Türkiye jet motoru satışı: Trump yönetiminden KAAN için kritik hamle sinyali

Ne oldu?

Türkiye jet motoru satışı, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Kongre'den gelen ciddi itirazlara karşın Türkiye'ye yüz milyonlarca dolar değerinde jet motoru satışını planladığına dair Reuters tarafından servis edilen bir iddiadır. Haber, özellikle Türkiye'nin 5. nesil yerli savaş uçağı KAAN'ın motor ihtiyacı bağlamında gündeme oturdu. Edinilen bilgilere göre satış paketinin toplam bedeli yaklaşık 700 milyon dolar seviyesinde. Satışa konu motorların ise General Electric'in ürettiği F110 serisi veya muadili motorlar olduğu belirtiliyor. Söz konusu motorlar halihazırda Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki F-16 savaş uçaklarında da kullanılıyor. Beyaz Saray'ın bu girişimi, yaklaşan NATO liderler zirvesi öncesinde jeopolitik bir açılım olarak yorumlanıyor.

Neden gündemde?

Konu, hem Türk savunma sanayisinin kritik bir ihtiyacına işaret etmesi hem de Washington'daki siyasi dengeleri yansıtması bakımından büyük yankı uyandırdı. Türkiye, uzun süredir KAAN projesinde kullanılmak üzere yerli motor geliştirme çalışmalarını sürdürürken, prototip aşamasında ve ilk üretim bloklarında Amerikan menşeli motorlara ihtiyaç duyuyor. Reuters'ın iddiası, tam da bu noktada Trump yönetiminin Kongre'deki Türkiye karşıtı dirence rağmen satışa yeşil ışık yakmayı planladığını öne sürüyor. Ayrıca Türkiye'nin Kale Jet Motorları'nın KTJ-3200 Turbojet Füze Motoru'yla bu yıl içinde elde ettiği ilk ihracat başarısı, ülkenin artık sadece alıcı değil aynı zamanda motor teknolojisinde satıcı konumuna da geldiğini gösteriyor. Bu çift yönlü gelişme, Türkiye jet motoru satışı başlığının uluslararası boyutunu güçlendiriyor.

Bilinmesi gerekenler

Reuters tarafından aktarılan plan henüz resmi olarak teyit edilmiş değil; ne Beyaz Saray'dan ne de Pentagon'dan yazılı bir açıklama yapıldı. Trump yönetiminin, daha önce de S-400 krizi sonrasında Türkiye'nin F-35 programından çıkarılmasıyla kopma noktasına gelen savunma iş birliğini toparlamak için benzer adımları denediği biliniyor. Kongre'de hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi bazı üyeler, insan hakları ve stratejik kaygılar nedeniyle Türkiye'ye büyük ölçekli silah ve teknoloji transferine karşı çıkıyor. Motor satışının gerçekleşmesi halinde, KAAN'ın uçuş testlerinin planlanan takvimde ilerlemesi ve seri üretime geçişin hızlanması bekleniyor. Öte yandan Türkiye, KAAN için 42.000 libre itki seviyesinde yerli bir motor geliştirme projesini gizlilik içinde yürütüyor. Bu projenin ne aşamada olduğu resmi makamlarca henüz detaylandırılmadı.

Sırada ne var?

Gözler, önümüzdeki günlerde gerçekleşmesi beklenen NATO zirvesine ve zirve marjında yapılması muhtemel ikili görüşmelere çevrildi. Trump yönetiminin, Kongre'yi baypas etmek için daha önce Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne silah satışında olduğu gibi acil durum yetkisini kullanıp kullanmayacağı merak konusu. Türkiye tarafı ise alım sürecine dair henüz resmi bir açıklama yapmadı. Motor satışının onaylanması, iki ülke arasındaki savunma sanayi ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak kayda geçecek. Buna karşın satışın engellenmesi, KAAN projesinde alternatif motor tedariki arayışlarını veya yerli motor çalışmalarının daha da hızlandırılmasını gündeme getirecektir. Her iki senaryoda da Türkiye'nin jet motoru bağımsızlığı yolunda attığı adımlar stratejik önemini koruyor.