S-400 Satışı İddiası Kulisleri Hareketlendirdi: ‘Üçüncü Ülkeye Devir’ Kararı Bugün Netleşebilir

Ne oldu?

S-400 Satışı, Türkiye’nin Rusya’dan tedarik ettiği ve yıllardır süren uluslararası krizlerin odağındaki hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye devredilmesine yönelik gündeme gelen yeni bir iddiadır. Başkent kulislerinden gazeteci Abdulkadir Selvi’nin aktardığı ve farklı medya organlarında da yer bulan bilgilere göre, uzun süredir kapalı kapılar ardında yürütüldüğü öne sürülen görüşmelerde sona yaklaşıldı. İddianın merkezinde, söz konusu satışın bugün itibarıyla netlik kazanacağı ve ABD ile ilişkilerde yeni bir sayfa açılmasının önündeki en büyük engellerden birinin bu yolla aşılabileceği beklentisi yer alıyor. Öne çıkan ancak resmi olarak doğrulanmayan senaryoya göre sistemlerin Körfez bölgesindeki bir ülkeye devredilmesi gündemde.

Neden gündemde?

Bu iddia, Türkiye’nin yıllardır çözülemeyen F-35 programından çıkarılma sorunu ve CAATSA yaptırımlarına doğrudan bağlantılı olduğu için büyük yankı uyandırdı. S-400 sistemlerinin aktif olarak envanterde tutulması, Washington ile Ankara arasındaki güven bunalımının temel gerekçesi olarak gösteriliyordu. Eğer satış gerçekleşirse, bu hem Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına geri dönüşü için bir kaldıraç hem de iki NATO müttefiki arasındaki stratejik ilişkinin onarılması için kritik bir adım olarak yorumlanıyor.

Öte yandan, “S-400’ler satılırsa Rusya ile ilişkiler ne olur?” sorusu da tartışmanın diğer ayağını oluşturuyor. Zira orijinal satış sözleşmesinde üçüncü bir tarafa devir konusunda Rusya’nın onayının gerektiği biliniyor. Dolayısıyla Kremlin’in böyle bir satışa nasıl bir yanıt vereceği belirsizliğini korurken, iddianın bugün resmileşmesi durumunda hem siyasi hem de diplomatik dengelerin hızla değişebileceği belirtiliyor.

Bilinmesi gerekenler

• CAATSA Kilidi: ABD, Türkiye’ye S-400 alımı nedeniyle Hasımlarıyla Yaptırımlarla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında yaptırım uygulamış ve Ankara’yı F-35 ortaklığından çıkarmıştı. Sistemlerin Türkiye envanterinden çıkması, yaptırımların kaldırılması için bir kapı aralayabilir.
• Körfez İddiası: Halk TV ve Hürriyet gibi kaynaklarda sistemin “bir Körfez ülkesine” satıldığı bilgisi yayıldı. Ancak hangi ülkenin alıcı olduğu henüz resmen açıklanmış değil; bu konudaki bilgiler kulis duyumlarıyla sınırlı.
• Kullanım Durumu: S-400 bataryaları Türkiye’ye teslim edildi ancak uzun süredir depolarda tutulduğu ve operasyonel olarak aktif şekilde konuşlandırılmadığı biliniyor. Bu durum, sistemin devrini teknik olarak daha mümkün kılıyor.
• Resmi Açıklama Yok: Milli Savunma Bakanlığı veya Cumhurbaşkanlığı tarafından konuya ilişkin şu ana kadar yapılmış resmi bir açıklama bulunmuyor. Tüm senaryo, gazetecilere yansıyan kulis bilgilerine dayanıyor.

Sırada ne var?

Gözler bugün Ankara’dan gelebilecek resmi bir açıklamaya çevrildi. Eğer iddialar doğrulanırsa, sürecin derhal teknik ve hukuki boyutlarının masaya yatırılması bekleniyor. Başta Rusya’nın devre izin verip vermeyeceği ve ABD Kongresi’nin yaptırımları kaldırma konusunda nasıl bir tavır alacağı önümüzdeki günlerin en sıcak başlıkları olacak. Ayrıca alıcı ülkenin kimliği ve satış bedeli gibi detayların da netleşmesi, bu stratejik hamlenin kapsamını tam olarak ortaya koyacak. Beklenti, Türkiye’nin hem NATO içindeki konumunu tahkim edecek hem de savunma sanayii iş birliklerini rahatlatacak bir çıkış yolu bulması yönünde ağırlık kazanıyor.