Trump'ın 'Starmer istifa edecek' çıkışı: Bir dostluk sınavı mı, yoksa kişisel bir hesaplaşma mı?

Ne oldu?

Trump Starmer istifa iddiası, ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımla dünya gündemine oturdu. Trump, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın görevinden ayrılacağını öne sürerek, "Keir Starmer, Birleşik Krallık Başbakanlığı görevinden istifa edecek. İki çok önemli konuda büyük başarısızlık yaşadı: Göç ve enerji" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Trump'ın Starmer yönetimini doğrudan ve alışılmadık bir şekilde hedef almasıyla dikkat çekti. Söz konusu paylaşım, iki lider arasında daha önce bir telefon görüşmesi ya da resmi bir yazışma olduğuna dair bir bilgi içermiyor, tamamen Trump'ın kişisel kanaatini yansıtıyor görünümünde. Londra'dan ise konuya dair ilk dakikalarda resmi bir yalanlama ya da doğrulama gelmedi.

Neden gündemde?

Bu çıkış, sadece iki siyasetçi arasındaki bir gerilim olmanın ötesinde, ABD-İngiltere arasındaki 'özel ilişki'nin mevcut durumuna dair ciddi soru işaretleri oluşturuyor. Trump'ın eleştirilerini göç ve enerji gibi iki stratejik başlık üzerine yoğunlaştırması da ayrıca anlamlı. Zira Birleşik Krallık, Brexit sonrası dönemde özellikle yasa dışı göçü kontrol altına alma ve enerji arz güvenliğini sağlama konularında zorlanıyor. Trump'ın bu iddiayı gündeme getirdiği saatlerde İngiliz basını, ABD'nin İran yaptırımları nedeniyle ikili ticaret anlaşmasını tehlikeye atabileceğini yazıyordu. Bu da kulislerde, Trump'ın açıklamasının tamamen bağımsız bir yorum olmayabileceği, aksine ticaret anlaşmasına dair pazarlıkların bir parçası olarak 'siyasi baskı' amacı taşıyabileceği yorumlarına yol açtı. Starmer'ın iç politikada zaten düşük seyreden anket sonuçları, Trump'ın bu sözlerini Birleşik Krallık iç siyasetinde de yankı bulmasına neden oldu.

Bilinmesi gerekenler

Keir Starmer, Temmuz 2024'te yapılan genel seçimlerde İşçi Partisi'ni büyük bir zaferle iktidara taşıdı. Başbakanlık koltuğunda henüz bir yılını doldurmayan Starmer, özellikle ekonomik büyüme, sağlık sistemi reformu ve Manş Denizi üzerinden gelen düzensiz göçü durdurma sözü vermişti. ABD Başkanı Trump'ın özellikle altını çizdiği göç politikaları, Birleşik Krallık'ta hükümetin en çok eleştiri aldığı konulardan biri. Trump'ın dile getirdiği enerji başlığı ise Londra'nın net sıfır karbon hedefleri ile enerji maliyetleri arasında sıkıştığı bir döneme işaret ediyor. Öte yandan Daily Mail'in haberine göre Trump'ın bu açıklamasının hemen öncesinde, ABD'nin İran'a yönelik yaptırım politikaları konusunda Londra ile Washington arasında bir anlaşmazlık yaşandığı ve ticaret anlaşmasının tehlikeye girdiği öne sürüldü. Tüm bunlar bir araya getirildiğinde, Trump'ın sözleri, bir müttefikin ülke içi meselelerine yönelik alışılmadık bir müdahale olarak değerlendiriliyor. İngiltere Başbakanlık Ofisi (10 Numara) ise şu aşamada resmi bir istifa süreci olmadığını belirtmekle yetindi, Trump'ın iddiasını doğrudan yalanlayan sert bir açıklama yapmadı.

Sırada ne var?

Gözler şimdi Keir Starmer'ın bizzat yapacağı ilk açıklamada ve iki lider arasında planlanan olası bir temasın takviminde. Starmer'ın kısa süre içinde bir basın toplantısı düzenlemesi ya da Parlamento'da bir açıklama yapması bekleniyor. Eğer Trump'ın iddiası tamamen yalanlanır ve Starmer görevine devam ederse, bu durum iki liderin kişisel ilişkisinde onarılması güç bir kırılmaya yol açabilir. Daha da önemlisi, hâlihazırda kırılgan olan Birleşik Krallık-ABD ticaret anlaşması müzakerelerinin akıbeti belirsizliğe gömülebilir. Öte yandan Westminster kulislerinde, Starmer karşıtı bazı muhafazakar çevrelerin bu söylemi iç politikada bir baskı aracı olarak kullanabileceği konuşuluyor. Şimdilik ortada kesinleşmiş bir istifa kararı yok ancak Trump'ın bu tek cümlelik çıkışı, önümüzdeki günlerde Londra'yı siyasi bir depremin eşiğine getirebilecek kadar güçlü bir etki yarattı.