Yusuf Ziya Gümüşel tahliye kararıyla ilgili bilinenler: İstinaf mahkemesi sağlık sorunlarını gerekçe gösterdi

Ne oldu?

Yusuf Ziya Gümüşel tahliye, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Ceza Dairesi’nin verdiği bir tahliye kararıdır. İsmailağa Cemaati’ne bağlı Hiranur Vakfı’nın kurucularından olan Yusuf Ziya Gümüşel, öz kızı H.K.G.’nin 6 yaşındayken evlendirilmesi ve yıllarca cinsel istismara maruz bırakılmasıyla ilgili davada 18 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. Mahkeme, cezaya itiraz sürecinde Gümüşel’in sağlık sorunlarını gerekçe göstererek tahliyesine hükmetti. Karar, davanın seyri açısından yeni bir aşamayı başlatırken, kamuoyunda büyük tepki topladı.

Neden gündemde?

Yusuf Ziya Gümüşel’in tahliye kararı, hem davanın niteliği hem de kararın zamanlaması nedeniyle Türkiye’nin ana gündem maddelerinden biri haline geldi. Dava, ilk olarak 2020 yılında H.K.G.’nin şikayetiyle ortaya çıkmış ve çocuk yaşta evlilik ile sistematik istismarın boyutlarını gözler önüne sermişti. Gümüşel’in kızını 6 yaşında, Kadir İstekli isimli bir tarikat mensubuyla dini nikahla evlendirdiği, çocuğun yıllarca bu kişinin cinsel saldırılarına maruz kaldığı mahkeme kayıtlarına yansımıştı. İstanbul 20. Ağır Ceza Mahkemesi, Ekim 2023’te verdiği kararda Gümüşel’i “çocuğun nitelikli cinsel istismarı” suçundan 18 yıl 9 ay, Kadir İstekli’yi ise 36 yıl hapis cezasına çarptırmıştı. Tahliye kararı, yaklaşık 3 yıl 6 aydır tutuklu bulunan Gümüşel’in cezasının istinaf aşamasında verildi. Mahkeme heyeti, tutukluluk süresi ve sanığın sağlık durumunu göz önünde bulundurarak adli kontrol şartıyla serbest bırakılmasına hükmetti.

Bilinmesi gerekenler

Davanın geçmişi, İsmailağa Cemaati içindeki yapılanmalar ve çocuk istismarına dair toplumsal hassasiyetler nedeniyle özel bir öneme sahip. İddianameye göre Yusuf Ziya Gümüşel, kızı H.K.G.’yi henüz 6 yaşında dini nikahla evlendirmekle kalmamış, yıllar süren istismarı örtbas etmek için aktif rol oynamıştı. H.K.G.’nin ifadeleri, maruz kaldığı şiddeti ve ailesi tarafından uğradığı baskıyı ayrıntılı biçimde ortaya koymuştu. Gümüşel’in avukatları ise tahliye talebini müvekkillerinin ileri yaşı ve kronik rahatsızlıklarına dayandırdı. Tahliye kararının ardından sosyal medyada ve bazı siyasi çevrelerde sert eleştiriler yükseldi. Özellikle çocuk hakları savunucuları, sağlık gerekçesinin bu tür ağır suçlarda yetersiz kalacağını, kamu vicdanının zedelendiğini ifade etti. Buna karşılık, Gümüşel’i destekleyen kimi çevreler kararı memnuniyetle karşılayarak “mazlumun kazandığı” yönünde paylaşımlar yaptı. Bu kutuplaşma, meselenin sadece hukuki değil, aynı zamanda derin toplumsal ve ideolojik bir yarılma yarattığını da göstermiş oldu.

Sırada ne var?

Yusuf Ziya Gümüşel hakkındaki tahliye, yargılamanın bittiği anlamına gelmiyor. İstinaf mahkemesi önümüzdeki dönemde esas hakkındaki incelemesini tamamlayacak. Daire, ya yerel mahkemenin verdiği 18 yıl 9 ay hapis cezasını onayacak ya da kararı bozarak yeniden yargılama yolunu açacak. Ceza onanırsa, Gümüşel’in tahliyesi sona erecek ve yeniden cezaevine girmesi gerekecek. Sürecin ne kadar süreceği ise belirsizliğini koruyor. Ayrıca, Yargıtay yolu da açık olduğundan hukuki mücadelenin yıllara yayılabileceği değerlendiriliyor. Kamuoyu ve çocuk hakları örgütleri, süreci yakından takip edeceklerini ve mağdurun beyanlarının esas alınması için baskıyı sürdüreceklerini açıkladı.