Yunanistan'da derinleşen çok katmanlı kriz: Patlama, gerilim ve Truva Atı tartışmaları

Ne oldu?

Yunanistan, son 24 saatte birbiriyle bağlantılı iki ağır gündem maddesiyle çalkalanıyor. İlk darbe, başkent Atina'da meydana gelen bombalı saldırıdan geldi. İktidardaki Yeni Demokrasi Partisi'nin önde gelen yöneticilerinden birine ait olduğu belirtilen bir eve düzenlenen saldırıda, parti yöneticisinin annesi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Saldırının faili henüz belirlenemezken, Yunan güvenlik birimleri olay yerinde geniş çaplı inceleme başlattı. Bu patlama, ülkede zaten yüksek olan siyasi tansiyonu daha da artırırken, dikkatler hemen Ege’nin diğer yakasındaki askeri ve diplomatik gerilime kaydı.

Eş zamanlı olarak Yunan basınında yer alan ve kısa sürede Türkiye’de de yankı bulan bir analiz, Atina’nın İsrail ile derinleşen askeri ilişkilerini mercek altına aldı. Milliyet ve Sabah gibi gazetelerde öne çıkarılan haberlere göre, Yunanistan’daki bazı emekli asker ve uzmanlar, ülkenin İsrail tarafından Türkiye’ye karşı bir “Truva Atı” olarak kullanıldığını ve bu durumun Yunanistan’ı ölümcül bir tuzağa sürüklediğini itiraf etti. Hürriyet ise İsrail yapımı silahların Ege adalarına konuşlandırılarak bir tür “yer altı hattı” oluşturulduğunu yazdı.

Neden gündemde?

Bu iki başlık, Yunanistan’ın mevcut kırılganlığını gözler önüne seriyor. İçeride siyasi şiddet eylemleri hükümeti güvenlik zaafiyetiyle karşı karşıya bırakırken, dışarıda Atina’nın bölgesel ittifak tercihleri sorgulanıyor. Yunan basınına yansıyan ve “Türkiye ile savaşa sürükleniyoruz” olarak aktarılan itiraf, aslında İsrail savunma sanayisine artan bağımlılığın yarattığı stratejik rahatsızlığı ortaya koyuyor. Yunanistan, bir yandan AB ve NATO müttefiki olarak hareket ederken, diğer yandan Tel Aviv ile geliştirdiği ileri teknoloji hava savunma sistemleri ve istihbarat iş birlikleri nedeniyle Ankara’nın doğrudan hedef tahtasına oturma riskiyle karşı karşıya.

Türkiye’de konunun yoğun ilgi görmesinin nedeni ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın zaman zaman gündeme gelen “Bir gece ansızın gelebiliriz” çıkışıyla bağlantılı olarak Ege’deki hareketliliğin yeni bir boyut kazanması ihtimali. Yunanistan’daki bombalı saldırı haberi ise Balkanlar ve Doğu Akdeniz’de istikrarsızlığın farklı cephelere yayılabileceğine dair endişeleri tazeledi.

Bilinmesi gerekenler

• Yunanistan, yaklaşık 10,5 milyon nüfusu ve Akdeniz’in en uzun kıyı şeridine sahip ülkesi olarak stratejik bir kavşakta bulunuyor. Türkiye ile Ege Denizi, Kıbrıs ve azınlık hakları gibi kronik başlıklarda yaşadığı gerilim, son dönemde Doğu Akdeniz’deki enerji denklemine de eklemlenmiş durumda.
• Ülke ekonomisi, kamu borcunun milli gelire oranında Japonya’dan sonra dünyada ikinci sırada yer alıyor. Bu ağır ekonomik tablo, savunma harcamaları konusunda Atina’yı dışa bağımlı kılıyor. İsrail ile yapılan savunma anlaşmaları da bu bağımlılığın en somut yansıması olarak değerlendiriliyor.
• Patlama ile ilgili olarak Yunan yetkililer saldırının arkasında kimin olduğuna dair henüz resmi bir açıklama yapmadı. Soruşturma çok yönlü sürdürülüyor.

Sırada ne var?

Atina için en acil mesele, bombalı saldırının fail ya da faillerini tespit ederek iç siyasi kamuoyunu sakinleştirmek. Eş zamanlı olarak Yunanistan Dışişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı’nın, medyada çıkan “Truva Atı” yorumları karşısında İsrail ile ilişkilerin stratejik doğasını netleştiren bir açıklama yapması bekleniyor. Özellikle Türkiye’de bu haberlerin geniş yer bulması, iki ülke arasında kısa vadede karşılıklı sert söylemleri tetikleyebilir. Asıl kritik soru ise Atina’nın, kendi kamuoyunda yükselen “savaş tuzağı” eleştirilerine rağmen İsrail ile askeri entegrasyonu sürdürüp sürdürmeyeceği olacak.