Vucic istifa kararı: Sırbistan’da siyasi denklem yeniden kuruluyor

Ne oldu?

Vucic istifa kararı, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in mevcut görevinden ayrılarak başbakanlığa aday olma planını resmen duyurmasıdır. 11 Haziran 2026’da yaptığı açıklamada Vucic, “İstifa etmeyi planlıyorum. Belki üç, dört ay geçmeden yapabilirim” ifadelerini kullandı. Net bir tarih vermemekle birlikte, kararının kimse için sürpriz olmayacağını vurguladı. Bu hamle, devlet başkanlığı yetkilerinin sembolik olduğu Sırbistan’da yürütmenin asıl ağırlığını taşıyan başbakanlık koltuğuna geçme stratejisi olarak değerlendiriliyor. Vucic’in açıklaması, ülkede hem siyasi kulisleri hem de uluslararası kamuoyunu hareketlendirdi.

Neden gündemde?

Konu, yalnızca bir istifa duyurusunu değil, Sırbistan’ın siyasi yapısında yaşanabilecek zincirleme değişiklikleri işaret ettiği için gündemin üst sıralarında yer alıyor. Vucic halihazırda 2017’den beri cumhurbaşkanlığını, ondan önceki dönemde ise 2014-2017 arasında başbakanlığı yürütmüştü. Anayasal çerçeveye göre yürütme gücü büyük ölçüde başbakanda toplandığı için Vucic’in dönüş yapmak istemesi, kişisel bir tercih olmanın ötesinde kurumsal bir güç transferi anlamına geliyor. Türkiye medyasında “bomba istifa kararı” ve “siyasi deprem” başlıklarıyla yer alan gelişme, Balkanlar’daki istikrar hassasiyeti nedeniyle bölgesel çapta da dikkatle izleniyor. Ayrıca ülkede 2025 başında dönemin başbakanı Milos Vucevic’in protestolar sonucu istifa etmesiyle başlayan siyasi hareketlilik, Vucic’in bu adımıyla yeni bir evreye giriyor.

Bilinmesi gerekenler

Vucic’in istifa kararı, teknik olarak bir cumhurbaşkanının görev süresi bitmeden koltuğundan ayrılması prosedürünü başlatıyor. Sırbistan anayasası uyarınca cumhurbaşkanı istifa ettiğinde, genel seçime kadar meclis başkanı geçici olarak görevi devralıyor. Vucic’in başbakanlığa aday olabilmesi için partisinin seçimden birinci çıkması ve parlamentoda çoğunluğu sağlaması gerekiyor. Kendi kurduğu Sırp İlerleme Partisi (SNS) halen en güçlü siyasi oluşum konumunda bulunuyor. Öne çıkan haber başlıklarında “yeni isim Birleşmiş Sırbistan olacak” iddiası yer alsa da bu noktada resmi teyit bulunmuyor; Birleşmiş Sırbistan’ın, SNS’in seçim ittifakı içinde değerlendirilen bir bileşen olması muhtemel. Vucic daha önce de benzer bir senaryoyu gündeme getirmiş ancak şimdiye kadar net bir takvim açıklamamıştı. Kararın zamanlaması, 2025 protestolarının ardından hükümetin sorumluluk üstlenmesi gerektiği yönündeki kamuoyu baskısıyla da örtüşüyor.

Sırada ne var?

Kısa vadede gözler, Vucic’in istifayı ne zaman parlamentoya sunacağına ve erken seçim takvimine çevrilmiş durumda. Vucic’in “üç, dört ay geçmeden” ifadesi, 2026 sonbaharında bir seçim ihtimalini kuvvetlendiriyor. Süreç işlediğinde meclis başkanı vekaleten cumhurbaşkanlığını yürütecek, aynı anda parlamento erken genel seçim için takvim belirleyecek. Vucic, başbakan adayı olarak seçim kampanyasını bizzat yönetmeyi planlıyor. Uluslararası aktörler ve bölge ülkeleri, özellikle Kosova geriliminin zaman zaman yükseldiği bir atmosferde Sırbistan’daki siyasi geçişi yakından takip ediyor. Muhalefet ise Vucic’i, anayasayı kişisel güç hesaplarına göre şekillendirmekle suçluyor. Önümüzdeki aylarda Sırbistan siyaseti, cumhurbaşkanlığı makamında kimin oturacağı ve parlamentoda hangi bloğun çoğunluğu elde edeceği soruları etrafında şekillenecek. Bu belirsizlik, Vucic’in kariyerindeki en kritik kumar olarak görülüyor.