Sayaçlarda yeni dönem: EPDK'nın kararı milyonlarca aboneyi etkileyecek

Ne oldu?

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye'deki milyonlarca aboneyi doğrudan ilgilendiren kritik bir düzenleme sürecini başlattı. Kurum, elektrik, su ve doğalgaz sayaçlarının işletilmesinden sorumlu olan Sayaç Taşıma ve Sayaç Okuma Hizmeti’nin (STOSH) yapısını değiştiriyor. Mevcut sistemde dağıtım şirketlerinin sorumluluğunda yürütülen bu hizmetlerin, belirli bir coğrafi bölge yerine ulusal çapta yetkilendirilecek şirketler eliyle yürütülmesi için hazırlık yapılıyor. EPDK, bu kapsamda ilgili firma ve kuruluşlardan görüş talep ederek yeni dönemin teknik ve hukuki çerçevesini oluşturmaya başladı. Düzenleme yalnızca okuma işlemiyle sınırlı kalmayacak; abonelik başlangıç ve sonlandırma işlemleri de bu yeni lisanslı operatörler tarafından gerçekleştirilecek. Kurul ayrıca, son kullanma tarihi gelen mekanik sayaçların yerine uzaktan okunabilen akıllı sayaçların zorunlu olarak takılması için de çalışmalarını hızlandırdı. Hedef, sahada insan gücüyle yapılan okuma hatalarını sıfırlamak ve enerji kayıp-kaçak oranlarını dijital takiple minimuma indirmek.

Neden gündemde?

Konu, Türkiye'nin enerji piyasasındaki en kapsamlı dijitalleşme adımlarından birini temsil ettiği için gündemin üst sıralarında yer alıyor. Şu an her dağıtım bölgesinde farklı şirketler tarafından yürütülen sayaç hizmetlerinin tek bir ulusal model altında toplanması, milyonlarca tüketicinin fatura güvenliğini ve hizmet kalitesini doğrudan etkileyecek. EPDK’nin bu hamlesi, özellikle son dönemde artan enerji maliyetleri ve tüketici şikayetleriyle birleşince kamuoyunda geniş yankı buldu. Bununla birlikte, uygulamanın temelini oluşturan "görüş alma" süreci, piyasa oyuncuları arasında yeni bir rekabet dalgası başlatacağının sinyalini veriyor. Enerji sektöründe hizmet alımı yapan büyük teknoloji ve altyapı şirketleri bu yeni pazar payı için pozisyon almaya başladı. Bunun yanı sıra, EPDK’nin şehir içi doğalgaz dağıtım şirketlerine yönelik merkezi ihbar hattı zorunluluğu getirmesi de tüketici hakları açısından gündemdeki bir diğer sıcak başlık olarak öne çıkıyor.

Bilinmesi gerekenler

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 4628 sayılı kanunla kurulmuş, idari ve mali özerkliğe sahip, kamu tüzel kişiliğini haiz düzenleyici bir otoritedir. Kurulun nihai hedefi, yaşanan yönetmelik değişikliğiyle birlikte sayaçların mülkiyeti, işletilmesi ve okunması süreçlerini birbirinden ayırarak serbestleştirmek. Mevcut durumda doğalgazda yetkili dağıtım şirketleri, elektrikte ise bölgesel dağıtım şirketleri tarafından yürütülen hizmetlerin, ihale yoluyla ulusal lisanslı şirketlere devri planlanıyor. Tüketici açısından en kritik dönüşüm ise akıllı sayaç zorunluluğu. Ömrünü tamamlamış mekanik sayaçlar, artık yenisiyle değiştirilirken otomatik olarak uzaktan okuma özellikli akıllı modeller takılacak. Bu sayaçlar anlık tüketim takibi, uzaktan açma-kapama ve kaçak müdahalesi gibi fonksiyonlara sahip olacak. Elektrik Piayasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nde yapılan son değişiklikler de lisanssız üreticilerin piyasaya entegrasyonunu kolaylaştıracak maddeler içeriyor. EPDK'nin 2025 raporuna göre Türkiye’de güneş enerjisi kurulu gücü ilk kez doğal gazı geride bırakırken, elektrikli araç şarj ünitesi sayısı da iki katına çıktı.

Sırada ne var?

EPDK, sektör temsilcilerine tanıdığı başvuru sürecinin tamamlanmasının ardından taslak metinleri kamuoyu ve piyasa görüşüne açacak. Düzenlemenin en erken 2026 yılı itibarıyla kademeli olarak devreye alınması bekleniyor. İlk etapta pilot bölgeler seçilerek ulusal sayaç operatörlerinin performansı test edilecek. Akıllı sayaç dönüşümünde ise öncelik çok tüketim yapan sanayi ve ticarethane abonelerinde olacak, meskenlerde dönüşüm peyderpey yaygınlaşacak. Tüketicileri bekleyen en önemli yeniliklerden biri de dağıtım şirketleri tarafından sunulan mobil uygulamaların tek bir çatı altında birleşmesi olabilir. Kamuoyunda “Telefonunuzda sadece o uygulama olacak” şeklinde yankı bulan bu entegrasyon planıyla, vatandaşların tüm abonelik işlemlerini tek bir dijital platform üzerinden yönetmesi hedefleniyor. Kurum ayrıca siber güvenlik önlemleri ve veri mahremiyeti konusunda da ek protokoller yayımlayarak sisteme geçişi güvenli kılmayı planlıyor.