S-400 açıklaması: Rusya, 'satış' iddialarının ardından Türkiye ile temasın sürdüğünü bildirdi
Türkiye'nin S-400 hava savunma sistemlerini üçüncü bir ülkeye satabileceğine dair iddiaların ardından Kremlin'den flaş bir açıklama geldi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Ankara ile sürekli temas halinde olduklarını belirtirken, satışla ilgili doğrudan bir teyit ya da yalanlama gelmedi.
Ne oldu?
S-400 açıklaması, Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerini üçüncü bir ülkeye satabileceğine yönelik uluslararası basında yer alan iddiaların ardından Kremlin'in yaptığı değerlendirmedir. Rusya Devlet Başkanlığı Sözcüsü Dmitriy Peskov, konuya ilişkin yaptığı kısa açıklamada Türkiye ile askeri-teknik işbirliği kapsamında sürekli temas halinde olduklarını vurguladı. Peskov, "Türk ortaklarımızla sürekli temas halindeyiz. Bu konuyu da görüşüyoruz" ifadelerini kullanırken, satış iddiasını net bir şekilde doğrulamadı ya da yalanlamadı.
Neden gündemde?
S-400'ler, 2017 yılında Türkiye ile Rusya arasında imzalanan anlaşmayla gündeme gelmiş, ilk sevkiyat 2019 yazında gerçekleşmişti. Sistemlerin satın alınması, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinde ciddi bir kırılmaya yol açtı. Washington yönetimi, S-400'lerin F-35 savaş uçağı programına tehdit oluşturduğunu savunarak Türkiye'yi programdan çıkardı ve CAATSA yaptırımlarını devreye soktu. Şimdi ortaya atılan satış iddiaları, bu stratejik sistemlerin akıbeti ve bölgesel dengeler açısından yeni bir tartışma başlattı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın daha önce sarf ettiği "Bizi izlemeye devam edin" sözleri, bu yeni iddialarla birlikte kamuoyunda yeniden yankı buldu.
Bilinmesi gerekenler
Rusya ile Türkiye arasındaki S-400 anlaşması, yalnızca bir silah ticareti değil, aynı zamanda NATO içindeki dengeleri sarsan stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, olası bir satışın hangi ülkeye yapılabileceği konusunda Hindistan, Pakistan ve bazı Afrika ülkelerinin adının geçtiğini belirtiyor. Ancak Kremlin'in açıklaması dikkatle okunmalı: Peskov’un "temas halindeyiz" ifadesi, yeni bir satış için müzakerelerin yürütüldüğünden ziyade, mevcut askeri işbirliği kanallarının açık olduğu anlamını taşıyor. Öte yandan, S-400'lerin üçüncü bir ülkeye satışı, Rusya'nın son kullanıcı onayı olmadan teknik olarak mümkün görülmüyor. Bu durum, Ankara ile Moskova arasındaki yeni bir mutabakatı zorunlu kılıyor.
Sırada ne var?
İddiaların resmi makamlarca henüz teyit edilmemiş olması, konunun spekülatif boyutunu koruyor. Önümüzdeki günlerde Cumhurbaşkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı cephesinden yapılması beklenen açıklamalar, sürecin netleşmesi açısından kilit rol oynayacak. NATO'nun Washington Zirvesi sonrası müttefiklerle yürütülen yoğun diplomasi trafiği de dikkate alındığında, konunun yalnızca askeri değil, diplomatik bir hamle paketinin parçası olabileceği değerlendiriliyor.
Sık Sorulan Sorular
S-400'ler gerçekten satılıyor mu?
Şu an için resmi bir satış kararı duyurulmuş değil. Uluslararası basında çıkan iddialar Kremlin tarafından net bir şekilde doğrulanmadı ya da yalanlanmadı. Kremlin Sözcüsü Peskov, Türkiye ile temas halinde olduklarını belirtmekle yetindi.
Türkiye S-400'leri neden satın almıştı?
Türkiye, hava savunma ihtiyacını karşılamak amacıyla 2017'de Rusya ile S-400 anlaşması imzaladı. İlk sevkiyat 2019'da yapıldı. Ancak bu alım, ABD'nin CAATSA yaptırımlarını tetikledi ve Türkiye F-35 savaş uçağı programından çıkarıldı.
S-400'lerin üçüncü ülkeye satışı mümkün mü?
Rusya'nın nihai kullanıcı onayı olmadan böyle bir satış teknik olarak mümkün değil. Kremlin'den gelecek resmi bir yeşil ışık, sürecin ön koşulu olarak görülüyor.
Satış iddiasının muhatabı hangi ülke olabilir?
Resmi olmayan haberlerde Hindistan, Pakistan ve bazı Afrika ülkelerinin adı geçiyor. Ancak hiçbir ülke ya da Türk yetkili, muhtemel bir alıcıyı şu ana kadar kamuoyuna açıklamadı.