TDK'nın 'Atatürk Milletin Babasıdır' Mesajını Silmesi Neden Tepki Çekti?

Ne oldu?

Türk Dil Kurumu (TDK), Babalar Günü dolayısıyla resmi sosyal medya hesaplarından yaptığı ve Mustafa Kemal Atatürk için “Atatürk milletin babasıdır” ifadesine yer verdiği paylaşımı, kısa bir süre sonra sessiz sedasız kaldırdı. İlk anda kurumun rutin bir anma mesajı olarak görülen bu paylaşımın silinmesi, özellikle sosyal medyada ve muhalif basında anında yankı buldu. Tepkilerin büyümesi üzerine gözler TDK yönetimine çevrildi; ancak kurumdan silme gerekçesine dair henüz resmi ve tatmin edici bir açıklama yapılmadı.

Neden gündemde?

Konunun bu denli büyümesinin temel nedeni, TDK’nın bizzat Atatürk’ün talimatıyla 12 Temmuz 1932’de “Türk Dili Tetkik Cemiyeti” adıyla kurulmuş olmasıdır. Kurumun varoluş amacını ve tarihsel köklerini doğrudan Mustafa Kemal Atatürk’e borçlu olması, içeriğinde “Atatürk” geçen bir mesajın sessizce kaldırılmasını toplumun geniş bir kesimi için anlamlandırılması güç bir çelişkiye dönüştürdü. Tepkiler, sadece bir sosyal medya paylaşımının ötesine geçerek, kurumun kurucu değerlere sadakati ve güncel yönetim anlayışının sorgulanmasına kadar uzandı. Kamuoyu, bu geri adımın siyasi bir müdahale ya da oto-sansür sonucu olabileceğini tartışıyor.

Bilinmesi gerekenler

Türk Dil Kurumu, 1983 yılından itibaren Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu bünyesinde faaliyet gösteren bir devlet kurumudur. Türkçenin geliştirilmesi ve korunması için bilimsel çalışmalar yürüten TDK’nın başkanlığını şu anda Prof. Dr. Osman Mert yürütmektedir. Kurumun toplumsal hafızadaki yeri, dil çalışmalarının ötesinde, doğrudan Cumhuriyet’in modernleşme projesinin bir simgesi olmasından ileri gelir. Bu nedenle, kurumdan gelecek her türlü sembolik adım büyüteç altına alınır. Olayla ilgili olarak Odatv, Halk TV, Cumhuriyet ve Sözcü gibi mecralar “TDK’ya Atatürk tepkisi” ve “tepki çeken geri adım” başlıklarıyla konuyu manşetlerine taşıdı.

Sırada ne var?

Henüz resmi bir disiplin soruşturması ya da idari bir adım duyurulmuş değil. Ancak artan kamuoyu baskısı, TDK’nın önümüzdeki günlerde yazılı bir açıklama yaparak silme kararının teknik bir hatadan mı yoksa editöryel bir karardan mı kaynaklandığını netleştirmesini zorunlu kılabilir. Açıklamanın içeriği, kurumun kurumsal kimliğine dair devam eden tartışmaları ya yatıştıracak ya da daha da derinleştirecektir. Siyasi partilerin kültür-sanat politikaları üzerinden yürüttüğü gerilim hattı düşünüldüğünde, basit bir sosyal medya krizinin kurumun üst yönetimine dair yeni tartışmaları tetikleme ihtimali bulunuyor.