TÜİK 2025 verileri: Türkiye'den ayrılanların profili değişiyor, İç Anadolu ve Ege şaşırttı
TÜİK’in yayımladığı 2025 Uluslararası Göç İstatistikleri, Türkiye'den yurt dışına göçte dikkat çeken bir yavaşlamaya işaret ederken, Afyon, Uşak ve Kayseri gibi şehirlerdeki beklenmedik veriler tartışma yarattı.
Ne oldu?
Yurt dışı göç istatistiği, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından her yıl düzenli olarak yayımlanan ve ülkeye gelen-ülkeden ayrılan nüfusun yapısını ortaya koyan resmi veri setidir. TÜİK'in yeni açıkladığı 2025 yılı Uluslararası Göç İstatistikleri, uzun süredir yükseliş trendinde olan Türkiye'den yurt dışına göç hareketinde belirgin bir yavaşlama yaşandığını gösterdi. Geçtiğimiz yıla kıyasla ülkeden ayrılanların sayısında oransal bir azalma görülürken, asıl şaşkınlık şehir bazlı rakamlarda ortaya çıktı. Denizli'den 4 bin 265 kişi yurt dışına göç ederken, Uşak net göçte eksiye düştü; yani kente gelenlerden daha fazlası ayrıldı. Kayseri'den ise binlerce kişinin ayrıldığı kayıtlara geçti. Veriler, Afyon’un ise beklenmedik bir çıkış yakalayarak veya mevcut eğilimlerin dışında kalarak dikkatleri üzerine çekti.
Neden gündemde?
Bu rapor, sadece bir demografik güncelleme değil, aynı zamanda Türkiye'deki sosyo-ekonomik nabzın bir yansıması olarak okunuyor. Özellikle pandemi sonrası dönemde Türkiye’ye gelen yabancı sayısındaki dev sıçrama hafızalarda taze; 2021'de bir önceki yıla göre gelenlerin sayısı %116,9 artarak 739 bin 364 kişiye ulaşmış, bu dalga 2022'de de Rusya ve Ukrayna kaynaklı göçle zirve yapmıştı. Ancak 2025 verileri terse dönen bir dengenin varlığını hissettiriyor. TÜİK, 2023'te 329 bin gencin Türkiye'den göç ettiğini tespit etmişti. 2024'te yurt dışına çıkışta %40,6 gibi sert bir düşüş kaydedilmesi, 'beyin göçü köpüğü' sönüyor mu sorusunu gündeme taşıdı. Öte yandan Uşak ve Kayseri gibi şehirlerin ilk kez bu denli net nüfus kaybı yaşaması, yereldeki ekonomik durgunluk ve istihdam sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.
Bilinmesi gerekenler
TÜİK istatistikleri, yurt dışı göçü iki temel başlıkta ele alıyor: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ve yabancı uyruklular. 2022’de Türkiye’ye gelen yabancı uyruklu nüfus içinde ilk sırayı %25 ile Rusya vatandaşları alırken, onu Ukrayna, İran, Afganistan ve Irak izlemişti. 2023'te ise Türkiye'ye gelen toplam göçmen sayısı 316 bin 456 kişiye gerileyerek, 2019'a kıyasla %53,3'lük bir düşüş kaydetmişti. Bu salınım, Türkiye'nin hem transit hem de hedef ülke konumunun jeopolitik krizlere bağlı olarak ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. En kritik noktalardan biri de şehirlerin yaşadığı net göç açığı. Afyon'un verilerinde izlenen sürpriz tablonun, Afyon Postası’nın iddia ettiği gibi bir yükselişi mi yoksa istatistiki bir baz etkisini mi yansıttığı henüz netlik kazanmadı.
Sırada ne var?
Göç İdaresi Başkanlığı’nın aynı döneme denk gelen düzensiz göç raporlarıyla birlikte okunması beklenen bu veriler, önümüzdeki aylarda yeni politika adımlarını beraberinde getirebilir. Özellikle yurt dışına göç eden genç ve nitelikli iş gücünü tersine çevirmek için teşvik paketleri veya yurt dışındaki Türk vatandaşlarına yönelik geri dönüş programları yeniden gündeme gelebilir. Uzmanlar, iç bölgelerdeki şehirlerden ayrılışın hız kesmemesi halinde yerel üretim ve hizmet sektöründe personel açığının büyüyebileceğini belirtiyor. Ayrıca TÜİK’in bir sonraki ara raporu, gidişteki azalma eğiliminin geçici mi yoksa kalıcı bir paradigma değişikliğinin başlangıcı mı olduğunu gösterecek.
Sık Sorulan Sorular
TÜİK 2025 göç istatistiklerinde en çok hangi şehirler öne çıktı?
Denizli’den 4 bin 265 kişi yurt dışına giderken, Uşak’ta gidenler gelenlerden fazla oldu ve şehir net göç açığı verdi. Kayseri ise binlerce kişinin ayrıldığı şehirler arasında dikkat çekti. Afyon’da ise verilerde beklenmedik bir sürpriz yaşandığı rapor edildi.
Türkiye’den yurt dışına göç 2024’te neden yüzde 40,6 azaldı?
2023’te 329 bin gencin göç etmesiyle zirve yapan çıkış trendi, 2024’te sert bir şekilde yavaşladı. Ekonomik koşullar ve yurt dışındaki vize sıkılaştırmaları bu düşüşte etkili olmuş olabilir. Ayrıca geçmiş yıllardaki büyük çıkış dalgasının normalleşme sürecine girmiş olabileceği değerlendiriliyor.
2025 yılında Türkiye’ye en çok hangi ülkeden göç geldi?
2025 yılı için ülke bazlı detaylı dağılım henüz resmi olarak ilan edilmedi. Bir önceki dönemde (2022) ilk sırayı Rusya, ikinci sırayı ise Ukrayna almıştı. 2023 toplamında ise gelenlerin sayısı önemli ölçüde azalmıştı.
Afyon’daki ‘büyük sürpriz’ ne anlama geliyor?
Yerel medyada yer alan haberlere göre Afyon, net göç rakamlarında veya yurt dışına çıkış oranlarında, komşu illerin ve genel Türkiye trendinin dışında bir tablo çizdi. Bu sürprizin şehre gelen yabancı sayısındaki artıştan mı yoksa yurt dışına çıkıştaki düşüşten mi kaynaklandığına dair henüz resmi bir detay paylaşılmadı.