Türkiye dünyanın en kalabalık 18. ülkesi oldu: Peki bu sıralama ne anlama geliyor?

Ne oldu?

Dünya en kalabalık ülkeler sıralaması, güncellenen nüfus verileriyle yeniden şekillendi. Türkiye, 85 milyon 372 bin 377 kişilik nüfusuyla listede 18. sırada yer aldı. TRT Haber’in aktardığı Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) verilerine göre, listenin zirvesinde 1 milyar 428 milyonla Hindistan bulunuyor. Hemen ardından 1 milyar 425 milyonla Çin geliyor. Türkiye, bu dev nüfuslu ülkelerin uzağında ancak birçok Avrupa ülkesini geride bırakmış durumda. İlk 20’de Almanya 19. sırada yer alırken, Fransa 21. sıraya gerileyerek Türkiye’nin gerisinde kaldı.

Neden gündemde?

Konunun gündeme oturmasının birkaç nedeni var. İlk olarak, nüfus sıralamaları ülkelerin küresel arenadaki temsil gücünü belirleyen önemli bir veri. Dünya Bankası ve BM gibi kuruluşlardaki oy ağırlığından, ekonomik pazar büyüklüğüne kadar birçok alanda nüfus kritik rol oynuyor. İkincisi, veriler Türkiye’deki demografik dönüşümü bir kez daha gözler önüne serdi. Toplam nüfus artış hızı binde 1,1’e kadar gerilemiş durumda. Yani Türkiye hâlâ büyüyor ama artış temposu giderek yavaşlıyor. Üçüncü olarak, sıralamadaki yerimiz jeopolitik bir mesaj içeriyor. Türkiye, İran (17.) ve Almanya’nın (19.) tam ortasında, Avrupa ile Asya arasındaki denge noktalarından birinde duruyor.

Bilinmesi gerekenler

Listenin ilk 5 sırası şöyle: Hindistan, Çin, Amerika Birleşik Devletleri (340 milyon), Endonezya (277 milyon) ve Pakistan (240 milyon). Nijerya 223 milyonla 6. sırada ve Afrika’nın yükselen demografik ağırlığını kanıtlıyor. Türkiye, 18. sırada olmasına rağmen Avrupa ülkeleri arasında Almanya’dan sonraki en kalabalık ikinci ülke olarak öne çıkıyor. Ekonomim’in detaylandırdığı üzere, 2023’te Türkiye’de doğurganlık hızı 1,51 çocuk seviyesine düştü. Bu oran, nüfusun kendini yenileyebilmesi için gerekli olan 2,1’in oldukça altında. Yani Türkiye artık genç nüfusuyla değil, yaşlanma hızıyla anılıyor. Uzmanlara göre, mevcut eğilim devam ederse 2050’lerde ilk 20’deki konumumuzu korumakta zorlanabiliriz.

Sırada ne var?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), yakın dönemde Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi’nin yeni sonuçlarını kamuoyuyla paylaşacak. Asıl merak edilen, deprem bölgesindeki illerin nüfusunda yaşanan değişim. İstanbul’un nüfusu 15 milyon barajını aşmıştı; yeni veriler megakentteki büyümenin durup durmadığını gösterecek. Ayrıca hükümetin doğum oranlarını artırmaya yönelik teşvik paketlerinin etkisi de önümüzdeki yılların en büyük demografik sınavı olacak. Uluslararası arenada ise gözler Nijerya’da. Mevcut artış hızıyla Nijerya’nın 2050’de ABD’yi geçerek dünyanın en kalabalık üçüncü ülkesi olması bekleniyor.