Venezuela depremi can kaybı: Ülke tarihinin en yıkıcı sismik felaketinde bilanço ağırlaşıyor

Ne oldu?

Venezuela depremi can kaybı, Latin Amerika ülkesini vuran ve 1900’den bu yana kayıtlara geçen en ölümcül sismik felakette ulaşılan ağır bilançoyu ifade ediyor. 24 Haziran’da başkent Caracas yakınlarında, yalnızca 45 saniye ile 1 dakika arasında değişen bir zaman aralığıyla 7.2 ve 7.5 büyüklüğünde iki şiddetli deprem meydana geldi. İlk belirlemelerde 40’ın üzerinde olan can kaybı, enkaz altından acı haberlerin gelmesiyle saatler içinde önce 200’e, sonra 589’a ve nihayet 920’ye yükseldi. Yaralı sayısı ise 3 bin 360 olarak teyit edildi. Venezuela hükümeti depremin hemen ardından olağanüstü hal ilan ederken, başkentteki havalimanı uçuşa kapatıldı ve geniş bölgelerde elektrik kesintileri yaşandı.

Neden gündemde?

Venezuela’daki deprem, hem büyüklüğü hem de art arda gerçekleşme biçimiyle dünya genelinde deprem uzmanlarının dikkatini çeken ‘sismik çift’ tartışmasını alevlendirdi. Euronews’in aktardığı analizlerde, birbirine yakın büyüklükte ve kısa süre içinde tetiklenen bu iki depremin, fay hattındaki gerilimin anlık olarak boşalmasıyla oluşan nadir bir çift şok mekanizması olduğu belirtiliyor. Bu durum, yapısal hasarı katlayarak artırdı ve arama kurtarma ekiplerinin çalışmalarını zorlaştırdı. Bölgeden gelen yeni görüntüler, yüzlerce binanın çöktüğünü, tarihi yapıların hasar gördüğünü ve altyapının büyük ölçüde kullanılamaz hale geldiğini gösteriyor. Ülkenin içinde bulunduğu ekonomik krizle birleşen bu felaket, uluslararası yardım çağrılarını da beraberinde getirdi.

Bilinmesi gerekenler

Depremin ilk ve en büyük sarsıntısı 7.5, ikinci sarsıntı ise 7.2 olarak kayda geçti. İki deprem arasındaki süre bazı kaynaklarda 45 saniye, bazılarında ise 1 dakika olarak raporlandı. Merkez üssü başkent Caracas’a sadece birkaç kilometre uzaklıkta olduğu için nüfus yoğunluğu yüksek bir bölge doğrudan etkilendi. BBC, bu depremin Venezuela için 1900’den bu yana en yüksek can kaybına yol açan sismik olay olduğunu teyit etti. Arama kurtarma çalışmaları, enkaz altında kalanlar için zamanla yarışırken, sağlık sistemi yaralı akınına karşı büyük bir sınav veriyor.

Resmi olmayan raporlarda yaralı sayısının çok daha fazla olabileceği konuşuluyor. Elektrik ve iletişim altyapısındaki çöküntü, hasar tespit çalışmalarını yavaşlatırken, havalimanının kapalı olması uluslararası yardımların bölgeye ulaşmasını geciktiriyor. Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro, ulusa sesleniş konuşmasında olayı ‘son yüzyılın en ağır trajedisi’ olarak nitelendirdi. Jeofizik uzmanları, bölgedeki artçı sarsıntıların haftalarca sürebileceği ve binaları daha da kırılgan hale getirebileceği uyarısında bulunuyor.

Sırada ne var?

Venezuela hükümeti uluslararası yardım için resmi başvuruda bulundu. Birleşmiş Milletler ve Kızılhaç acil kurtarma ekiplerini bölgeye yönlendirirken, komşu ülkelerden gelen destek talepleri değerlendiriliyor. Öncelikli hedef enkaz altında hayatta kalanlara ulaşmak; bunun için kritik kabul edilen ilk 72 saatlik sürenin sonuna yaklaşılıyor. Meteoroloji ve jeoloji kurumları, Karayip levhası ile Güney Amerika levhasının etkileşimi sonucu oluşan bu kırığın bölgedeki sismik risk haritasını yeniden çizdiğini belirtiyor. Uzmanlar, Venezuela’nın özellikle başkent çevresinde acil yapı stoku taraması ve depreme dayanıklılık standartlarının radikal biçimde yenilenmesi gerektiğini vurguluyor. Bu felaket, nükleer santral veya dev baraj içermeyen bölgede şimdilik ikincil bir çevresel felaket riski doğurmadı fakat sağlık otoriteleri temiz su ve sanitasyon eksikliğine bağlı salgın hastalık uyarısı yaptı.