Suudi Arabistan'da 40 yıl mahsur kalan Ali Baybaş'ın hikâyesi Türkiye'nin gündemine oturdu

Ne oldu?

Suudi Arabistan, Arap Yarımadası'nda yer alan, İslam'ın iki kutsal şehri Mekke ve Medine'ye ev sahipliği yapan en büyük ülkedir. 1932'de Kral Abdülaziz tarafından kurulan mutlak monarşi, son yıllarda hızla modernleşen Körfez ülkelerinin başında geliyor. Türkiye'nin gündemine bu kez farklı bir olayla oturan Suudi Arabistan, 40 yıl boyunca Mekke'de mahsur kalan bir Türk vatandaşının dramatik hikâyesiyle konuşuluyor. Ali Baybaş adlı vatandaş, 1980'li yılların başında çalışmak üzere gittiği Suudi Arabistan'da pasaport ve kimlik sorunları nedeniyle ülkeden çıkamadı. İhlas Haber Ajansı ve NTV'nin aktardığına göre Baybaş, tam 40 yıl Mekke'de yardım bekleyerek yaşadı. Diplomatik girişimlerin sonuç vermesiyle birlikte 2024 yılı içerisinde Türkiye'ye getirildi ve olay kısa sürede gündemin üst sıralarına yerleşti.

Neden gündemde?

Ali Baybaş'ın 40 yıllık mahsur kalma hikâyesi, Suudi Arabistan'daki yabancı işçilerin karşılaştığı bürokratik sorunları ve insani boyutu nedeniyle Türkiye'de geniş yankı buldu. Aynı dönemde Suudi Arabistan'ın başka başlıklarla da gündeme geldiği görülüyor: Hürriyet, Fenerbahçeli Kerem Aktürkoğlu'na Suudi kulüplerinden transfer teklifleri yapıldığını ve oyuncunun kararını verdiğini yazdı. Haber 7 ise uluslararası bir kuruluşta İsrail'in kovulduğu pozisyona Suudi Arabistan'ın istediği ülkenin seçildiğini manşete taşıdı. Bu birbirinden bağımsız gelişmeler, ülkenin Türk medyasındaki görünürlüğünü artırmış durumda.

Bilinmesi gerekenler

Suudi Arabistan'da kafala sistemi olarak bilinen sponsorluk esaslı çalışma düzeni, yabancı işçilerin işverene bağımlı hareket etmesini zorunlu kılıyor. Ali Baybaş'ın olayında da bu sistemin yarattığı mağduriyetin izleri var. Baybaş, işvereninin pasaportuna el koyması ve kimliksiz kalması nedeniyle yıllarca ne çalışabildi ne de ülkesine dönebildi. İhlas Haber Ajansı'nın detaylandırdığına göre Baybaş'ın durumu, bir yardımseverin konuyu Türk yetkililere iletmesiyle çözüme kavuştu. Suudi Arabistan'ın 2021'de kafala sisteminde yaptığı reformlar, benzer mağduriyetlerin azalması için atılmış bir adım olsa da Baybaş'ın vakası sistemin uzun yıllar boyunca yarattığı sorunları gözler önüne seriyor. Suudi Arabistan 32 milyonu aşkın nüfusunun yaklaşık üçte birini yabancı işçiler oluşturuyor ve bu kitle ülke ekonomisinin bel kemiğini teşkil ediyor.

Sırada ne var?

Ali Baybaş'ın Türkiye'ye getirilmesiyle birlikte aile yakınlarıyla buluşması ve uzun yılların hasretini gidermesi bekleniyor. Olayın medyada geniş yer bulması, Suudi Arabistan'da hâlâ mahsur kalan veya mağdur durumdaki diğer Türk vatandaşlarının olup olmadığı sorusunu gündeme getirdi. Dışişleri Bakanlığı ve konsoloslukların bu yöndeki başvuruları daha titizlikle takip edeceği değerlendiriliyor. Suudi Arabistan tarafında ise Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın Vizyon 2030 projesi kapsamında iş gücü piyasasında sürdürülen reformların hız kazanıp kazanmayacağı merak konusu. Kerem Aktürkoğlu transferi ve diplomatik gelişmeler de kısa vadede Suudi Arabistan'ı Türk gündeminde tutacak diğer başlıklar arasında sayılıyor.