S-400'ler üçüncü ülkeye mi satılıyor? Ankara kulislerinde kritik iddia

Ne oldu?

s400, Rus yapımı uzun menzilli bir hava savunma füze sistemidir. Türkiye'nin 2019 yılında Rusya'dan teslim aldığı ve depolarda bekletildiği uzun süredir tartışılan S-400'lerle ilgili Ankara kulislerinden yeni bir iddia geldi. Hürriyet gazetesi yazarı Abdulkadir Selvi, köşesinde çarpıcı bir iddia ortaya attı: Türkiye'nin envanterindeki S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satışı gündemde. Selvi'ye göre satışa ilişkin kritik gelişmenin bugün netleşmesi bekleniyor.

İddia, Cumhuriyet ve Onedio gibi çeşitli medya kuruluşlarında da geniş yankı buldu. Haberlerde, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın geçmişte yaptığı "Bizi izlemeye devam edin" açıklamasına atıfta bulunularak, sürecin bir süredir perde arkasında yürütüldüğü belirtiliyor. Hürriyet gazetesinden Hande Fırat ise detayları aktarırken, Rusya'nın böyle bir satışa itiraz etmediğini ileri sürdü. Ancak satışın hangi ülkeye yapılacağı konusunda henüz resmi bir açıklama bulunmuyor.

Neden gündemde?

S-400 meselesi, Türk dış politikasının ve savunma sanayiinin en tartışmalı başlıklarından biri olmaya devam ediyor. Bilindiği gibi Türkiye, ABD'nin geliştirilmiş MIM-104 Patriot sistemini satmayı reddetmesi sonrasında Rusya'dan S-400 tedarik etme kararı almıştı. İlk partinin 2019'da Ankara'ya ulaşması, Washington'un sert tepkisine yol açtı. ABD, S-400'lerin F-35 savaş uçağının gizli teknolojisine tehdit oluşturduğu gerekçesiyle Türkiye'yi F-35 ortak üretim programından çıkardı ve CAATSA yaptırımlarını uygulamaya koydu.

Sistemlerin Türkiye'ye getirilmesinden bu yana aktif olarak konuşlandırılmaması ve depoda bekletiliyor olması, kamuoyunda ve uluslararası arenada sürekli soru işaretlerine neden oluyordu. Olası bir üçüncü ülkeye satış, Türkiye'nin hem Rusya hem de ABD ile yürüttüğü diplomatik denge arayışında yeni bir sayfa açabilir. Bu hamle, özellikle F-35 programına dönüş ve CAATSA yaptırımlarının hafifletilmesi yönündeki beklentileri canlandırdı.

Bilinmesi gerekenler

S-400 Triumf, yaklaşık 400 km menzile sahip ve farklı irtifalardaki çok çeşitli hava tehditlerine karşı etkili bir mobil hava savunma sistemi olarak biliniyor. Rusya dışında Belarus, Çin ve Hindistan gibi ülkelerin envanterinde bulunuyor. Sistemin kullanımı ve konuşlandırılmasıyla ilgili en büyük hassasiyet ise NATO standartlarıyla uyumsuzluğu ve Rus askeri personeliyle birlikte çalışmayı gerektiren yapısı.

Abdulkadir Selvi'nin kulis bilgisine göre satışın detayları henüz belirsizliğini koruyor. Alıcı ülkenin Pakistan, Hindistan ya da farklı bir coğrafyadan olabileceğine dair spekülasyonlar yapılsa da bu iddiaların hiçbiri resmi kaynaklarca doğrulanmış değil. Benzer şekilde, satışın sadece sistemin kendisini mi yoksa teknoloji transferini mi kapsadığı da merak konusu. Tüm bu senaryolar, Ankara-Moskova hattında yeni bir anlaşmanın ve eş zamanlı olarak Ankara-Washington hattında kritik bir pazarlığın yürütüldüğüne işaret ediyor.

Sırada ne var?

Gözler, önümüzdeki saatlerde Ankara'dan gelebilecek resmi açıklamalara çevrildi. Eğer iddia doğrulanırsa, bu gelişme Türkiye'nin savunma sanayii politikasında tarihi bir dönüm noktası anlamına gelecek. Satışın gerçekleşmesi, ABD ile CAATSA gerginliğinin çözümünde önemli bir adım olarak görülebilir ve F-35 programına dönüş yolunu açabilir.

Öte yandan, Türkiye'nin kendi yerli ve milli hava savunma sistemi Siper'i geliştirme çabaları devam ediyor. Olası bir S-400 çıkışı, yerli sistemlerin envantere daha hızlı girmesi için baskıyı artırabilir. Tüm bu belirsizlikler içinde kesin olan tek şey, S-400'lerin akıbetinin sadece askeri bir konu değil, aynı zamanda büyük bir diplomatik satranç hamlesi olduğu.