Trump'tan F-35 Türkiye mesajı: 'Erdoğan'ı mutlu edecek bir adım atacağız'

Ne oldu?

F-35 Türkiye mesajı, ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO zirvesi öncesinde yaptığı ve Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına dönüşüne yeşil ışık yakabilecek bir çıkışıdır. Trump, gazetecilere verdiği demeçte Türkiye ile ilgili olumlu bir gelişmenin sinyalini vererek "Muhtemelen Türkiye'yi memnun edecek, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı çok mutlu edecek bir şey yapacağım" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Ankara-Washington hattında uzun süredir askıda olan F-35 krizinin çözümüne dair en üst düzeyden gelen ilk net mesaj olarak kayıtlara geçti. Trump ayrıca konunun sadece F-35 ile sınırlı olmadığını, motor teknolojisi başta olmak üzere farklı alanlarda da adım atılabileceğini belirtti.

Neden gündemde?

Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alması sonrası 2019 yılında ABD tarafından F-35 Müşterek Taarruz Uçağı programından resmen çıkarılmıştı. Bu süreçte Türkiye sadece teslimatı beklenen uçakları kaybetmekle kalmadı, aynı zamanda programdaki 900'e yakın parçanın üretimindeki rolünü de yitirdi. Son iki yıldır Ankara'nın yürüttüğü diplomatik girişimler ve İsveç'in NATO üyeliğine verilen onayın da etkisiyle ilişkilerde yeni bir sayfa açılmış görünüyor. Trump'ın bu son ifadeleri, Türk-Amerikan savunma iş birliğinde yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor. Açıklama aynı zamanda borsada savunma sanayi hisselerini hareketlendirdi ve kamuoyunda "F-35 Krizi bitiyor mu?" sorusunun yüksek sesle sorulmasına neden oldu.

Bilinmesi gerekenler

Trump'ın mesajının hemen ardından Ankara'dan da yanıt gecikmedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 26 Haziran 2025'te yaptığı değerlendirmede "F-35'lerle ilgili teknik düzeyde görüşmelere başlandığını ve sürecin olumlu ilerlediğini" söylediği biliniyor. Yapılan yorumlarda Türkiye'nin program dışı kalmasının sadece ikili ilişkilere değil, NATO'nun askeri kapasitesine de zarar verdiği vurgulanıyor. Uzmanlar, Türkiye'nin sahip olduğu insan gücü ve teknik altyapı sebebiyle NATO'nun hava gücündeki en kritik unsur olan F-35 filosunun tam kapasiteye ulaşması için Ankara'nın sisteme dönmesinin stratejik bir zorunluluk olduğunu belirtiyor. Trump'ın 30 Aralık 2025 tarihli bir önceki açıklamasında da F-35'leri satmayı ciddi şekilde düşündüklerini ancak uçakların İsrail'e karşı kullanılmayacağını vurguladığı, bu çerçevenin görüşmelerin temel taşını oluşturduğu ifade ediliyor.

Sırada ne var?

İki ülke arasında CAATSA yaptırımlarının gölgesinde sürecek müzakerelerin kaderini teknik ekipler belirleyecek. ABD'li yetkililerin Türkiye'de F-35 üretim hatlarını yeniden incelemek üzere bir ziyaret gerçekleştirmesi beklentiler arasında. Masada olası bir F-16 Viper modernizasyon kiti paketi ve yeni F110 motorlarının durumu da yer alıyor. Diplomatik kaynaklar, S-400 sistemleri konusunda yaratıcı bir formül bulunması durumunda Türkiye'nin kısa sürede hem alıcı hem de üretici ortak olarak programa tekrar kabul edilebileceğini dile getiriyor. Önümüzdeki günlerde gerçekleşecek NATO zirvesindeki liderler görüşmesinin, bu konuda düğmeye basılan yer olması bekleniyor.