Şam ile Hizbullah arasında gerilim mi tırmanıyor? Suriye Lübnan sınırında gözler olası bir çatışmada
Suriye'deki yeni yönetimin Lübnan sınırında Hizbullah ile karşı karşıya gelebileceği yönündeki iddialar, bölgede tansiyonu yükseltti. BBC'nin gündeme getirdiği bu ihtimal, Şam'ın zorlu sınavını ve Ankara'nın bölgesel denklemdeki kritik konumunu yeniden tartışmaya açtı.
Ne oldu?
Suriye, resmî adıyla Suriye Arap Cumhuriyeti, Doğu Akdeniz'in en kritik jeopolitik kavşaklarından birinde yer alan ve Türkiye ile 911 kilometrelik sınırı bulunan bir Batı Asya ülkesidir. Ülkede son dönemde gündem değişti. BBC'nin ortaya attığı bir iddiaya göre, Suriye'deki yeni yönetim, Lübnan'da bulunan Hizbullah unsurlarına karşı askeri bir harekat hazırlığı içinde olabilir. Bu iddialar, iki ülke arasındaki uzun ve geçirgen sınır hattında yaşanan kaçakçılık faaliyetleri ve silahlı milis hareketliliğine dair raporlarla birleşince, ortaya sıcak bir çatışma ihtimali çıkıyor. Şam yönetimi, Hizbullah'ı sınır güvenliğini tehdit etmekle suçlarken, bölgedeki askeri yığınaklar vekalet savaşlarının yeni bir safhaya geçebileceği endişesini doğurdu.
Neden gündemde?
Konu, Türkiye'de ve bölgede birden fazla başlıkla öne çıkıyor. Öncelikle, BBC ve Şarkul Avsat gibi uluslararası medya kuruluşlarının konuyu manşetlere taşıması, iddiaların ciddiyetini artırıyor. Özellikle Şarkul Avsat Türkçe'de yer alan değerlendirmede, ABD Başkanı Donald Trump'ın Suriye politikasıyla bağlantı kurularak Şam'ın Lübnan'a olası bir müdahalesinin "yaklaşılmaması gereken bir sınırı aşmak" anlamına geleceği vurgulanıyor. İkinci olarak, konunun Türkiye'deki yansımaları dikkat çekici. Hürriyet ve Habertürk gibi ana akım gazeteler, İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarını manşetlerine taşırken, bölgedeki güvenlik denklemini Ankara'nın perspektifinden ele alıyor. AK Parti kanadından İsrail'in Suriye'deki askeri varlığına sert tepkiler yükselmesi, Türkiye'nin masadaki rolünü daha da belirgin hale getiriyor.
Bilinmesi gerekenler
Hizbullah dosyası, Şam'daki yeni yönetim için Mepa News'in deyimiyle "zorlu bir sınav" niteliğinde. Yıllarca Beşar Esad rejiminin sahadaki en büyük destekçilerinden biri olan Hizbullah, bugün Suriye yönetimi tarafından bir tehdit olarak kodlanıyor. Bu durum, ülke içindeki güç dengelerinin ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor. Suriye'nin temel argümanı, Lübnan topraklarından kaynaklanan sınır ihlalleri ve silah ticaretinin önlenmesi. BBC'nin analizine göre, Şam yönetimi içeride otoritesini tam anlamıyla tesis edebilmek için büyük bir meşruiyet savaşı veriyor ve Lübnan sınırını kontrol altına almayı egemenliğin simgelerinden biri olarak görüyor. Öte yandan, Suriye 185,180 kilometrekarelik toprak bütünlüğünü sağlamaya çalışırken, yeni bir cephe açmanın riskleri başkentte de tartışılıyor. Sınır hattındaki hareketliliğin bir savaş hazırlığından çok caydırıcılık amaçlı bir strateji olabileceği de diplomatik kaynaklarca dile getiriliyor.
Sırada ne var?
Önümüzdeki süreçte gözler, Şam'ın Lübnan sınırındeki askeri manevralarına çevrilecek. Eğer bir operasyon kararı alınırsa, bu sadece iki ülke arasındaki ilişkileri değil, İsrail'in kuzey sınırındaki güvenlik hesaplarını da doğrudan etkileyecek. Türkiye'nin pozisyonu ise kritik olmaya devam ediyor. Ankara, bir yandan İsrail'in Suriye'deki yayılmacı politikalarına karşı Şam'ın toprak bütünlüğünü desteklerken, diğer yandan yeni bir bölgesel savaşın kendi sınırlarına sıçramasını engellemeye çalışıyor. Diplomatik trafiğin hızlanması ve Türkiye ile Suriye içişleri bakanları arasında başlatılan güvenlik iş birliği görüşmeleri, olası bir çatışmanın diyalog yoluyla çözülmesi için en güçlü umut ışığı olarak görülüyor.
Sık Sorulan Sorular
Suriye'nin Hizbullah ile karşı karşıya gelmesi neden şimdi gündeme geldi?
BBC'nin ortaya attığı iddiaya göre, Suriye'deki yeni yönetim sınır güvenliğini sağlamak ve devlet otoritesini tesis etmek amacıyla Lübnan sınırındaki Hizbullah varlığına karşı askeri bir harekata hazırlanıyor. Bu durum, iki ülke arasındaki hareketliliğin raporlanmasıyla tırmandı.
Türkiye bu gerilimde nasıl bir konumda bulunuyor?
Türkiye, İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarını kınarken, Suriye'nin toprak bütünlüğünü destekliyor. Ankara aynı zamanda sınırında yeni bir çatışma yaşanmaması için diplomasiye ağırlık veriyor ve Suriye yönetimi ile güvenlik iş birliği konularında görüşmelerini sürdürüyor.
Hizbullah dosyası Şam için neden 'zorlu bir sınav' olarak tanımlanıyor?
Hizbullah, eski Esad rejimi döneminde Suriye'nin en yakın müttefiklerinden biriydi. Yeni yönetimin, geçmişte müttefik olan bu örgütü şimdi bir sınır tehdidi olarak kodlaması, ülke içindeki karmaşık güç dengelerini yönetmeyi zorlaştırıyor ve Şam için büyük bir stratejik risk içeriyor.