Trump Air Force One: Eski başkanın ikonik uçağı kullanmaması neden bu kadar konuşuluyor?

Ne oldu?

Trump Air Force One, kısaca, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nı taşıyan herhangi bir hava aracına verilen çağrı adıdır. Ancak kamuoyunda bu isim, genellikle Boeing 747-200B serisi VC-25A tipi uçaklarla özdeşleşmiştir. Geçtiğimiz saatlerde Türkiye ve dünya basınında dolaşıma giren haberlerde, eski Başkan Donald Trump’ın bir dönüş yolculuğunda bu ikonik uçağı kullanmadığı ortaya çıktı. Kimileri için bu detay bir merak konusu olurken, haber başlıkları konunun 'şaşırtıcı' bir nedeni olduğunu ima etti.

Peki, gerçekte olan neydi? Tartışmaların merkezinde, Trump’ın halihazırda görevde olan bir başkan olmaması yatıyor. Medyada yer alan 'Trump ABD'ye Air Force One ile dönmüyor' şeklindeki başlıklar, aslında hukuki bir zorunluluğu gözler önüne serdi. Eski bir başkanın, mevcut başkana ait uçağı kullanamayacağı gerçeği, konuya uzak kitleler için 'şaşırtıcı' bir detay olarak sunuldu.

Neden gündemde?

Konunun gündeme bomba gibi düşmesinin sebebi, GZT ve Sözcü gibi kaynaklara göre Trump’a yöneltilen doğrudan bir soruya verdiği yanıt oldu. Dönüş yolculuğu öncesinde kendisine neden geldiği uçakla dönmediği soruldu. Trump’ın bu soruya esprili bir dille yaklaştığı ve özünde protokol kurallarını işaret ettiği belirtiliyor. Eski başkanın, 'Air Force One artık başka birine ait' benzeri ifadeler kullandığı iddia ediliyor. Bu diyalog, Ankara’dan ayrılışı öncesinde sosyal medyanın en çok konuştuğu başlıklardan biri haline dönüştü.

Air Force One, ABD Başkanlığı’nın küresel bir simgesi olduğu için uçağın kim tarafından ve ne zaman kullanıldığı her zaman ilgi çeker. Trump döneminde sık sık bu uçakla seyahat eden eski başkanın, artık özel bir jet kullanmak zorunda kalması, başkanlık yetkilerinin devri konusunda sembolik bir anı temsil ediyor.

Bilinmesi gerekenler

• Air Force One bir marka değil, bir çağrı kodudur. Başkan hangi askeri uçaktaysa, o uçak Air Force One olarak anılır.
• Bugün kullanılan uçaklar VC-25A’dır. Boeing 747-200’ün askeri modifiyeli versiyonu olan bu iki uçak, görev süresi dolan başkanı bile taşıyacak olsa, eğer uçuş mevcut başkan tarafından yetkilendirilmemişse bu çağrı işareti kullanılmaz.
• Eski başkanların lojistiği ayrıdır. ABD’de eski başkanlara, GSA (Genel Hizmetler İdaresi) tarafından belirli bir bütçe ve imkan sağlanır. Ancak bu imkanlar, uçan Beyaz Saray olarak nitelenen Air Force One’ı kullanma hakkını kapsamaz.
• Haberler Trump’ın son yurt dışı ziyaretiyle bağlantılı. Özellikle Türkiye medyasında çıkan haberler, Trump’ın sivil bir uçakla seyahat ettiğine dair görüntülerin servis edilmesiyle yayıldı.

Sırada ne var?

Mevcut başkan Joe Biden’ın görev süresi boyunca Air Force One, yalnızca başkan, başkan yardımcısı ve başkanın yetkilendirdiği üst düzey yetkililer tarafından resmi görevlerde kullanılmaya devam edecek. Trump’ın ise 2024 seçim sürecinde kendi özel uçağıyla (genellikle 'Trump Force One' olarak anılan Boeing 757) mitinglerine ve yurt dışı programlarına katılması bekleniyor. Ayrıca Boeing ile yapılan yeni nesil VC-25B başkanlık uçağı anlaşmasındaki gecikmeler, Air Force One markasının yakın gelecekte de gündemde kalacağına işaret ediyor.