Trump-Erdoğan basın toplantısı neden tartışma yarattı?
Ankara'daki kritik zirvenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısına sadece iktidara yakın basın kuruluşlarının alınması ve Trump'ın 'çok güçlü lider' vurgusu gündemin merkezine oturdu.
Ne oldu?
Erdoğan Trump basın, ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Ankara'da gerçekleştirdiği tarihi zirvenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısına dairdir. Görüşmede Suriye'den S-400 krizine, ticaret hacminden vize muafiyetine kadar birçok kritik başlık masaya yatırıldı. Trump'ın “Türkiye'ye tüm yaptırımları kaldıracağız” açıklaması piyasalarda olumlu yankı bulurken, basın toplantısının işleyiş biçimi Türkiye’de medya ve demokrasi tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Neden gündemde?
Gündemin iki sıcak boyutu var. İlki, uzun süredir gerilimli seyreden Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir sayfa açılma ihtimali. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamalarda Suriye’nin kuzeyi ve enerji güvenliği konularında mutabakat sağlandığı belirtildi. İkincisi ve kamuoyunda daha çok konuşulanı ise ortak basın toplantısına erişim krizi. Cumhuriyet gazetesinin aktardığına göre, toplantıya yalnızca iktidara yakın basın kuruluşları akredite edildi. Çok sayıda gazeteci ve bağımsız medya mensubu salona alınmadı. Bu durum, ifade özgürlüğü ve basın çoğulculuğu açısından eleştiri konusu oldu.
Bilinmesi gerekenler
Trump’ın basın toplantısında sarf ettiği “Cumhurbaşkanı Erdoğan çok güçlü bir lider” sözleri manşetlere taşındı. Anadolu Ajansı bu ifadeyi öne çıkarırken, TRT Haber tarafların 100 milyar dolarlık ticaret hedefini yinelediğini aktardı. İletişim Başkanlığı, ziyareti “dostane bir havada, stratejik müttefiklik ruhuna uygun” olarak tanımladı. BBC Türkçe ise zirvenin perde arkasındaki zorlu müzakere süreçlerine dikkat çekerek F-35 programı ve Rus S-400 sistemlerine dair somut bir çözüm takviminin henüz netlik kazanmadığını vurguladı. Toplantıya basın erişimindeki kısıtlama ise Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (AGİT) basın özgürlüğü standartları çerçevesinde soru işaretleri doğurdu.
Sırada ne var?
Diplomatik kaynaklar, yaptırımların kademeli olarak kaldırılması için takvim üzerinde çalışıldığını ancak Kongre onayı gerekliliğini hatırlatıyor. S-400’ler konusunda ara formül arayışları sürerken, yerli medyada önümüzdeki günlerde yeni bir ABD heyetinin teknik müzakereler için Türkiye’ye gelebileceği konuşuluyor. Basın özgürlüğü tartışmaları ise iç siyasette muhalefet partilerinin gündeminde kalmaya devam edecek. Cumhuriyet Halk Partisi ve gazeteci örgütleri, uygulanan akreditasyon engeline karşı hukuki yollara başvurmayı değerlendiriyor.
Sık Sorulan Sorular
Trump-Erdoğan görüşmesinde hangi ekonomik konular ele alındı?
Görüşmede iki ülke arasındaki ticaret hacminin 100 milyar dolara çıkarılması hedefi yinelendi. Ayrıca yaptırımların kaldırılması ve enerji iş birliğinin artırılması masaya yatırıldı.
Basın toplantısına neden tüm gazeteciler alınmadı?
Resmi bir gerekçe yayınlanmamakla birlikte, Cumhuriyet gazetesinin aktardığına göre akreditasyonlarda titiz bir eleme yapıldı. Toplantıya sadece iktidara yakın basın kuruluşları katılabildi; bağımsız ve muhalif medya organları salon dışında bırakıldı.
Trump, S-400 ve F-35 krizi hakkında ne dedi?
Trump yaptırımların kaldırılacağını söylese de, BBC'nin aktardığına göre S-400 sistemleri ve F-35 programına dönüş konusunda henüz bağlayıcı ve net bir yol haritası belirlenmiş değil. Kongre’nin tutumu belirleyici olacak.