Varlık Barışı nedir? Yeni düzenleme yürürlüğe girdi, son başvuru tarihi 31 Temmuz

Ne oldu?

Varlık barışı, gerçek ve tüzel kişilerin yurt içinde ve yurt dışında bulunan ancak kayıtlarda yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını belirli bir vergi avantajıyla Türkiye'deki finansal sisteme dahil etmelerini sağlayan geçici bir düzenlemedir. İlk olarak 2008 yılında hayata geçirilen uygulama, geçen yıl Meclis'ten geçen torba yasa kapsamında yeniden gündeme geldi. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan ve uygulamanın detaylarını içeren tebliğ, Resmî Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Tebliğle birlikte, yurt dışından getirilecek varlıklara tam muafiyet, yurt içindeki varlıklara ise düşük oranlı vergi avantajı gibi kritik başlıklar netleşti. Başvurular için son tarih ise 31 Temmuz 2025 olarak belirlendi.

Neden gündemde?

Döviz kurlarındaki dalgalanma ve enflasyonla mücadele sürecinde, yastık altındaki birikimlerin ya da yurt dışındaki fonların Türk bankacılık sistemine çekilmesi ekonomik yönetimin öncelikli hedefleri arasında yer alıyor. Daha önce 2022 ve 2023 yıllarında da uygulanan varlık barışı, bu kez 2027 yılına kadar uzanan bir vergi güvencesi getiriyor. Düzenleme, özellikle yurt dışında şirketi veya hesabı olan bireyler ile iç piyasada kayıt dışı gayrimenkul veya nakit bulunduranları yakından ilgilendiriyor. Uygulama esaslarının netleşmesiyle birlikte, hangi varlıkların kapsama girdiği, vergi oranlarının ne olacağı ve inceleme muafiyetinin sınırları kamuoyunda geniş bir tartışma alanı buldu.

Bilinmesi gerekenler

Yeni düzenleme iki ana eksende ilerliyor. Birincisi yurt dışı varlıklar: Yurt dışında bulunan para, altın, döviz ve menkul kıymetlerin Türkiye’ye getirilmesi halinde, bu varlıklar nedeniyle hiçbir şekilde vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılamayacak. Getirilen varlıklar üzerinden sadece yüzde 1 oranında vergi tahsil edilecek; ancak bu tutarların yurt içinde faaliyet gösteren banka veya aracı kurumlara yatırılması zorunlu. İkincisi ise yurt içi varlıklar: Kayıtlarda yer almayan yurt içi para, altın, döviz ve taşınır kıymetler için de benzer bir imkân tanınıyor. Burada oran yüzde 3 olarak uygulanacak. Düzenlemenin en kritik maddelerinden biri, beyan edilen varlıkların kanuni defterlere kaydedilebilmesi ve bu işlemlerin vergi incelemesi riski olmadan yapılabilmesi. Ayrıca, varlık barışı kapsamında bildirilen tutarlar için "kaynağın izahı" zorunluluğu da aranmıyor. Bu da mükellefler için büyük bir kolaylık olarak değerlendiriliyor.

Sırada ne var?

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı tebliğ ile uygulamanın çerçevesi tamamen çizilmiş durumda. Bankalar ve aracı kurumlar, önümüzdeki haftalarda müşterilerine yönelik bilgilendirme kampanyalarına başlayacak. 31 Temmuz 2025’e kadar devam edecek bu pencerenin uzatılıp uzatılmayacağı ise şimdilik mevzuata bağlı. Ekonomi yönetimi, geçmiş uygulamalarda olduğu gibi bu dönemde de kayda değer bir döviz girişi bekliyor. Özellikle yatırım taahhütlü avans kredisi (YTAK) gibi enstrümanlarla entegre çalışabilecek bu düzenlemenin, rezervlere kısa vadede olumlu yansıması hesaplanıyor. Uzmanlar, başvuru yoğunluğunun son aylarda artacağını öngörürken, uygulamanın başarısının büyük ölçüde yatırımcı güvenine paralel ilerleyeceğini belirtiyor.