Terörsüz Türkiye süreci yasal aşamaya geçti: Uzlaşı mesajları ve TBMM kulislerinde konuşulan takvim

Ne oldu?

Terörsüz Türkiye süreci, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Ekim 2024’te yaptığı tarihi çağrıyla başlayan ve PKK’nın silah bırakarak kendini feshetmesini hedefleyen bir girişimdir. 2015’te çözümsüzlükle sonuçlanan İkinci Çözüm Süreci’nin ardılı olarak görülen bu yeni dönemde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan dikkat çeken bir açıklama geldi. Erdoğan, “Terörsüz Türkiye süreci başta olmak üzere milli meselelerde uzlaşıya hazırız” diyerek sürecin siyasi düzeydeki kararlılığını bir kez daha vurguladı.

Erdoğan’ın bu sözleri, özellikle “Yenikapı ruhu” olarak tanımlanan milli mutabakat iklimine atıfla değerlendiriliyor. Cumhurbaşkanının çıkışı, bir yandan mevcut sürece iç cephe takviyesi sağlarken, diğer yandan AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler’in yaptığı açıklamalarla birleştiğinde, sürecin artık yasal altyapı aşamasına geçtiğine işaret ediyor. Edinilen bilgilere göre, sürecin yasal çerçevesini oluşturacak teklifin Temmuz ayı sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden geçirilmesi hedefleniyor.

Neden gündemde?

Süreç, yalnızca bir güvenlik politikası değil, aynı zamanda siyasi ve hukuki boyutlarıyla da Türkiye’nin bir numaralı gündem maddesi olmayı sürdürüyor. Bahçeli’nin DEM Parti yönetici ve milletvekilleriyle tokalaştığı anla başlayan diyalog kanalları, Abdullah Öcalan’ın örgütü fesih çağrısı yapmasıyla yeni bir aşamaya ulaşmıştı. Bu gelişmeler, 40 yılı aşkın süredir devam eden çatışmalı sürecin sona erdirilmesi ihtimalini her zamankinden daha somut hale getirdi.

SETA gibi düşünce kuruluşlarının değerlendirmelerine göre, sürecin başlamasının üzerinden bir yıldan fazla zaman geçti ve bu sürede seyri değiştiren önemli adımlar atıldı. Öcalan’ın silah bırakma çağrısı, örgütün sahada nasıl bir tepki vereceği sorusunu gündeme getirirken, hükümet kanadından gelen “uzlaşı” mesajları siyasi iradenin tam olduğunu gösteriyor. Öte yandan, sürecin yasal zemine oturtulacak olması, “Terörsüz Türkiye’de şartlar ne olacak?” ve “Toplumsal mutabakat nasıl korunacak?” gibi kritik soruları da beraberinde getiriyor.

Bilinmesi gerekenler

Sürecin işleyişine dair öne çıkan başlıklar şunlardır:

• Meclis’te kurulan Terörsüz Türkiye Komisyonu, bugüne kadar yürütülen müzakerelerin ve sahadan gelen verilerin değerlendirildiği ana platform oldu. Komisyonda alınan kararlar, hazırlanacak yasa teklifinin omurgasını oluşturacak.
• Kulislerde konuşulan yasa teklifinin; örgütün silah bırakması durumunda uygulanacak hukuki düzenlemeleri, topluma katılım mekanizmalarını ve geçmişe dönük yargı süreçlerine ilişkin özel hükümleri içermesi bekleniyor. Ancak teklifin nihai içeriğine dair resmi bir metin henüz kamuoyuyla paylaşılmış değil.
• Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın altını çizdiği “iç cephe” vurgusu, sürecin yalnızca PKK ile sınırlı olmadığını, aynı zamanda Türkiye’nin bölgesel tehditlere karşı toplumsal bütünlüğünü tahkim etmeyi amaçladığını gösteriyor.
• Süreç boyunca MHP lideri Bahçeli’nin pozisyonu kritik olmaya devam ediyor. Bahçeli’nin başlattığı açılımın yasal aşamaya taşınması, Cumhur İttifakı içindeki uyumun somut bir göstergesi olarak okunuyor.

Sırada ne var?

Gözler şimdi TBMM’de. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler’in açıklamalarına göre, yasa teklifinin Temmuz ayı sonunda Genel Kurul’dan geçirilmesi planlanıyor. Teklifin komisyon aşamasında nasıl şekilleneceği ve muhalefet partilerinin tavrı, sürecin meşruiyeti ve kapsayıcılığı açısından belirleyici olacak.

Öte yandan, BBC Türkçe’nin değerlendirmelerine göre, sahadaki silah bırakma eylemlerinin yavaş ilerlediği yönünde sinyaller var. Sürecin başarısı, yasal düzenlemelerin çıkması kadar, bu düzenlemelerin sahada nasıl karşılık bulacağına da bağlı olacak. Hükümetin “Terörsüz Türkiye” hedefiyle çıktığı bu yolda, önümüzdeki aylar hem Meclis’teki yasa trafiği hem de bölgeden gelecek fiili gelişmelerle şekillenecek.