Trafik kazası ölümleri: 2025 yılında da tablo değişmedi, her gün ortalama 17 can kaybı yaşanıyor

Ne oldu?

Trafik kazası ölümleri, Türkiye'nin kronikleşen ve bir türlü ivme kaybetmeyen toplumsal güvenlik sorunudur. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün 2024 yılı özet bilgilerine göre ülkede bir günde ortalama 17,4 kişi trafikte hayatını kaybederken, 1.055’ten fazla kişi yaralandı. 2025’in ortalarına geldiğimiz şu günlerde ise yerel haber ajanslarına yansıyan kazalar, bu ağır bilançonun hız kesmeden devam ettiğini kanıtlıyor.

Son olarak Balıkesir’de meydana gelen feci kazada 1 kişi yaşamını yitirdi, 4 kişi yaralandı. Aynı anda Şanlıurfa’nın Suruç ilçesinden gelen bir başka haberde 2 ölü ve 6 yaralı olduğu bildirildi. Malatya’da 43 yaşındaki bir öğretmenin karıştığı kazada hayatını kaybetmesi ise özellikle eğitim camiasında derin üzüntü yarattı. Mersin Tarsus’ta da bir vatandaş araç içinde can verdi. Alev topuna dönen ve kameralara yansıyan bir diğer kazanın görüntüleri ise saniyelik dikkatsizliklerin nasıl ölümcül sonuçlar doğurduğunu hafızalara kazıdı.

Neden gündemde?

Konunun gündemde kalmasının nedeni, kazaların tesadüfi münferit olaylar olmaktan çıkıp adeta bir harita gibi ülke sathına yayılmasıdır. TÜİK’in Karayolu Trafik Kaza İstatistikleri, 2023 yılında her gün ortalama 18 kişinin trafikte öldüğünü ortaya koymuştu. 2024 verileri bu sayının yaklaşık 17,4’e düştüğünü gösterse de değişim istatistiksel bir iyileşme sunmaktan uzak. Toplum, özellikle yaz aylarında seyahat sıklığının artmasıyla birlikte daha çok ölüm haberi alıyor. Sürücü hataları, aşırı hız ve dikkatsizlik hâlâ en büyük can alıcı faktörler.

Kamuoyunda tepki çeken bir diğer detay, zincirleme kazalar ve işçi servislerinin karıştığı facialar. Kırşehir’de iki işçi servisinin çarpışması sonucu 42 kişinin yaralanması, denetim mekanizmalarının yetersizliğini tekrar gündeme getirdi. Otobüs kazalarında bilirkişi raporlarına yansıyan ve viraja saatte 95 kilometre hızla girme gibi ağır ihlaller, denetim kadar sürücü bilincinin de ne kadar hayati olduğunu ortaya koyuyor.

Bilinmesi gerekenler

Trafik kazalarındaki ölüm oranlarını anlayabilmek için birkaç çarpıcı veriye bakmak yeterli. 2024 yılında günde ortalama 731 ölümlü ve yaralanmalı kaza kayda geçti. Bu, saatte yaklaşık 30 kazanın meydana geldiği anlamına geliyor. Yaralanma istatistikleri ise daha ürkütücü; 2024’te günlük ortalama 1.055 yaralı sayısı, 2023’teki 961 rakamının belirgin şekilde üzerinde. Uzmanlar, emniyet kemeri kullanımındaki ihmaller ve cep telefonuyla konuşma gibi konsantrasyon bozan eylemlerin kazalardaki ölüm riskini katladığını belirtiyor. Ayrıca motosiklet ve elektrikli scooter gibi araçların trafiğe yoğun katılımı, yeni risk başlıkları oluşturuyor.

Sırada ne var?

İçişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü, bayram ve tatil dönemlerinde artan kazaları önlemek için denetimleri sıklaştırdığını duyuruyor. Ancak uzmanlar, ceza odaklı yaklaşımdan ziyade yol geometrisindeki mühendislik hatalarının düzeltilmesi ve eğitim müfredatının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Önümüzdeki süreçte, şehirlerarası yollarda ortalama hız koridoru uygulamaları ve yapay zeka destekli ihlal tespit sistemlerinin devreye girmesi bekleniyor. Yine de rakamlar ortada: Trafik kazası ölümleri, alınan tüm önlemlere rağmen toplumsal bir afet boyutunda kalmaya devam ediyor.