Üniversite öğrenci affı nedir, kimleri kapsıyor? Meclis gündemindeki teklifin ayrıntıları

Ne oldu?

Üniversite öğrenci affı, yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği çeşitli nedenlerle kesilmiş öğrencilere, belirli koşullar altında yeniden kayıt hakkı tanıyan yasal bir düzenleme tasarısıdır. Teklif, 25 Mart 2026 itibarıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu. AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan kanun teklifi, kamuoyunda uzun süredir beklenen affı somut bir metne dönüştürdü.

Teklifin yasalaşması halinde, 2017-2018 eğitim-öğretim yılından itibaren lisans, ön lisans ve lisansüstü programlardan kendi isteğiyle ayrılan veya başarısızlık, devamsızlık, disiplin gibi gerekçelerle ilişiği kesilen öğrenciler okullarına dönebilecek. Düzenleme, yalnızca yurt içindeki yükseköğretim kurumlarını kapsıyor; yurt dışındaki üniversiteler teklifin dışında tutuluyor. Başvuruların, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde yapılması öngörülüyor.

Neden gündemde?

Öğrenci affı, son yıllarda ekonomik zorluklar, pandemi ve bireysel tercihler nedeniyle eğitimine ara vermek zorunda kalan geniş bir kesimin talebi haline gelmişti. Milliyet ve TRT Haber'in aktardığına göre teklif, "kayıp nesil" olarak adlandırılan ve diplomasını alamadan iş hayatına atılan milyonlarca vatandaşı doğrudan ilgilendiriyor. Anka Haber'in raporuna göre düzenleme, sadece bireysel bir hak değil aynı zamanda ülkenin nitelikli iş gücü açığını kapatmaya dönük stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Kamuoyundaki beklentiyi artıran bir diğer etken, affın zamanlaması oldu. 2026 yılına girilirken seçim takvimine yaklaşılması, bu tür sosyal düzenlemelerin hız kazanmasına yol açtı. Teklifin meclise sunulmasının ardından gözler, komisyon süreçlerine ve genel kurul takvimine çevrildi.

Bilinmesi gerekenler

• Kimler yararlanabilir? 2017-2018 eğitim-öğretim yılı ve sonrasında herhangi bir yükseköğretim programından ayrılan veya ilişiği kesilen tüm öğrenciler.
• Hangi programları kapsıyor? Lisans, ön lisans, yüksek lisans ve doktora programlarının tamamı teklif kapsamında.
• Aktif öğrenciler etkilenir mi? Halihazırda kaydı devam eden öğrenciler bu aftan doğrudan etkilenmiyor. Düzenleme geriye dönük bir telafi hakkı yaratıyor.
• Başvuru süresi ne kadar? Kanunun yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde ilgili üniversiteye başvuru şartı bulunuyor. Bu süre kaçırılırsa haktan faydalanılamayacak.
• Devlet üniversiteleri ve vakıf üniversiteleri: Teklif, vakıf üniversiteleri de dahil tüm yükseköğretim kurumlarını bağlıyor. Vakıf üniversitelerinde mali yükümlülüklerin nasıl çözüleceği ise kurumların inisiyatifine bırakılıyor.

Sırada ne var?

Teklif, önce TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunda görüşülecek. Komisyon sürecinin ardından Genel Kurul gündemine gelecek. Investing.com Türkiye'nin haberine göre iktidar kanadı, düzenlemenin 2026'nın ilk yarısı tamamlanmadan yasalaşmasını hedefliyor. Muhalefetin teklife destek vereceği sinyali, sürecin hızlı işleyeceği beklentisini güçlendiriyor.

Cumhurbaşkanının onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek kanunla birlikte üniversiteler, başvuru kılavuzlarını yayımlayacak. Öğrencilerin, mezuniyet için gereken ek koşulları (staj, uygulamalı dersler, müfredat değişiklikleri) kendi üniversitelerinden takip etmesi gerekecek. Teklifin yasalaşması halinde, 2026 sonbahar döneminde on binlerce öğrencinin kampüslere dönmesi bekleniyor.