Trump'tan F-35 Erdoğan mesajı: 'Onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım'
ABD Başkanı Donald Trump, yaklaşan NATO zirvesi öncesi Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satışı konusunda dikkat çeken bir açıklama yaparak Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı 'çok mutlu edecek' bir adım atacağını söyledi.
Ne oldu?
F-35 Erdoğan mesajı, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'nin F-35 programına dönüşüne ilişkin yaptığı ve Ankara'da büyük yankı uyandıran son dakika çıkışıdır. Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı kastederek, "Onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım" ifadelerini kullandı. Bu sürpriz açıklama, 2026 yılının başında Ankara'da düzenlenmesi beklenen kritik NATO Zirvesi öncesinde geldi. Trump'ın bu sözleri, ABD-Türkiye ilişkilerinde özellikle savunma sanayii alanında yeni bir sayfanın habercisi olarak yorumlandı.
Neden gündemde?
Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemleri satın almasının ardından 2019 yılında F-35 ortak üretim programından resmen çıkarılmış ve yaptırımlara maruz kalmıştı. O tarihten bu yana Türkiye, hem ödediği yaklaşık 1.4 milyar doların iadesini hem de programdaki haklarının teslim edilmesini talep ediyordu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 5 Ocak 2026'da yaptığı "Türkiye'nin yeniden F-35 programına dahil edilmesi gerektiğini" vurgulayan çıkışı, konuyu tekrar uluslararası gündemin üst sıralarına taşıdı. Trump'ın bu çıkışa kısa süre içinde verdiği olumlu yanıt, iki ülke arasındaki buzların çözülmekte olduğuna dair en güçlü sinyal olarak değerlendiriliyor.
Bilinmesi gerekenler
Trump'ın açıklaması yalnızca F-35'leri değil, Türk savaş uçaklarının motor ihtiyacını da kapsayan daha geniş bir pakete işaret ediyor olabilir. GDH.Digital'in aktardığına göre mesajda F110 motorlarına da atıf yapıldı. Bu detay, özellikle Türkiye'nin yerli savaş uçağı KAAN'ın güç ünitesi ihtiyacı düşünüldüğünde stratejik bir öneme sahip. Sürecin önündeki en büyük engel ise Kongre'nin tutumu. ABD yasaları, Türkiye gibi S-400 sistemini elinde bulunduran ülkelere ileri teknoloji silah satışını kısıtlıyor. Başkan Trump'ın yürütme yetkilerini kullanarak Kongre'yi baypas edip edemeyeceği ya da Kongre'yi ikna edecek bir formül bulup bulamayacağı merak konusu. Eski Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun benzer bir girişimi Kongre engeline takılmıştı. Türkiye tarafı ise hava savunma sistemlerinde egemenlik hakkına vurgu yaparak S-400 konusunda geri adım atmayacağını her fırsatta dile getiriyor.
Sırada ne var?
Gözler, önümüzdeki günlerde Ankara'da toplanacak NATO Zirvesi'nde iki lider arasında gerçekleşecek ikili görüşmeye çevrildi. Zirve öncesinde Trump'ın verdiği bu mesajın, görüşmenin ana gündem maddelerinden birini oluşturması bekleniyor. Diplomatik kaynaklar, F-35'lerin satışına onay verilmesi halinde dahi teslimat takviminin ve Türkiye'nin programdaki sanayi payının yeniden tanımlanması gerektiğini belirtiyor. Olası bir anlaşmanın, Türkiye'nin halihazırda Eurofighter Typhoon tedariki için yürüttüğü alternatif arayışları da doğrudan etkileyeceği konuşuluyor. Trump'ın 'mutlu edecek adım' olarak tanımladığı somut teklifin içeriği netleştiğinde, savunma sanayiinde dengeleri değiştirecek yeni bir dönem başlayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Trump, F-35 konusunda tam olarak ne dedi?
ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı 'çok mutlu edecek bir şey yapacağım' diyerek Türkiye'ye F-35 satışı konusunda olumlu bir sinyal verdi. Bazı kaynaklara göre mesaj, KAAN savaş uçağı için kritik öneme sahip F110 motorlarını da kapsıyor.
Türkiye neden F-35 programından çıkarılmıştı?
Türkiye, 2019 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından ABD tarafından F-35 ortak üretim programından çıkarıldı. ABD, S-400 radarlarının F-35'lerin gizlilik teknolojisini tehlikeye atabileceğini savunmuş ve Türkiye'ye Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında yaptırım uygulamıştı.
F-35 satışının önündeki en büyük engel nedir?
En büyük engel ABD Kongresi'nin tutumudur. CAATSA yasası, S-400 gibi Rus savunma sistemlerini kullanan müttefik ülkelere ileri teknoloji silah satışına ciddi kısıtlamalar getiriyor. Trump yönetiminin Kongre iknası veya yasal bir istisna formülü bulması gerekiyor.