TÜİK 2024 ölüm istatistiklerini açıkladı: Türkiye'de en büyük ölüm nedeni değişmedi

Ne oldu?

Ölüm istatistikleri, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) her yıl düzenli olarak yayımladığı, ülkedeki ölüm sayılarını, nedenlerini ve demografik dağılımını ortaya koyan resmi veriler bütünüdür. TÜİK, 19 Haziran 2025 tarihinde 2024 yılına ait 'Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri' bültenini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre Türkiye'de ölüm sayısı 2023 yılında 526 bin 416 olarak kayıtlara geçmişken, 2024 yılında belirgin bir düşüşle 489 bin 361’e geriledi. Hayatını kaybedenlerin yüzde 54,8’ini erkekler, yüzde 45,2’sini ise kadınlar oluşturdu. Kaba ölüm hızı ise bin kişi başına düşen ölüm sayısını ifade ediyor ve bu oranda da yıllık bazda bir gerileme gözlemlendi.

Neden gündemde?

Veriler, Türkiye’nin ölümcül sağlık sorunlarıyla mücadelesindeki güncel tabloyu çarpıcı biçimde ortaya koyuyor. Ölüm nedenleri arasında ilk sırayı yıllardır olduğu gibi dolaşım sistemi hastalıkları aldı. Kalp krizi, inme ve hipertansiyon gibi rahatsızlıkları kapsayan bu grup, toplam ölüm vakalarının yaklaşık üçte birinden sorumlu tutuluyor. Dolaşım hastalıklarını sırasıyla iyi huylu veya kötü huylu tümörler ile solunum sistemi hastalıkları takip ediyor. Bu tablo, özellikle kronik ve bulaşıcı olmayan hastalıkların Türkiye’deki halk sağlığı politikalarının merkezinde yer alması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor. Önceki yıllarla yapılan karşılaştırmalar da dikkat çekici: 2020 yılında COVID-19 salgınının etkisiyle 507 bin 938 olan ölüm sayısı, 2021’de yüzde 11,4 artarak 565 bin 594 ile zirve yapmış, 2022’de ise yüzde 10,9 azalarak 504 bin 839’a inmişti. 2024 verileri, salgın sonrası normalleşme eğiliminin sürdüğünü ve ölüm sayılarının pandemi öncesi seviyelere yaklaştığını gösteriyor.

Bilinmesi gerekenler

İstatistikler, cinsiyete ve coğrafi bölgelere göre belirgin farklılıklar içeriyor. Erkek ölümlerinin sayıca kadınlardan fazla olması yıllardır değişmeyen bir demografik eğilim. Ölüm nedenlerinde ise cinsiyete bağlı ayrışmalar net biçimde görülüyor: Kalp ve damar hastalıkları her iki cinsiyette de başta gelirken, erkeklerde kanser kaynaklı ölümlerin oranı kadınlara kıyasla daha yüksek seyrediyor. TÜİK’in veri portalı üzerinden erişilebilen il bazlı istatistikler ise sağlık altyapısındaki bölgesel farklılıkları gözler önüne seriyor. Örneğin Nevşehir ve Sakarya gibi illerin yerel basını, kendi bölgelerindeki ölüm istatistiklerini sayfalarına taşıyarak bu farklılıkları gündeme getirdi. Uzmanlar, ölüm oranlarının düşmesinde pandemi sürecinin sonlanmasının yanı sıra sağlık hizmetlerine erişimdeki iyileşmelerin de etkili olabileceğini belirtiyor, ancak bu düşüşü kesin bir nedene bağlamak için verilerin daha detaylı analiz edilmesi gerekiyor. Sağlık Bakanlığı’nın bu veriler ışığında erken teşhis ve yaşam tarzı değişikliklerini teşvik eden tarama programlarını güncellemesi bekleniyor.

Sırada ne var?

Gözler şimdi 2026 yılında yayımlanacak 2025 yılı ölüm istatistiklerinde olacak. Araştırmacılar ve politika yapıcılar, 2024’teki düşüş eğiliminin kalıcı olup olmadığını değerlendirecek. Özellikle dolaşım hastalıklarına bağlı ölümlerin azaltılması için toplum çapında tuz ve şeker tüketiminin azaltılması, hareketli yaşamın teşvik edilmesi gibi koruyucu sağlık politikalarının ne kadar etkili olacağı tartışma konusu olmaya devam edecek. Ayrıca sağlık otoritelerinin, ölüm istatistiklerindeki bölgesel eşitsizlikleri gidermek için yeni eylem planlarını devreye alması gündemde.