Rusya'dan S-400 Açıklaması: 'Türkiye ile Görüşmedik' - Krizi Derinleştiren Duraklama

Ne oldu?

Türkiye S-400 Rusya onay konusu, uluslararası basında çıkan satış iddialarının ardından Kremlin’den gelen resmî yalanlamayla yeni bir boyut kazandı. Rusya Federal Askeri-Teknik İşbirliği Servisi (FSMTC) Sözcüsü, Türkiye’nin elindeki S-400 hava savunma sistemlerini üçüncü bir ülkeye devretmesi için Ankara ile herhangi bir görüşme yapılmadığını ve bu yönde bir onay sürecinin işlemediğini açıkladı. Bu açıklama, özellikle Bloomberg ve T24 gibi mecralarda yer alan “S-400’ler ABD’ye gidiyor” veya “Körfez ülkesine satılıyor” şeklindeki kulis haberlerinin ardından geldi ve piyasalarda bir belirsizlik yarattı. Rus tarafı, nihai kullanıcı sözleşmesine atıfta bulunarak, kendilerinden izinsiz bir transferin hukuken mümkün olmadığını vurguladı.

Neden gündemde?

Konu, Türkiye’nin CAATSA yaptırımlarından kurtulma ve F-35 programına geri dönme çabalarıyla doğrudan bağlantılı. Batılı kaynaklar, Ankara’nın S-400’leri kontrolünden çıkararak Washington ile ilişkileri normalleştirmek istediğini iddia ediyor. Ancak Rusya’nın bu kadar net bir tavır alması, sürecin sanıldığı kadar hızlı ilerlemediğini gösteriyor. Bu gelişme, Türk dış politikasında “denge siyaseti” olarak adlandırılan stratejinin sınırlarını test ediyor. Eğer Rusya onay vermezse, Türkiye’nin elinde stratejik olarak atıl durumda kalan bir batarya bulunmaya devam edecek.

Bilinmesi gerekenler

S-400’lerin satışı teknik olarak iki aşamalı bir mekanizma gerektiriyor: İlk olarak Rusya’nın yeniden ihraç için yeşil ışık yakması, ikinci olarak ise alıcı ülke ile mutabakat sağlanması. Kremlin’e yakın kaynaklar, bu onayın verilebilmesi için jeopolitik bir pazarlık zemininin oluşması gerektiğini belirtiyor. Diğer yandan ABD Kongresi, S-400’lerin Türkiye envanterinden çıkması durumunda yaptırımları hafifletebilecek esnekliğe sahip. Milli Savunma Bakanlığı ise şu an için sistemlerin envanterde olduğunu ve herhangi bir devir işlemi yapılmadığını yineliyor. Taraflar arasındaki bu zıt pozisyonlar, Türkiye’nin acil bir karar alma baskısıyla karşı karşıya olmadığını ancak diplomatik koridorlarda yoğun bir trafik yaşandığını ortaya koyuyor.

Sırada ne var?

Önümüzdeki günlerde gözler NATO’nun Doğu Akdeniz’deki pozisyonuna ve olası bir Biden-Erdoğan görüşmesine çevrilmiş durumda. Eğer satış gerçekleşmeyecekse bile, Türkiye’nin S-400’leri aktif konuşlandırma kararını askıya alması Batı’ya bir güven artırıcı önlem olarak sunulabilir. Ancak Rusya’nın bu çıkışı, Ankara’nın Moskova ile ilişkilerinde bir güven bunalımına yol açmadan çözüm bulma zorunluluğunu da hatırlatıyor. Savunma çevreleri, bu tıkanıklığın geçici olduğunu ve perde arkasında yoğun müzakerelerin sürdüğünü iddia ediyor.