Rusya yaptırımları: Batı yeni hedefler belirlerken Ankara'nın konumu mercek altında

Ne oldu?

Rusya yaptırımları, Batılı müttefiklerin Ukrayna'daki savaş nedeniyle Moskova yönetimine uyguladığı ekonomik, siyasi ve askeri kısıtlamalar bütünüdür. Son dönemde bu yaptırım rejimi yeni bir aşamaya girdi. Avrupa Birliği (AB), 23 Ekim 2025 itibarıyla yeni bir yaptırım paketini onaylayarak listenin kapsamını önemli ölçüde genişletti. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, son paketin özellikle Rus bankalarını, kripto para borsalarını ve yaptırımların delinmesine aracılık eden Hindistan ile Çin'deki bazı kuruluşları hedef aldığını açıkladı. Eş zamanlı olarak İngiltere de kendi yaptırım listesini büyüterek Rusya'ya baskıyı artırma kararı aldı.

Neden gündemde?

Konunun Türkiye gündemindeki yerini belirleyen birkaç kritik gelişme var. İlk olarak, yaptırımların coğrafi sıçrama etkisi dikkat çekiyor. AB'nin yeni paketinde Hindistan ve Çin'deki kuruluşların hedef alınması, yaptırım rejiminin artık Rusya sınırlarının çok ötesine uzandığını gösteriyor. Bu durum, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu, Rusya ile ticari ve enerji ilişkilerini sürdüren ülkeler için yeni risk katmanları oluşturuyor.

İkinci olarak, İngiltere'nin hamleleri ayrı bir gerilim hattı yarattı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın Ukrayna'ya nükleer işbirliği dahil geniş bir destek paketi sunması ve Rusya'ya yeni yaptırımlar getirmesi, savaşın diplomasiden çok tırmanma dinamiğine girdiği yorumlarına yol açıyor. Buna karşın İngiltere'nin İran ile yaşanan savaş nedeniyle derinleşen enerji krizi, ülkeyi ilginç bir çelişkiye sürüklemiş durumda. DW'nin haberine göre İngiltere, petrol fiyatlarındaki baskıyı hafifletmek amacıyla Rus petrolüne yönelik bazı yaptırımları gevşetmek zorunda kaldı. Bu ikili tutum, Batı bloku içindeki stratejik kırılmaları gözler önüne seriyor.

Üçüncü olarak, G7 ülkeleri arasında Rusya'ya yönelik yaptırımlar konusunda yeni bir anlaşmaya varıldığı bildiriliyor. Analiz Gazetesi'nin aktardığı bu gelişme, önümüzdeki dönemde çok taraflı ve daha sıkı bir ekonomik kuşatmanın sinyali olarak okunuyor.

Bilinmesi gerekenler

Türkiye, bu yaptırım dalgalarının tam ortasında hassas bir denge politikası yürütüyor. Ankara, Rusya ile turizm, enerji ve tarım ticareti gibi kritik alanlarda iş birliğini sürdürürken, diğer yandan Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü desteklemeye devam ediyor. AB'nin üçüncü ülkelerdeki şirketleri hedef alan yeni yaptırımları, özellikle bankacılık ve lojistik sektörlerinde faaliyet gösteren Türk firmaları için uyum risklerini artırıyor. Uzmanlar, AB'nin kripto borsalarına odaklanmasının, Rusya'nın geleneksel bankacılık kanalları tıkandıkça yöneldiği alternatif finans yöntemlerine bir yanıt olduğunu belirtiyor.

ABD tarafında ise yaptırımlar özellikle muhalif Aleksey Navalni'nin hapishanedeki ölümü sonrası sertleşmişti. Şubat 2024'te 500'den fazla kişi ve kuruluşu hedef alan ABD yaptırımları, Rusya'nın savaş kabiliyetini ve finansal altyapısını felce uğratmayı amaçlıyordu. Bu tablo, Batı'nın yaptırım iştahının azalmak bir yana, giderek daha karmaşık ve kapsamlı bir hal aldığını kanıtlıyor.

Sırada ne var?

Yaptırım rejiminin önümüzdeki dönemde daha da sertleşmesi bekleniyor. AB'nin Hindistan ve Çin'deki kuruluşları listeye eklemesi, ilerleyen aylarda Türkiye'deki bazı ticari aktörlerin de benzer bir incelemeye tabi tutulabileceği endişesini doğuruyor. Ankara'nın bu süreçte ikili diplomasiyi yoğunlaştırarak olası yaptırım risklerine karşı önleyici bir pozisyon alması muhtemel. Enerji cephesinde ise İngiltere'nin yaşadığı ikilemin diğer Avrupa ülkelerine sıçrama olasılığı, yaptırımların sürdürülebilirliği konusunda yeni bir tartışmayı alevlendirebilir. Savaş uzadıkça yaptırımların Batı ekonomileri üzerindeki bumerang etkisi, Türkiye gibi ülkelerin manevra alanını yeniden şekillendirecek gibi görünüyor.