Yanlış diz ameliyatı iddiası: Sağlam dize protez takılan hasta 2 milyon liralık tazminat davası açtı
İstanbul'da özel bir hastanede sol dizindeki ağrı şikayetiyle başvuran hastanın, doktor tarafından yanlışlıkla sağlam sağ dizinin ameliyat edildiği iddiası mahkemeye taşındı. Adli tıp raporuyla hatanın kanıtlanmasının ardından hasta, uğradığı mağduriyet için 2 milyon liralık tazminat talebinde bulundu.
Bu yazıyı sesli dinle
Ne oldu?
Yanlış diz ameliyatı, tıp literatüründe "yanlış taraf cerrahisi" olarak geçen ve asla yaşanmaması gereken ciddi bir tıbbi hatadır. İstanbul'da özel bir hastanede meydana gelen ve gündeme bomba gibi düşen olayda, sol dizindeki ağrı ve hareket kısıtlılığı şikayetiyle doktora başvuran bir hasta, ameliyat masasından kalktığında hayatının şokunu yaşadı. İddiaya göre operasyonu gerçekleştiren ortopedi uzmanı, hastanın sorunlu sol dizi yerine tamamen sağlam olan sağ dizine protez taktı. Hasta, ameliyat sonrası sol dizindeki ağrıların devam etmesi üzerine durumu sorguladı ve yapılan tetkikler sonucu korkunç hata ortaya çıktı. Sakat diz yerine sağlam dize protez takıldığının anlaşılması üzerine mağdur hasta, sorumlu doktor ve özel hastane hakkında 2 milyon liralık manevi ve maddi tazminat davası açtı.
Neden gündemde?
Bu olay, yaklaşık 2 yıl süren hukuk mücadelesinin ardından Adli Tıp Kurumu'ndan gelen raporla yeniden Türkiye'nin ana gündem maddelerinden biri haline geldi. Adli tıp raporu, söz konusu cerrahi işlemde doktorun kusurlu olduğunu ve yanlış tarafa müdahale yapıldığını bilimsel olarak kanıtladı. Raporun dosyaya girmesiyle hem geleneksel medyada hem sosyal medyada büyük yankı uyandıran hadise, sağlık sistemine duyulan güveni sorgulattı. Özellikle robotik diz protezi ameliyatlarının yaygınlaştığı, navigasyon sistemleri ve dijital planlama araçlarının kullanıldığı bir dönemde yaşanan bu temel hata, tıp çevrelerinde de şaşkınlıkla karşılandı. Op. Dr. Kayhan Turan gibi robotik diz cerrahisinin öncülerinin defalarca vurguladığı gibi, ameliyatı robot değil cerrah yapar; robot yalnızca milimetrik hassasiyet sağlar. Bu vakada ise sorunun teknolojik yetersizlikten değil, cerrahi güvenlik protokollerinin ihlalinden kaynaklandığı görüşü ağır basıyor.
Bilinmesi gerekenler
Yanlış taraf cerrahisi, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) hasta güvenliği listesinde "asla yaşanmaması gereken" olaylar kategorisinde yer alır. Bu tür hataları önlemek için Türkiye'deki hastanelerde ameliyat öncesi işaretleme, zaman aşımı (mola) kontrol listeleri ve ekip teyidi gibi zorunlu prosedürler uygulanır. Hastanın uyanıkken hangi dizinin ameliyat edileceğini bizzat işaretlemesi, ameliyat ekibinin son kez doğrulama yapması bu sürecin kritik adımlarıdır. Bugün birçok sağlık merkezinde uygulanan robotik diz protezi ameliyatı da aslında bu tür hataları minimize etmek için geliştirilmiştir; zira robotik sistem 3 boyutlu planlama ile kesilecek kemiği milimetrik olarak belirler. Ancak bu vakada olduğu iddia edildiği gibi, eğer cerrah planlanan tarafa değil de diğer tarafa müdahale ederse, hiçbir teknoloji bu hatayı düzeltemez. Diz protezi ameliyatı ertelemek ayrı bir tartışma konusuyken, hatalı yapılan bir protez hastanın hareket kabiliyetini tamamen kaybetmesine ve kronik ağrılar yaşamasına yol açabilir. Uzmanlar, diz protezi sonrası geçmeyen ağrının 5 temel nedeni arasında enfeksiyon, gevşeme ve bağ dengesizliğini sayarken, yanlış tarafa protez yerleştirilmesi bu listenin çok ötesinde, farklı bir boyuttur. Diz kapağının çıkartılmadığı, kemik uçlarının kaplandığı bu işlemde hatanın geri dönüşü son derece zordur; hasta hem sağlam dizine gereksiz yere protez takılmış olmasının hem de sakat dizinin hâlâ ağrımasının çifte mağduriyetini yaşar.
Sırada ne var?
Adli tıp raporunun kusuru bilimsel olarak ortaya koymasıyla birlikte gözler şimdi açılacak tazminat davasına çevrildi. Hasta tarafı, yaşadığı fiziksel ve psikolojik travma için 2 milyon lira tazminat talep ediyor. Mahkeme sürecinde doktorun ve hastanenin savunması belirleyici olacak. Öte yandan olayın basına yansıması, Sağlık Bakanlığı'nı ve Tabip Odaları'nı harekete geçirebilir. Yanlış taraf cerrahisi iddialarında Türk Ceza Kanunu kapsamında "taksirle yaralama" suçundan soruşturma açılması da gündeme gelebilir. Bu dava, emsal karar niteliği taşıması açısından tıp hukuku açısından da yakından takip ediliyor. Sağlık turizminde dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olma hedefindeki Türkiye'de, bu tür vakaların uluslararası medyaya yansıması sektörel güveni sarsabilir. Uzmanlar, tüm sağlık kuruluşlarında cerrahi güvenlik protokollerinin kâğıt üzerinde değil, fiilen ve tavizsiz uygulanması gerektiğini vurguluyor.
Sık Sorulan Sorular
Yanlış diz ameliyatı nasıl anlaşıldı?
Hasta, sol dizindeki ağrı şikayetiyle gittiği ameliyattan sonra ağrılarının geçmemesi üzerine durumu sorguladı. Yapılan tetkikler ve Adli Tıp Kurumu'nun yaklaşık 2 yıl süren incelemesi sonucu, sorunlu sol diz yerine sağlam sağ dizine protez takıldığı tespit edildi.
Yanlış taraf cerrahisini önlemek için ne gibi önlemler var?
DSÖ protokollerine göre ameliyat öncesinde hasta uyanıkken doğru tarafın cerrah tarafından işaretlenmesi, tüm ekibin katıldığı güvenlik molası verilmesi ve kimlik-doğrulama kontrol listelerinin eksiksiz uygulanması zorunludur. Günümüzde robotik cerrahi planlama sistemleri de bu hatayı sıfıra indirmeye yardımcı olur.
Hastanın talep ettiği tazminat miktarı ne kadar?
Mağdur hasta, yaşadığı ağır mağduriyet ve iki yıla yayılan hukuk mücadelesinin ardından hem maddi hem manevi zararlarına karşılık doktor ve özel hastane aleyhine 2 milyon liralık tazminat davası açtı.