Sıcaklık rekoru: Türkiye kavrulurken Avrupa'da da peş peşe rekorlar geliyor
İngiltere'de haziran ayı sıcaklık rekoru kırıldı. Türkiye ise kendi tarihi sıcaklık değerlerini zorluyor. Uzmanlar, bu rekorların iklim krizinin somut yansımaları olduğu konusunda uyarıyor.
Ne oldu?
Sıcaklık rekoru, küresel ısınmanın etkisiyle dünyanın farklı noktalarında peş peşe kırılan, mevsim normallerinin çok üzerinde seyreden hava sıcaklığı değerleridir. Son olarak İngiltere’de haziran ayı sıcaklık rekoru resmen tarihe geçti. Ülkenin güneydoğusundaki Heathrow bölgesinde termometreler 35,7 dereceyi gösterdi. Bu değer, Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi’nin (Met Office) kayıtlarına göre haziran ayında görülen en yüksek sıcaklık olarak kaydedildi. Bir önceki rekor 1976 yılında Southampton’da ölçülen 35,6 dereceydi.
Neden gündemde?
Rekor yalnızca İngiltere ile sınırlı kalmadı. İspanya aynı haziran ayında çifte rekor kırdı. Ülkenin kuzeyinde ve iç kesimlerinde hava sıcaklığı 40 derecenin üzerine çıkarak hem gündüz hem de gece en yüksek sıcaklık değerleri yenilendi. Avrupa kavrulurken gözler Türkiye’ye de çevrildi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye’de en yüksek sıcaklık 15 Ağustos 2023’te Eskişehir’in Sarıcakaya ilçesinde 49,5 derece olarak ölçülmüştü. Temmuz 2025’te ise Şırnak’ın Silopi ilçesinde sıcaklığın 50,5 dereceye ulaştığı rapor edildi. Bu değer, Türkiye’de şimdiye kadar kaydedilen en uç sıcaklık olarak dikkat çekiyor. Uzmanlar, “tropikal gece” olarak tanımlanan ve sıcaklığın gece boyunca 20 derecenin altına düşmediği günlerin sayısının arttığını belirtiyor.
Bilinmesi gerekenler
Küresel ölçekte bakıldığında sıcaklık rekorları artık şaşırtıcı olmaktan çıkıp bir rutine dönüşmüş durumda. Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi verileri, son yılların kaydedilmiş en sıcak dönemler olduğunu gösteriyor. İngiltere’deki rekorun temel tetikleyicisi, Kuzey Afrika üzerinden gelen sıcak hava dalgasıydı. Türkiye’de ise yerel coğrafi koşullar ve yüksek basınç sistemleri aşırı sıcakları besliyor. 9 Ocak 1990’da Van’ın Çaldıran ilçesinde eksi 46,4 dereceyle en düşük sıcaklık kaydedilmişken, bugün aynı ülke yaz aylarında 50 derece sınırına dayanıyor. Bu keskin makas, iklim değişikliğinin sıcak hava dalgalarını nasıl daha yoğun ve uzun süreli hale getirdiğini ortaya koyuyor. Temmuz 2025’te Türkiye’de son 55 yılın en sıcak temmuz ayı yaşandı; Cizre’de 45,9 derece ölçüldü. Erzurum’da ise aynı dönemde en düşük sıcaklık 5,2 derece olarak kayda geçti.
Sırada ne var?
Mevsim normallerinin üzerindeki seyir, önümüzdeki yaz aylarında yeni rekorların kırılabileceği endişesini güçlendiriyor. Meteoroloji uzmanları, Türkiye’nin özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde 50 derece bandının daha sık görülebileceğini öngörüyor. Yetkililer, vatandaşları günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmamaları konusunda uyarırken, belediyeler serinleme noktaları kurmaya başladı. Tarım ve su kaynakları üzerindeki baskı artarken, orman yangını riski de en yüksek seviyelerde seyrediyor. Küresel emisyon hedeflerinde ilerleme sağlanmadığı sürece, bu tarz “olağanüstü” hava olaylarının yeni normal haline gelmesi bekleniyor.
Sık Sorulan Sorular
İngiltere'de kırılan haziran sıcaklık rekoru kaç derece oldu?
İngiltere’de haziran ayı sıcaklık rekoru 35,7 derece olarak kaydedildi. Ölçüm Heathrow bölgesinde yapıldı. Bir önceki haziran rekoru 1976’da Southampton’da 35,6 derece olarak ölçülmüştü.
Türkiye'de şimdiye kadar ölçülen en yüksek sıcaklık nedir?
Resmi kayıtlara göre 15 Ağustos 2023’te Eskişehir’in Sarıcakaya ilçesinde 49,5 derece ölçüldü. Bununla birlikte Temmuz 2025’te Şırnak’ın Silopi ilçesinde sıcaklığın 50,5 dereceye ulaştığı rapor edildi. En düşük sıcaklık ise 9 Ocak 1990’da Van’ın Çaldıran ilçesinde eksi 46,4 derece olarak kayıtlara geçti.
Tropikal gece nedir ve Türkiye'de neden artıyor?
Tropikal gece, hava sıcaklığının gece boyunca 20 derecenin altına düşmediği durumu tanımlar. İklim değişikliğine bağlı olarak sıcak hava dalgalarının uzun süreli etkili olması, Türkiye’de tropikal gece sayılarının hızla artmasına yol açıyor.
Bu sıcaklık rekorlarının ana sebebi nedir?
Uzmanlar, peş peşe kırılan sıcaklık rekorlarının temel sebebini küresel iklim değişikliği ve sera gazı emisyonları olarak gösteriyor. Kuzey Afrika üzerinden gelen sıcak hava dalgaları ve uzun süreli yüksek basınç sistemleri de aşırı sıcakları tetikleyen doğrudan faktörler arasında yer alıyor.