Taksim'de 12. Trans Onur Yürüyüşü gerilimi: Metro kapatıldı, geniş çaplı yasak geldi
İstanbul Valiliği ve Şişli Kaymakamlığı, 12. Trans Onur Yürüyüşü öncesinde Taksim ve çevresinde geniş çaplı güvenlik önlemleri aldı. M2 metro hattının Taksim istasyonu ile Füniküler hattı ikinci bir duyuruya kadar kapatılırken, bölgede toplantı ve gösteri yürüyüşleri yasaklandı.
Ne oldu?
Trans Onur Yürüyüşü, trans bireylerin toplumsal görünürlüğünü, eşit hak taleplerini ve varoluş mücadelesini görünür kılmayı amaçlayan uluslararası bir etkinlik dalgasının Türkiye'deki parçasıdır. İstanbul'da bu yıl 12'ncisi düzenlenmesi beklenen yürüyüş öncesinde, İstanbul Valiliği ve Şişli Kaymakamlığı tarafından alınan geniş çaplı yasaklama ve kısıtlama kararları gündemin üst sıralarına yerleşti. Valilik, güvenlik ve kamu düzeni gerekçesiyle Taksim Meydanı ve çevresindeki cadde ile sokakları kapsayan bir bölgede toplantı, gösteri ve basın açıklaması faaliyetlerini ikinci bir duyuruya kadar yasakladı. Bu karar kapsamında M2 Yenikapı-Hacıosman metro hattının Taksim istasyonu ile Taksim-Kabataş Füniküler hattı tamamen kapatıldı. Araç trafiğine kapatılan yollar ve bölgeye sevk edilen çok sayıda polis ekibi, yürüyüş öncesindeki gerilimin ana hatlarını oluşturdu.
Neden gündemde?
Alınan idari tedbirlerin boyutu, meselenin bir kent güvenliği meselesinin ötesine geçmesine yol açtı. Sivil toplum kuruluşları ve insan hakları savunucuları, Anayasa'nın 34. maddesinde güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının bu denli geniş kapsamlı bir yasakla fiilen kullanılamaz hale getirildiğini savunuyor. Özellikle Taksim Meydanı'nın sembolik önemi hatırlatılarak, daha önceki yıllarda Onur Yürüyüşü ve Trans Onur Yürüyüşü'ne yönelik benzer müdahale ve engellemelerin devam ettiğine dikkat çekiliyor. Geçtiğimiz yıllarda polis müdahalesiyle dağıtılan yürüyüşlerde gözaltılar ve tutuklamalar yaşanmıştı. BBC News Türkçe'nin aktardığına göre, 29 Haziran 2025'te düzenlenen 23. İstanbul Onur Yürüyüşü'nde de üç kişi tutuklanmıştı. Bu tekerrür eden yasaklama silsilesi, ifade özgürlüğü ve toplanma hakkı tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Bilinmesi gerekenler
Toplumsal cinsiyet kimliği temelinde ayrımcılığa karşı mücadele eden trans aktivistlerin düzenlediği yürüyüş, klasik LGBTQ+ Onur Yürüyüşü'nden ayrı bir gündeme sahiptir ve trans bireylerin özel olarak maruz kaldığı nefret suçları, istihdamda ayrımcılık ve sağlık hizmetlerine erişimdeki engellere odaklanır. Valilik ve Kaymakamlık açıklamalarında yasak gerekçesi olarak toplumsal olay çıkma ihtimali, provokasyon riski ve kamu esenliğinin korunması gösterildi. Buna karşın İstanbul LGBTİ+ Onur Haftası sosyal medya hesaplarından yapılan paylaşımlarda, alınan tedbirlerin ölçüsüz olduğu vurgulanarak dayanışma çağrısı yinelendi. Metro seferlerinin durdurulması sadece eylemcileri değil, bölgede yaşayan ve çalışan binlerce insanın günlük hayatını da olumsuz etkiledi. Bianet'in haberine göre Şişli Kaymakamlığı, ilçe sınırları içindeki tüm açık alan toplantı ve gösterilerini de yasaklama kararı aldı.
Sırada ne var?
Resmi makamların yasak kararının ne kadar süreyle geçerli olacağına dair net bir takvim sunulmazken, "ikinci bir duyuruya kadar" ifadesi ucu açık bir idari kısıtlamaya işaret ediyor. İnsan hakları örgütleri ve baro temsilcileri, hukuka aykırı olduğunu değerlendirdikleri bu yasak kararlarına karşı yargı yolunu kullanmaya hazırlanıyor. Geçmiş yıllardaki deneyimler, mahkemeden dönen veya idare mahkemesince yürütmesi durdurulan benzer yasakların olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, polisin geniş güvenlik bariyerleriyle Taksim ve çevresindeki fiziksel erişimi kısıtlaması, olası bir hukuki iptal kararının sahada nasıl uygulanacağı sorusunu gündeme getiriyor. Etkinliğin organizatörleri, yasak kararına rağmen bir araya gelme iradesini koruduklarını belirten mesajlar paylaşırken, uluslararası insan hakları izleme kuruluşlarının da gelişmeleri yakından takip ettiği biliniyor.
Sık Sorulan Sorular
Trans Onur Yürüyüşü neden yasaklandı?
İstanbul Valiliği ve Şişli Kaymakamlığı, güvenlik, kamu düzeni ve provokasyon riski gerekçesiyle Taksim ve Şişli bölgesinde toplantı ve gösteri yürüyüşlerini ikinci bir duyuruya kadar yasakladı. Resmi açıklamada kamu esenliğinin korunması gerekçe gösterildi.
M2 metro hattı Taksim istasyonu neden kapatıldı?
12. Trans Onur Yürüyüşü'ne yönelik alınan güvenlik önlemleri kapsamında, toplu katılımı fiziken engellemek amacıyla M2 Yenikapı-Hacıosman metro hattının Taksim istasyonu ve Taksim-Kabataş Füniküler hattı geçici süreyle kapatıldı. İstasyonların açılış zamanı için 'ikinci bir duyuruya kadar' ifadesi kullanıldı.
Trans Onur Yürüyüşü nedir, ne zaman başladı?
Trans Onur Yürüyüşü, trans bireylerin toplumsal cinsiyet kimliği temelli ayrımcılığa, şiddete ve nefret suçlarına karşı görünürlük kazanmak ve hak taleplerini duyurmak için düzenlediği bir protesto ve dayanışma etkinliğidir. İstanbul'da bu yıl 12'nci kez düzenlenmesi planlanmaktadır.