YKS önlemi: Sporun sesi sınav sessizliğine yenildi mi?

Ne oldu?

YKS sınav önlemi, 2024 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) öncesinde alınan güvenlik ve sessizlik tedbirlerinin spor ve sosyal yaşamla kesiştiği noktada ortaya çıkan bir uygulamadır. Yetkililer, sınav merkezlerinin bulunduğu bölgelerde gürültü kirliliğini en aza indirmek amacıyla belediye meydanlarında kurulan dev ekranlardaki toplu maç yayınlarını iptal etti. Özellikle İzmir gibi büyükşehirlerde, sınav saatleriyle çakışan futbol karşılaşmalarının açık hava etkinliklerine izin verilmedi. Adayların konsantrasyonunu bozabilecek her türlü ses dalgasına karşı alınan bu karar, spor kamuoyunda tatlı bir sitemle karşılansa da eğitimin öncelikli olduğu gerçeğini bir kez daha hatırlattı.

Neden gündemde?

Bu önlem, Türkiye’de spor müsabakalarının toplumsal bir ritüele dönüştüğü bir dönemde alındı. Özellikle yaz aylarında park ve meydanlarda toplanan taraftarlar için dev ekran yayınları artık bir gelenek. Ancak YKS’nin 8-9 Haziran tarihlerinde yapılacak olması, bu iki büyük organizasyonu karşı karşıya getirdi. İzmir Time 35 başta olmak üzere yerel basına yansıyan haberlerde, İzmir’deki bazı belediyelerin maç yayını izinlerini iptal ettiği belirtildi. İçişleri Bakanlığı’nın genelgesi doğrultusunda, sınav süresince düğün, konser ve benzeri etkinliklerin yanı sıra yüksek ses çıkaran spor toplanmaları da kısıtlandı. Spor gündeminin sıcak başlıklarından birine dönüşen bu durum, “futbol mu eğitim mi” ikilemini değil, sonuçları belirleyecek birkaç saatin medeni bir bilinçle planlanmasını tartışmaya açtı.

Bilinmesi gerekenler

Türkiye genelinde YKS güvenliği için 44 bin 886 personelin görev yaptığı, sınav kitapçıklarının ise 531 araçla yüksek güvenlikli tesislerden sınav merkezlerine ulaştırıldığı resmi kaynaklarca teyit edilmiştir. Örneğin Afyonkarahisar Valiliği, sınav günleri için şehir genelinde üst düzey gürültü denetimi yapılacağını duyurdu. Benzer şekilde Kars’ta emniyet güçleri, YKS ve NATO zirvesi güvenliğini aynı anda koordine etti. ÖSYM Başkanı’nın yaptığı son dakika açıklamalarına göre, adayların sınava gelirken fotoğraflı ve geçerli bir kimlik belgesi ile sınava giriş belgesini mutlaka yanında bulundurması gerekiyor. Geç kalan adayların duvardan atlama gibi tehlikeli girişimleri ise sınav disiplininin ne denli kritik olduğunu gözler önüne serdi. Spor kapsamında ise kısıtlama sadece açık hava yayınlarında; kapalı alanlardaki kurallara uygun izlemeler için esneklik sağlanabildiği ifade ediliyor.

Sırada ne var?

Sınav maratonunun tamamlanmasının ardından şehir meydanları yeniden spor coşkusuna ev sahipliği yapacak. Yetkililer, YKS’nin bitiş düdüğüyle birlikte yasakların kalkacağını ve gecikmeli de olsa dev ekran yayınlarının programlara ekleneceğini belirtiyor. Önümüzdeki yıllarda da benzer bir ikilem yaşanmaması için ÖSYM takvimi ile spor federasyonlarının maç programlarının daha hassas planlanması gerektiği konuşuluyor. Spor müsabakalarının başlama saatlerinde yapılacak mikro ayarlamalar veya sınav merkezleri etrafındaki coğrafi yayın sınırlamaları kalıcı çözümler arasında gösteriliyor.