TEMA piknikçilerine NATO gözaltısı: Kuş cenneti gezisinden TKP/ML dosyasına
Ankara'da NATO zirvesi öncesi düzenlenen operasyonlarda, TEMA Vakfı'nın Nallıhan'daki kuş cenneti gezisine katılan 40 gönüllü gözaltına alındı. Gözaltıların gerekçesinin, piknikçilerin aylar önce maden işçilerini ziyaret etmesi ve bu ziyaret üzerinden TKP/ML soruşturmasına dahil edilmesi olduğu öne sürüldü.
Ne oldu?
TEMA NATO gözaltısı, TEMA Vakfı gönüllülerinin Ankara'nın Nallıhan ilçesindeki kuş cenneti gezisi dönüşü, NATO zirvesi öncesinde gerçekleştirilen geniş çaplı bir operasyonla gözaltına alınmasıyla patlak veren tartışmalı hukuki süreçtir. 42 gönüllünün katıldığı piknik dönüşünde, aralarında çoğunluğu 50-65 yaş aralığındaki emekliler, öğretmenler ve doğa severlerin bulunduğu 40 kişi, 16 Nisan sabahı Ankara Emniyeti tarafından evlerine düzenlenen eş zamanlı baskınlarla gözaltına alındı. Gözaltıların, piknikle değil, aylar önce bazı gönüllülerin Zonguldak'ta maden işçilerini ziyaret etmesiyle ilişkilendirildiği ve bu ziyaretin TKP/ML terör örgütü soruşturmasına dayanak yapıldığı belirtiliyor.
Neden gündemde?
Olay, NATO güvenlik zirvesi bahanesiyle temel hak ve özgürlüklerin ölçüsüz biçimde kısıtlandığı eleştirilerini alevlendirdi. TEMA Vakfı gibi köklü, yasal bir sivil toplum kuruluşunun gönüllülerinin terör soruşturması kapsamında hedef alınması, kamuoyunda büyük tepki topladı. Vakıf avukatlarının yaptığı açıklamaya göre dosyada gizlilik kararı bulunuyor ve gözaltındakilerin büyük bölümü sağlık sorunları nedeniyle ilaçlarını dahi yanlarında götüremedi. 13 Mayıs'ta başlayan NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde Ankara'da toplam 209 kişinin gözaltına alındığı büyük terör operasyonu yapılırken, piknikçilerin de bu dalgaya takıldığı görülüyor. TEMA gönüllülerinin gözaltı gerekçesinde, "maden işçilerini ziyaret eden siyasi örgüt" ifadesinin yer alması, güvenlik bürokrasisinin sivil toplumu nasıl kodladığını gözler önüne serdi.
Bilinmesi gerekenler
Gözaltıların merkezinde, piknik veya kuş cenneti gezisi değil, çok daha önce yapılmış bir dayanışma ziyareti var. TEMA gönüllülerinin bir bölümü, bölgedeki maden ocaklarının doğaya verdiği zararı incelemek ve işçilerle görüşmek üzere Zonguldak'a gitmişti. Soruşturmayı yürüten birimler, bu ziyareti TKP/ML ile irtibatlı bir faaliyet olarak değerlendirdi. Gözaltına alınanların avukatları, müvekkillerinin hiçbirinin terör örgütüyle bağlantısı olmadığını, tamamının yasal çerçevede faaliyet gösteren çevre gönüllüleri olduğunu vurguluyor. TEMA Vakfı ise resmi açıklamasında, gönüllülerinin itibarsızlaştırılmaya çalışıldığını ve sürecin takipçisi olacaklarını duyurdu. Ankara Valiliği ve Emniyet Müdürlüğü'nden ise henüz konuya ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.
Sırada ne var?
Gözaltı süresi devam ederken, TEMA Vakfı hukuk birimi dosyanın gizlilik kararının kaldırılması ve gözaltı işleminin hukuksuzluğunun tespiti için girişimlerde bulunuyor. Gözaltındaki 40 kişinin emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından adliyeye sevk edilip edilmeyeceği önümüzdeki saatlerde netleşecek. NATO zirvesi süresince benzer gözaltıların devam edebileceği değerlendirilirken, sivil toplum kuruluşları TEMA'ya destek açıklamaları yayınlıyor. Bu vakanın, terörle mücadele kapsamındaki yasal düzenlemelerin sivil toplum üzerinde yarattığı caydırıcı etkiye dair yeni bir emsal oluşturabileceği belirtiliyor.
Sık Sorulan Sorular
TEMA gönüllüleri neden gözaltına alındı?
Resmi açıklamaya göre gözaltı gerekçesi, bir kısım gönüllünün daha önce Zonguldak'ta maden işçilerini ziyaret etmesinin TKP/ML terör örgütü soruşturması kapsamında değerlendirilmesidir. Piknik gezisi doğrudan gerekçe olarak gösterilmemiştir.
Gözaltına alınanlar arasında kimler var?
Aralarında emekliler, öğretmenler ve çevre aktivistlerinin bulunduğu, çoğunluğu 50-65 yaş aralığındaki 40 TEMA gönüllüsü gözaltına alındı. Geziye toplam 42 kişi katılmış, 2 kişi hakkında işlem yapılmamıştır.
Olay ne zaman ve nerede yaşandı?
Piknik, Ankara'nın Nallıhan ilçesindeki kuş cennetinde yapıldı. Gözaltılar ise 16 Nisan sabahı, grubun Ankara'ya dönüşünün ardından evlerine düzenlenen eş zamanlı operasyonlarla gerçekleşti.