Trump'tan 'İran'a 300 milyar dolar' iddialarına sert yalanlama: 'Tamamen yalan haber'

Ne oldu?

Trump İran ödeme iddiaları, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya hesabı ve resmi açıklamaları aracılığıyla doğrudan hedef aldığı bir tartışmadır. Trump, başkanlığı döneminde İran'a 300 milyar dolarlık devasa bir kaynak aktarıldığı yönündeki iddiaları 'sahte haber' olarak tanımladı. Yapılan resmi yalanlamada, söz konusu ödemenin gerçekleşmediği net bir dille ifade edildi. Trump, bu iddianın kendisine yönelik bir karalama kampanyasının parçası olduğunu savundu. Açıklamada, ABD'nin İran'a bu ölçekte bir ödeme yapmasının söz konusu olmadığı vurgulandı.

Neden gündemde?

Bu iddia, ABD-İran hattında zaten kırılgan olan diplomatik sürecin tam ortasında ortaya atıldı. Sızıntılara göre Trump, müzakere masasındaki anlaşma taslağında değişiklik talep ediyor ve İran saldırılarında ABD askerlerinin ölmesi halinde ateşkesi derhal bozabileceği tehdidinde bulunuyordu. Dolayısıyla 300 milyar dolarlık ödeme iddiası, yalnızca bir bilgi kirliliğinden ibaret değil; Beyaz Saray'daki şahin kanat ile diplomasi yanlıları arasındaki güç savaşının bir yansıması olarak okunuyor. Ayrıca 5 gün önce patlak veren ve Trump'ın inadının ABD'ye 6 milyar dolara mal olduğu yönündeki ekonomik analizlerle birleştiğinde, kamuoyunda ciddi bir kafa karışıklığı oluştu. İran tarafı ise görüşmelerin kesildiğine dair haberleri 'asılsız ve yanlış' olarak nitelendirerek sürecin dört gündür devam ettiğini duyurdu. Bu iki kutuplu açıklamalar, konunun manşetlerden düşmemesine neden oluyor.

Bilinmesi gerekenler

• 300 milyar dolar iddiasının kaynağı belirsiz: Bu rakam ilk kez bir arama sonucunda "Trump'ın İnadı 6 Milyar Dolara Patladı" başlıklı bir haberde dolaylı olarak gündeme geldi, ancak hiçbir resmi kurum veya rapor 300 milyar dolarlık bir transferi doğrulamadı.
• Trump'ın net duruşu: Eski başkan, yaptığı açıklamada bu paranın İran'a verilmediğini ve iddiaların 'yalan haber' olduğunu söyledi. Daha önce de İran'a uçak dolusu nakit gönderildiği iddialarını gündeme getiren Obama yönetimini eleştirmişti.
• Nükleer müzakerelerin hassasiyeti: Şu an masada olan taslak, İran'ın uranyum zenginleştirme sınırlarını ve nükleer denetimleri içeriyor. Trump'ın değişiklik istediği maddeler arasında, İran'ın balistik füze programı ve bölgesel vekil güçlerine desteğinin olduğu iddia ediliyor. Bu kadar yüksek meblağlı bir ödeme söylentisi, yaptırımların gevşetilmesi konusundaki hassasiyeti artıran bir faktör.
• 7 Haziran tarihli "iç savaş" bağlamı: CNN Türk'te yayınlanan ve CHP'ye atıf yapan programda, Trump'ın yeni bir anlaşma iddiasıyla iç siyasete nasıl malzeme yapıldığı tartışıldı. Konu Türkiye'de de siyasi rekabetin bir parçası haline gelirken, özellikle muhafazakâr medya kuruluşları Trump'ın yalanlamasını manşetlere taşıdı.
• Kritik 60 gün vurgusu: Bazı kaynaklarda, ABD-İran hattında kritik 60 günlük bir zaman dilimine girildiği belirtiliyor. Diplomatik kaynaklar bu sürenin, bir ara rejim anlaşmasına varılmaması halinde askeri seçeneklerin yeniden değerlendirilebileceği bir takvim olduğunu ifade ediyor.

Sırada ne var?

Trump'ın 300 milyar dolar iddiasını yalanlaması, müzakerelerin bir süre daha devam edeceğini gösteriyor. Ancak Beyaz Saray koridorlarında anlaşma taslağındaki değişiklik taleplerinin ne ölçüde kabul edileceği belirsiz. İran Cumhurbaşkanı'nın danışmanları, taslaktaki herhangi bir sert revizyonun müzakere masasının devrilmesi anlamına geleceğini özel görüşmelerde dile getiriyor. Aynı zamanda bölgedeki askeri hareketlilik de izleniyor; İran destekli milislerin ABD üslerine yönelik taciz saldırıları azalsa da tamamen durmadı. Eğer böyle bir saldırıda ABD askeri kaybı yaşanırsa, Trump'ın daha önce işaret ettiği gibi ateşkes anında sona erebilir. Bu durum, 300 milyar dolarlık hayali bir çeki değil, 2015 nükleer anlaşmasının tamamen çöküşünü beraberinde getirebilir. Kamuoyunun şimdi odaklanması gereken, yalanlanan bu devasa meblağdan çok, 60 günlük kritik süre zarfında imzalanacak bir anlaşmanın bölgesel barışa etkisi olacak.