Yücel Paşmakçı kimdir? Türk Halk Müziği'ne adanmış bir ömür sona erdi
Türk Halk Müziği'nin önde gelen derleyicisi, koro şefi ve akademisyeni Yücel Paşmakçı, 90 yaşında İstanbul'da vefat etti. Anadolu'nun kaybolan ezgilerini gün yüzüne çıkaran usta isim, ardında silinmez bir kültürel miras bıraktı.
Ne oldu?
Yücel Paşmakçı, 20 Haziran 2026 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetti. 24 Ağustos 1935 doğumlu olan usta sanatçı, 90 yaşında yaşamını yitirdi. Ölüm haberi, başta A Haber olmak üzere çeşitli medya kuruluşları tarafından "Türk Halk Müziği’nin acı kaybı" başlıklarıyla duyuruldu. Paşmakçı, Türk Halk Müziği denince akla gelen ilk isimlerden biriydi. Derleyici kimliğinin yanı sıra, saz sanatçısı, koro şefi ve akademisyen olarak da müziğimize yön verdi. İstanbul doğumlu olan Paşmakçı, ömrünün büyük bir kısmını Anadolu ve Balkanlar'daki halk ezgilerini kayıt altına alıp notaya dökmekle, bu türkülerin özgün tavırlarını gelecek nesillere aktarmakla geçirdi.
Neden gündemde?
Yücel Paşmakçı'nın vefatı, Türk Halk Müziği camiasında ve kültür sanat çevrelerinde derin bir üzüntüyle karşılandı. Gündeme gelmesinin başlıca nedeni, onun bu toprakların müzik hafızasını oluşturan yüzlerce türküyü yok olmaktan kurtarmış olmasıdır. Arif Sağ, Erol Parlak, Erdal Erzincan ve Çetin Akdeniz gibi dev isimlerle aynı sahneyi paylaşan Paşmakçı, kültürel mirasın korunmasında bir köprü vazifesi gördü. Son dönemde, Odatv'nin gündeme taşıdığı "Yemen Ağıdı" tartışmasında da onun derlemecilikteki titizliği hatırlatılmıştı. Türküdeki bir sözcüğün "Huş" mu yoksa "Muş" mu olduğu üzerine yürütülen ve ustaları karşı karşıya getiren bu polemik, aslında Paşmakçı'nın yıllarca büyük bir sabırla yaptığı işin ne denli hassas ve önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Bilinmesi gerekenler
Mehmet Yücel Paşmakçı, 24 Ağustos 1935'te İstanbul'da dünyaya geldi. Hayatını adadığı derleme çalışmaları sayesinde, hafızalardan silinmek üzere olan birçok anonim türkü notaya alınarak resmî repertuvara kazandırıldı. Sadece türkü derlemekle kalmadı; aynı zamanda bu eserlerin bölgesel ağız ve tavır özelliklerini koruyarak icra edilmesi gerektiğini savundu. TRT bünyesinde uzun yıllar görev yapan Paşmakçı, yetiştirdiği yüzlerce öğrenci ve kurduğu korolarla adeta bir ekol yarattı. Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından daha önce kendisi için bir "Vefa Konseri" düzenlenmişti. O konser, onun sadece resmî bir sanatçı değil, aynı zamanda halk tarafından ne kadar sevilen ve saygı duyulan bir figür olduğunun kanıtıydı. Kendisi bir röportajında, "Halk Müziğimiz Milli Şuurumuzu Perçinler" sözleriyle müziğe bakış açısını net bir şekilde ortaya koymuştu. Ekşi Sözlük gibi platformlarda da kullanıcılar, onun Anadolu ve Balkanlar'daki unutulmuş ezgileri gün ışığına çıkarmadaki rolüne vurgu yaparak üzüntülerini dile getiriyor.
Sırada ne var?
Yücel Paşmakçı'nın vefatının ardından, bıraktığı devasa arşivin ve derlemelerin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması konusu daha da önem kazandı. Kültür ve sanat çevrelerinde, onun adını yaşatacak bir anma konseri ya da özel bir proje yapılması bekleniyor. Daha önce Bursa'da düzenlenen Vefa Konseri'ne benzer etkinliklerin, İstanbul ve Ankara başta olmak üzere farklı şehirlerde planlanabileceği konuşuluyor. Ayrıca, Paşmakçı'nın henüz tamamı dijital ortama aktarılmamış olan ses kayıtları ve notalarının, müzik araştırmacıları tarafından titizlikle incelenerek yayınlanması gündeme gelebilir. Usta sanatçının defin işlemleri ve cenaze törenine ilişkin detayların ise ailesi ve yakın çevresi tarafından önümüzdeki saatlerde resmen duyurulması bekleniyor.
Sık Sorulan Sorular
Yücel Paşmakçı neden öldü?
Yücel Paşmakçı'nın kesin ölüm nedeni hakkında resmi kaynaklarca henüz net bir açıklama yapılmadı. Kendisi 20 Haziran 2026'da İstanbul'da, 90 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Yücel Paşmakçı'nın Türk Halk Müziği için önemi nedir?
Yücel Paşmakçı, Anadolu ve Balkanlar'daki yüzlerce türküyü yok olmadan önce derleyip notaya alarak önemli bir kültürel mirası kurtardı. TRT'deki görevi ve akademisyenliği süresince, eserlerin özgün tavırlarıyla icra edilmesi gerektiğini vurgulayan bir ekol oluşturdu.
'Yemen Ağıdı' tartışmasında Yücel Paşmakçı'nın yeri neydi?
Odatv tarafından gündeme getirilen 'Huş mu, Muş mu' tartışması, türkü derlemeciliğinin ne kadar hassas bir iş olduğunu gösteriyor ve doğrudan Yücel Paşmakçı'nın uzmanlık alanına giriyor. Onun bu titiz yaklaşımı, derleme notaları ve makaleleri, bu tür tartışmalarda referans noktası olarak kabul edilmektedir.
Yücel Paşmakçı için bir anma etkinliği düzenlenecek mi?
Daha önce Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından sağlığında bir vefa konseri düzenlenen usta sanatçı için, vefatının ardından çeşitli kültür sanat kurumları tarafından anma programları düzenlenmesi bekleniyor. Şu an için resmi bir duyuru yapılmış değil.