Taşeron sistemi ve kadro talebi: 100 bin işçi ne zaman güvenceye kavuşacak?
KİT'ler başta olmak üzere kamuda çalışan taşeron işçilerin kadroya geçiş süreci yeniden gündemin ilk sıralarında yer alıyor. Yıllardır süren mücadelede, yaklaşık 100 bin işçiyi ilgilendiren yasal düzenleme için gözler hükümete çevrildi.
Bu yazıyı sesli dinle
Ne oldu?
Taşeron, bir işin tamamını veya bir kısmını ana yükleniciden devralarak yerine getiren alt işverendir. Özellikle kamu sektöründe maliyetleri düşürmek ve riski dağıtmak amacıyla tercih edilen bu sistemde istihdam edilen işçiler, uzun süredir kadroya geçmeyi bekliyor. Son olarak Kamu İktisadi Teşebbüsleri’nde (KİT) çalışan taşeron işçilerin sesleri yükselmeye başladı. Habertürk’ün gündeme taşıdığı habere göre, işçiler ücret, fazla mesai, izin ve ikramiye gibi temel haklarda eşitlik sağlanması için kadroya alınmayı talep ediyor. TÜRK-İŞ’ten yapılan açıklamalarda ise yaklaşık 75 ila 100 bin arasında taşeron işçinin hâlâ bu kapsamda olduğu belirtildi.
Neden gündemde?
Türkiye’de taşeron işçilerin durumu yirmi yılı aşkın süredir siyasetin ve sendikaların ana başlıklarından biri olmaya devam ediyor. Geçmiş yıllarda yapılan düzenlemelerle çok sayıda işçi sürekli işçi kadrosuna alınmış olsa da, özellikle KİT’ler başta olmak üzere halen kapsam dışında kalan geniş bir kesim bulunuyor. Yeni Şafak’ta yer alan habere göre, 1 Kasım tarihi sonrası kamuya alınan taşeron çalışanları da içine alacak yeni bir çalışma yürütülüyor. İşçiler, aynı işi yapmalarına rağmen kadrolu personele göre daha düşük ücret almakta ve sendikal haklardan tam olarak yararlanamamaktadır. Bunun yanı sıra, Dünya Gazetesi'nin haberlerinde de sürecin hızlandırılması için beklentilerin arttığına dikkat çekiliyor.
Bilinmesi gerekenler
Taşeron sistemi, yalnızca inşaat ve altyapı sektöründe değil, bilişim ve hizmet sektörü gibi çok geniş bir alanda faaliyet gösteriyor. Bu model, işveren için esneklik ve düşük maliyet sağlarken, işçiler açısından sendikal hakların ve toplu pazarlık gücünün zayıflamasına neden oluyor. Mevcut yasal boşluklar nedeniyle birçok taşeron işçisi, iş güvencesinden yoksun şekilde çalışmayı sürdürüyor. Sendikalar, kadroya geçişle birlikte işçilerin yıllık izin ve ikramiye gibi mali haklara tam erişim sağlamasını hedefliyor. Evrensel.net’te yer alan haberde de görüldüğü gibi, özel sektördeki işçiler de bu mücadeleyi sahiplenmekte ve taşeron işçilerin haklarının genel çalışma koşullarını doğrudan etkilediğine vurgu yapmaktadır.
Sırada ne var?
Ankara’da kamu işçi sendikaları konfederasyonları ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasındaki temasların sıklaştığı bildiriliyor. Mevzuat Takip Sistemi kaynaklarına göre, yetkililer kamudaki tüm taşeron çalışanlarını kapsayacak bir yasal düzenleme üzerinde çalışıyor. Düzenlemenin yasalaşması durumunda, uzun süredir geçici ve güvencesiz koşullarda çalışan on binlerce kişi sürekli işçi kadrosuna kavuşacak. Ancak işçi temsilcileri, sürecin bir an önce neticelenmesi gerektiğini belirterek, aksi halde yaz aylarında daha büyük protesto ve grev kararlarının masada olduğunu ifade ediyor.
Sık Sorulan Sorular
Taşeron işçi kime denir ve neden kadro isteniyor?
Taşeron işçi, asıl işverenin işin bir kısmını devrettiği alt işveren bünyesinde çalışan kişidir. Kadro talebi ise, kadrolu çalışanlarla aynı işi yapmalarına rağmen daha düşük ücret almaları, izin ve ikramiye gibi yan haklardan yoksun olmaları ve iş güvencelerinin zayıf olmasından kaynaklanıyor.
Kamuda hala kaç taşeron işçi bulunuyor?
TÜRK-İŞ yetkililerinin açıklamalarına göre, yıllar içinde büyük bölümü kadroya alınmış olsa da kamu kuruluşlarında özellikle KİT'lerde yaklaşık 75 ila 100 bin taşeron işçi bulunuyor.
Taşeron işçilere kadro ne zaman verilecek?
Henüz resmi bir takvim ilan edilmedi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın kapsamlı bir yasal düzenleme hazırlığı yaptığı belirtiliyor. Düzenlemenin Meclis'e sunulması ve yasalaşması durumunda kadro yolu açılacak.
Taşeron kadrosu hangi hakları getirecek?
Sürekli işçi kadrosuna geçişle birlikte işçiler, toplu iş sözleşmesi kapsamına girerek daha yüksek maaş, tam ikramiye, düzenli yıllık izin, fazla mesai ücreti ve işten çıkarmalara karşı yasal güvence gibi haklara kavuşmayı bekliyor.