Trump-Meloni hattında 'dostluk' krizi: Beyaz Saray'dan gelen sözler Roma'da yankı buldu

Ne oldu?

Trump Meloni dostluk, ABD Başkanı Donald Trump ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasında yaşanan ve kısa sürede diplomatik bir krize dönüşen sözlü atışmayı tanımlayan gündem başlığıdır. Kriz, Trump'ın bir televizyon kanalına verdiği demeçte Meloni'nin kendisiyle yeniden yakınlaşmaya çalıştığını ima etmesiyle patlak verdi. Trump açıklamasında, İtalyan liderin kamuoyu desteğini artırmak için Washington ile yeniden dost olma arayışına girdiğini iddia etti. Bu çıkışa Roma'dan gecikmeyen bir yanıt geldi. Meloni, 'Başkan Trump'ın bu sürekli ve sebepsiz saldırıları anlamsızdır. Popülerliğime gelince, senin dostun olmak bana kesinlikle fayda sağlamadı' ifadeleriyle ABD Başkanı'na yüklendi.

Neden gündemde?

Bu sözlü düello, iki NATO müttefiki arasındaki ilişkilerin seyrini göstermesi açısından kritik önem taşıyor. Meloni, göreve geldiğinden beri Avrupa'da Trump'a en yakın isimlerden biri olarak görülüyordu. Seçim zaferinden sonra Trump'ın Florida'daki malikanesini ziyaret eden ilk Avrupalı lider olmuş, iki lider kişisel yakınlıklarını sık sık vurgulamıştı. Ancak ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik askeri operasyonlarının ardından bu yakınlık gözle görülür biçimde soğudu. Trump'ın son açıklamaları, bu soğukluğu kamuoyu önünde bir 'yalvarma' anlatısına dönüştürme çabası olarak yorumlanıyor. Anadolu Ajansı'nın servis ettiği habere göre, gerilimin fitili G7 zirvesindeki bir fotoğraf anında yaşanan gerginliğe kadar uzanıyor.

Bilinmesi gerekenler

İtalyan La7 televizyonuna konuşan Trump, Meloni'nin birlikte fotoğraf çektirmek için ısrarcı olduğunu ve bu durumun kendisini rahatsız ettiğini dile getirdi. Başkanın 'Yeniden dost olmak istiyor, teşekkürler almayayım' şeklindeki alaycı ifadesi, Roma'da siyasi bir deprem etkisi yarattı. Meloni cephesi ise ABD Başkanı'nın bu çıkışını 'iç siyasete malzeme yapılan anlamsız bir sataşma' olarak nitelendiriyor. İtalya Başbakanı'nın verdiği sert yanıt, Avrupa'da aşırı sağın önemli figürlerinden biri olan Meloni'nin, Trump karşısında bağımsız duruşunu koruma refleksi olarak okunuyor. İki liderin ilişkisi geçen yıl zirve yapmış, Meloni Trump'ın seçim kampanyasına açıktan olmasa da örtülü destek vermişti. Bugün gelinen noktada, bu stratejik ortaklığın yerini karşılıklı güvensizliğe bıraktığı görülüyor.

Sırada ne var?

Diplomatik kaynaklar, krizin şimdilik söylem düzeyinde kalmasının beklendiğini ancak ticaret ve savunma iş birliklerini etkileme potansiyeli taşıdığını belirtiyor. İtalya'nın ABD'den F-35 alımı ve Akdeniz'deki ortak askeri tatbikatlar gibi somut başlıklarda bir soğuma yaşanması halinde, gerilimin maliyeti ağır olabilir. Meloni'nin Brüksel ile Washington arasında sıkışan çizgisi, Avrupa Birliği içindeki konumunu da yeniden tanımlayabilir. Trump'ın açıklamalarını 'sebepsiz saldırılar' olarak nitelendiren İtalyan Başbakan'ın, önümüzdeki günlerde ikili bir görüşme talep edip etmeyeceği merak konusu. Beyaz Saray'dan şimdilik ek bir açıklama gelmezken, Roma yönetimi krizi büyütmekten kaçınan ama geri adım atmayan bir duruş sergiliyor.