Yoksulluk sınırı 116 bin lirayı aştı: Dört kişilik ailenin yaşam maliyeti asgari ücretin 5 katına dayandı

Ne oldu?

Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ), her ay düzenli olarak hesapladığı Haziran ayı açlık ve yoksulluk sınırı verilerini kamuoyuyla paylaştı. Araştırma sonuçları, Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin temel ve zorunlu harcamalarını baz alıyor. Buna göre, sadece sağlıklı ve dengeli beslenebilmek için gıdaya ayrılması gereken minimum tutarı ifade eden açlık sınırı 35 bin lirayı geçti. Gıdanın yanı sıra kira, ulaşım, eğitim, sağlık ve giyim gibi diğer zorunlu ihtiyaçların toplam maliyetini gösteren yoksulluk sınırı ise 116 bin lira eşiğini aştı. Bu, bir ailenin insanca yaşayabilmesi için haneye girmesi gereken asgari toplam geliri temsil ediyor.

Neden gündemde?

Veriler, Türkiye'deki geçim krizinin boyutlarını bir kez daha somutlaştırdı. Yoksulluk sınırının 116 bin liraya ulaşması, şu an net 22 bin 104 lira olan asgari ücretin neredeyse 5 katından fazlasına denk geliyor. Dört kişilik bir ailede iki kişi asgari ücretle çalışsa dahi toplam hane geliri yaklaşık 44 bin lirada kalırken, bu rakam ancak mutfak masrafını karşılayan açlık sınırının biraz üzerine çıkabiliyor. Kira, fatura ve çocukların okul masrafları eklendiğinde aile bütçesi hızla açık veriyor. Aradaki bu devasa fark, milyonlarca hanenin neden sürekli bir borç sarmalı içinde yaşadığını ve satın alma gücünün her ay nasıl eridiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.

Bilinmesi gerekenler

TÜRK-İŞ'in hesaplamaları, TÜİK gibi resmi kurumların zaman zaman tartışma konusu olan enflasyon sepetlerinden farklı olarak, doğrudan market ve pazar fiyatları üzerinden yapılan saha araştırmalarına dayanıyor. Bu nedenle veriler, vatandaşın mutfağında hissettiği gerçek enflasyonu yansıtması açısından kritik bir gösterge olarak kabul ediliyor. Uzmanlar, yoksulluk sınırının yılbaşından bu yana sürekli yükseldiğine dikkat çekiyor. Wikipedia'da da belirtildiği üzere, yoksulluk sınırı genellikle bir yetişkinin kabul edilebilir bir yaşam sürmesi için gereken tüm kaynakların toplamı üzerinden hesaplanır ve enflasyon karşısında sürekli güncellenir. Eylül 2022'de Dünya Bankası'nın uluslararası mutlak yoksulluk sınırını günlük 2,15 dolara çekmesi, küresel standartlarla Türkiye'deki şehir yaşamı maliyeti arasındaki uçurumu da gözler önüne seriyor.

Sırada ne var?

Haziran ayı verileri, önümüzdeki günlerde başlayacak olan asgari ücret görüşmeleri öncesinde işçi sendikalarının elini güçlendiren bir argümana dönüştü. TÜRK-İŞ başta olmak üzere işçi konfederasyonları, ücret artışlarının yalnızca resmi enflasyon oranına değil, bu somut geçim sınırlarına göre yapılması gerektiğini vurguluyor. Ekonomi yönetimi ise enflasyonla mücadele programı çerçevesinde ücret artışlarında dengeli davranılması gerektiğini savunuyor. Temmuz ayında en düşük memur maaşına yapılacak zam ve yıl sonunda belirlenecek yeni asgari ücret, bu makasın biraz olsun kapanıp kapanmayacağını gösterecek. Vatandaşın gözü, önümüzdeki aylarda açıklanacak enflasyon rakamları ve hükümetin atacağı somut adımlarda olacak.