Sırrı Süreyya Önder dokunulmazlık tartışması: DEM Partili vekilin dosyaları neden yeniden gündemde?
TBMM Başkanvekili Sırrı Süreyya Önder'in devam eden yargılamaları ve ailesinden gelen sert çıkışlar, dokunulmazlık tartışmasını siyasetin merkezine taşıdı.
Sırrı Süreyya Önder dokunulmazlık tartışması, DEM Parti İstanbul Milletvekili ve TBMM Başkanvekili Sırrı Süreyya Önder hakkında biriken fezlekeler ve devam eden yargılamalar etrafında şekillenen hukuki ve siyasi bir krizdir.
Ne oldu?
Kamuoyu, Sırrı Süreyya Önder'i son olarak 15 Nisan 2025'te geçirdiği ciddi kalp rahatsızlığıyla duydu. DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan'ın hastaneye kaldırıldığını açıklamasının hemen ardından, bu kez Önder'in ailesinden yükselen siyasi tansiyon dikkat çekti. Önder'in kızı, babasının sağlık durumu üzerine eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'na yönelik çok sert ifadelerin yer aldığı bir paylaşım yaptı. Paylaşımda, Kılıçdaroğlu'nun geçmişte Önder hakkındaki tutumuna atıfta bulunularak "En basit olanısınız" ifadesi kullanıldı. Bu çıkış, aile içinde uzun süredir biriken bir öfkenin dışavurumu olarak yorumlandı. Eş zamanlı olarak, TBMM gündeminde DEM Partili ve HDP'li vekillere ait fezlekeler yer alıyor; Önder'in de aralarında bulunduğu en az sekiz milletvekilinin dokunulmazlık dosyası Meclis komisyonlarında işlem görüyor.
Neden gündemde?
Konunun gündemde kalmasının birkaç dinamiği var. Birincisi hukuki süreç: Sırrı Süreyya Önder, milletvekili seçilmeden önce ve milletvekilliği sırasında karıştığı çeşitli davalardan yargılanmayı sürdürüyor. Özellikle 2024 yılında bir Ağır Ceza Mahkemesi, Önder'in avukatlarının "milletvekili dokunulmazlığı var" itirazını dikkate almayarak yargılamanın durdurulması talebini reddetti. Mahkemenin bu kararı, anayasal bir kurum olan Meclis ile yargı arasındaki yetki çatışmasını derinleştirdi. İkinci olarak, siyasi miras ve kişisel hesaplaşmalar devrede. Önder’in "Kandil'den talimat alan kimmiş, mahkemelerde konuşacağız" sözleri ve "Erdoğan arayıp 'Kandil'de ne oldu' diye sormuştu" şeklindeki geçmiş beyanları dosyaların içinde canlı bir şekilde duruyor. Kızının bugünkü sert çıkışı ise, geçmişte Kılıçdaroğlu liderliğindeki CHP'nin HDP'li vekillerin dokunulmazlıklarının kaldırılmasına verdiği destekle hesaplaşma olarak okunuyor.
Bilinmesi gerekenler
Sırrı Süreyya Önder'in dokunulmazlık geçmişi 2016 yılına dayanıyor. Önder, o dönem Meclis'te yaptığı tarihi konuşmada "Belki de bu son konuşmamız. Ben cezaevine ilk 16 yaşında girdim" diyerek siyasi yasaklara karşı bir manifesto ortaya koymuştu. Şimdi Meclis Başkanvekili koltuğunda oturan bir ismin hâlâ yargı tehdidi altında olması, hukuk çevrelerinde ve siyasi koridorlarda sıkça tartışılıyor. Önder, yargılandığı davalarla ilgili olarak "Meclis'i babasının bostanı sanan zihniyet" ifadesiyle hem yargıyı hem de siyasi rakiplerini hedef alıyor. Bugün gelinen noktada, DEM Parti sözcüleri Önder'in sağlık durumunun stabil olduğunu belirtirken, Meclis'teki dokunulmazlık dosyalarının akıbeti ise belirsizliğini koruyor. Aile cephesinden gelen duygusal yüklü açıklamalar, meselenin sadece bir Meclis prosedürü değil, aynı zamanda derin bir insan hikayesi olduğunu gösteriyor.
Sırada ne var?
Fezlekelerin Meclis Genel Kurulu'na gelip gelmeyeceği, iktidar ve muhalefet partileri arasındaki kapalı kapı diplomasisine bağlı. Anayasa gereği dokunulmazlığın kaldırılması için Genel Kurul'da salt çoğunluk aranıyor. Sırrı Süreyya Önder'in sağlık durumu nedeniyle siyasi faaliyetlerine ara vermesi, sürecin hızını etkileyebilir. Mahkemelerin Önder'in dokunulmazlık itirazlarını reddetme ısrarı devam ederse, yargı ile yasama arasındaki gerilimin tırmanması kaçınılmaz. Öte yandan, ailesinin Kılıçdaroğlu'na yönelik öfkesi, eski CHP yönetiminin dokunulmazlıklar konusundaki tarihi tercihinin bugüne yansıyan siyasi fatura olarak kalmaya devam edeceğini gösteriyor.
Sık Sorulan Sorular
Sırrı Süreyya Önder'in dokunulmazlığı neden kaldırılmak isteniyor?
Önder hakkında, milletvekili seçilmeden önceki döneme ve sonrasına ait çeşitli soruşturma dosyaları bulunuyor. Özellikle 'Kandil' açıklamaları ve örgüt propagandası iddiaları nedeniyle yargılamaların önünün açılması için dokunulmazlık dosyaları Meclis gündemine taşınıyor.
Sırrı Süreyya Önder'in sağlık durumu nasıl?
DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, 15 Nisan 2025'te Önder'in İstanbul'da geçirdiği ciddi bir kalp rahatsızlığı sonrası hastaneye kaldırıldığını ve durumunun stabil olduğunu açıkladı.
Sırrı Süreyya Önder'in kızı Kılıçdaroğlu'na neden kızdı?
Önder'in kızı, babasının sağlık durumu üzerine yaptığı paylaşımda, geçmişte CHP'nin dokunulmazlıkların kaldırılmasına destek vermesine atıfta bulunarak eski CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nu ağır sözlerle eleştirdi ve bu duruma 'En basit olanısınız' şeklinde tepki gösterdi.