Sahra Çölü'nde göçmen faciası: Arızalanan kamyonda yaklaşık 50 kişi susuzluktan öldü

Ne oldu?

Sahra Çölü, Afrika'nın kuzeyini kaplayan ve dünyanın en büyük sıcak çölü olan devasa bir coğrafyadır. Yaklaşık 9 milyon kilometrekarelik bu uçsuz bucaksız kum denizinde, insan kaçakçılarının kullandığı rotalar üzerinde son yılların en acı olaylarından biri yaşandı.

Mali'den yola çıkan ve çoğunluğu Sahra Altı Afrika ülkelerinden gelen göçmenlerle dolu bir kamyon, Sahra Çölü'nün zorlu kum tepeleri arasında ilerlerken mekanik bir arıza nedeniyle yolda kaldı. BBC'de yayınlanan rapora göre, insan tacirlerinin daha fazla para kazanmak için aşırı yüklediği araçta mahsur kalan yaklaşık 50 kişi, kurtarma ekipleri ulaşana kadar susuzluk ve aşırı sıcak nedeniyle yaşamını yitirdi. Yerel kaynaklar, olay yerinde bulunan cansız bedenlerin sayısının en az 49 olduğunu doğrularken, yaralı kurtulanların olayın şokunu atlatamadığı belirtildi.

Neden gündemde?

Bu trajedi, Sahra Çölü'nde yıllardır süren ancak dünya medyasının yeterince ilgi göstermediği göçmen krizini bir kez daha gözler önüne serdi. İlgili haber başlıkları, Uluslararası Göç Örgütü'nün (IOM) yıllardır raporladığı çöl ölümlerinin ne kadar somut bir tehdit olduğunu ortaya koyuyor. Göçmenler, Akdeniz'i aşarak Avrupa kıyılarına ulaşma umuduyla başladıkları yolculuğun daha ilk aşaması olan Sahra geçişinde toprağa düşüyor.

Aynı zamanda bu haber, Sözcü Gazetesi'nin de gündeme getirdiği gibi, Sahra'nın iklim kriziyle büyüyen etkisine dikkat çekiyor. Uzmanlar, çölleşmenin önüne geçilemezse 250 milyona yakın insanın yaşamsal tehdit altında kalacağını vurguluyor. Büyük Sahra'yı durdurmak için 11 Afrika ülkesi dev bir yeşil set projesinde birleşmiş durumda; ancak çölde mahsur kalanlar için bu projeler uzak bir umuttan öteye geçemiyor.

Bilinmesi gerekenler

Sahra Çölü, kıtanın kuzeyi ile ortasını ayıran ve Akdeniz kıyısından Atlas Okyanusu'na, Kızıldeniz'den Sahel kuşağına uzanan bir bariyerdir. Dünya'nın Güneş etrafındaki eksen hareketlerine bağlı olarak binlerce yıllık döngülerle savan ve çöl arasında dönüşüm yaşar. Bugün yaşanan insani dram, bu amansız coğrafyanın en acımasız yüzü.

Mali gibi bölge ülkelerinden yola çıkan kaçak göçmenler, başta Cezayir ve Libya olmak üzere kuzeye geçişte bu tehlikeli rotaları kullanıyor. İnsan tacirleri, klimaları olmayan kapalı kasa araçlara ve açık kamyonlara onlarca insanı doldurarak en ufak bir arıza durumunda ölüme mahkum ediyor. Arama kurtarma ekiplerinin bölgeye ulaşması coğrafi şartlar ve güvenlik sorunları nedeniyle genellikle saatler veya günler sürebiliyor. Araçtan sağ kurtulanlar, 50 dereceyi aşan sıcaklıklar ve sıfır gölge alan altında kum fırtınalarıyla mücadele etmek zorunda kalıyor.

Sırada ne var?

Olayın ardından bölge ülkeleri ve uluslararası kuruluşların nasıl bir yol izleyeceği belirsizliğini koruyor. Benin ve Mali yetkilileri olaya ilişkin soruşturma başlatıldığını duyurdu ancak geniş çaplı bir kurtarma operasyonu veya insan tacirlerine yönelik kapsamlı bir operasyon henüz resmi olarak teyit edilmiş değil.

Birleşmiş Milletler ve sivil toplum kuruluşları, Sahra'da önlem alınmazsa yılın geri kalanında sıcaklıkların daha da artmasıyla yeni ölümlerin kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Göç rotalarının izlenmesi ve acil yardım istasyonlarının kurulması çağrıları yükselirken, Avrupa Birliği'nin dış sınır politikalarının bu insani krizi derinleştirdiği eleştirisi de yapılıyor. Yeşil duvar projesiyle çölün büyümesi fiziksel olarak yavaşlatılmaya çalışılsa da, kaçak göçün önlenmesi için çölün geçiş güzergahındaki ülkelerin sıkı iş birliği ve denetim mekanizmaları kurması hayati önem taşıyor.