YKS’de ‘geç kalma’ krizi: Kimi son anda yetişti, kimi kapıda kaldı

Ne oldu?

YKS geç kalma, Türkiye’de her yıl milyonlarca adayın ter döktüğü Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nda, adayların belirlenen saatten sonra sınav binalarına alınmamasıyla ortaya çıkan ve kamuoyunda geniş tartışma yaratan bir gündem başlığıdır. 2025 YKS’sinin 21-22 Haziran’da gerçekleştirilen oturumlarında da benzer görüntüler yaşandı. Hürriyet’in aktardığına göre İstanbul başta olmak üzere birçok ilde adayların bir kısmı son saniyede sınav binalarına girerken, bir kısmı kapıda kaldı. İhlas Haber Ajansı (İHA), sınavın ikinci günü olan Alan Yeterlilik Testleri’nde (AYT) geç kalan bazı adayların polis ekiplerince motosikletle sınav merkezlerine yetiştirildiğini servis etti. Sosyal medyada ve haber sitelerinde yer alan görüntülerde, İstanbul’da birkaç adayın demir parmaklıklara tırmanarak içeri girmeye çalıştığı, ancak görevlilerin buna izin vermediği iddia edildi; bu görüntülere ilişkin resmi makamlardan henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Neden gündemde?

Konunun gündemin üst sıralarına yerleşmesinin en temel sebebi, YKS gibi hayati bir sınavda uygulanan katı saat kuralının yarattığı mağduriyet algısı. ÖSYM yönetmeliğine göre, adaylar sınav saatinden 15 dakika önce bina girişine gelmiş olmalı; saat 10.00’da başlayan sınavlarda kapılar tamamen kapatıldıktan sonra kimse içeri alınmıyor. Bu yıl da özellikle büyükşehirlerdeki trafik yoğunluğu, toplu taşıma aksaklıkları ve bazı adayların yanlış binaya gitmesi gibi nedenlerle “son dakika” dramları yaşandı. Burdur’da Çağdaş Burdur’un haberine göre, geç kalan bir kişiyi polis ekibi sınava yetiştirdi. Ekşi Sözlük ve sosyal medya platformlarında ise “30 saniye geç kalan öğrenci” başlığı altında, saniyelerle ölçülen gecikmelerin ne kadar taviz verilemez olduğu tartışılıyor; bir grup kuralın netliğini savunurken, diğer grup bireysel inisiyatif kullanılabileceğini öne sürüyor. 2021’de Hürriyet’te yer alan “2 senelik emek gitti” haberinde olduğu gibi, geçmiş yılların deneyimleri de bu tartışmaları besliyor ve her sınav döneminde benzer sahnelerin tekrarlanması, sistemin insani boyutunu sorgulatıyor.

Bilinmesi gerekenler

YKS’ye geç kalma vakalarında dikkat edilmesi gereken birkaç kritik nokta bulunuyor. Öncelikle, sınav merkezlerine giriş için belirlenen son saat kesin ve ÖSYM bu konuda herhangi bir esneklik göstermiyor; 1 dakika dahi geç kalan aday, gerekçesi ne olursa olsun sınava alınmıyor. Bu yıl Temel Yeterlilik Testi’ne (TYT) 2 milyon 425 bin 560, AYT’ye ise 1 milyon 628 bin 200 aday başvurdu. Yoğun katılım, özellikle büyük şehirlerde sınav giriş noktalarında yığılmalara ve gecikmelere yol açabiliyor. Polis ve zabıta ekipleri her yıl olduğu gibi bu yıl da trafikte mahsur kalan ya da binasını karıştıran adaylara refakat etti; emniyet birimleri sosyal medya hesaplarından bu yardımlara dair görüntüler paylaştı. Uzmanlar, adaylara sınavdan bir gün önce mutlaka sınava girecekleri binayı yerinde görmelerini, toplu taşıma alternatiflerini ve olası trafik yoğunluğunu hesaba katarak yola erken çıkmalarını öneriyor. Ayrıca sınav giriş belgesi ve kimlik kartının gece kontrol edilmesi, saat ayarının doğru yapılması da alınabilecek basit ama hayati tedbirler arasında sıralanıyor.

Sırada ne var?

2025 YKS maratonu sona erdi; ancak sınav sonuçlarının açıklanması ve tercih dönemiyle birlikte “geç kalma” kavramı bu kez farklı bir boyut kazanacak. ÖSYM, sonuçların temmuz ayı içerisinde erişime açılacağını duyurdu. Sınav günü yaşanan manzaraların kamuoyunda yarattığı tartışma ise devam ediyor. Eğitim uzmanları ve veliler, özellikle trafik yoğunluğunun öngörülemez olduğu İstanbul gibi metropollerde, sınav giriş saatine ilişkin küçük esnemeler yapılıp yapılamayacağını ya da alternatif düzenlemelerin gündeme gelip gelmeyeceğini sorguluyor. Ancak ÖSYM’nin yıllardır koruduğu katı tutum göz önüne alındığında, yakın gelecekte bir mevzuat değişikliği beklenmiyor. Önümüzdeki yıllar için bu tartışmanın gölgesinde kalacak asıl mesele, adayların ve ailelerin bu kritik günde her türlü aksiliğe karşı nasıl daha hazırlıklı olabileceği üzerine yoğunlaşacak. Eğitim kurumları ve belediyelerin sınav gününe özel ulaşım ve rehberlik desteklerini artırması, muhtemel mağduriyetlerin önüne geçmek için en somut adım olarak görülüyor.