Putin'den kritik 'İstanbul' çıkışı: Barış görüşmeleri için kapı aralandı mı?

Ne oldu?

Putin Ukrayna barış görüşmeleri, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Ukrayna ile müzakerelere yeniden başlama konusunda İstanbul sürecini işaret etmesiyle yeniden dünya gündeminin ilk sırasına yerleşti. Putin, yaptığı açıklamada, Rusya’nın Ukrayna ile daha önce İstanbul’da yapılan barış görüşmelerinde sağlanan mutabakatları temel alarak masaya oturmaya hazır olduğunu belirtti. Bu çıkış, aylardır süren yüksek tansiyonlu çatışma ortamında, diplomatik çözüm için en somut işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Neden gündemde?

Putin’in bu açıklaması, savaşın başından bu yana yürütülen en ciddi müzakere zeminlerinden biri olan İstanbul görüşmelerine atıf yapması nedeniyle kritik bir öneme sahip. Mart 2022’de İstanbul’da gerçekleşen yüz yüze görüşmeler, tarafların en fazla yakınlaştığı anlardan biri olarak tarihe geçmiş, ancak süreç ilerleyen haftalarda çökmüştü. Şimdi Putin’in aynı hattı yeniden canlandırmak istemesi, Rusya’nın sahada istediği sonuçları tam olarak alamamasının ve diplomatik yolları zorlama ihtiyacının bir yansıması olarak okunuyor. Aynı günlerde Ukrayna cephesinden ise çelişkili sinyaller geliyor; Kiev yönetimi toprak bütünlüğünden taviz vermeyeceğini yinelese de uluslararası kamuoyunda barışa giden yol için Türkiye’nin merkezi rolüne olan beklenti artmış durumda.

Bilinmesi gerekenler

İstanbul’daki ilk müzakere sürecinde, Ukrayna’nın tarafsızlık statüsü ve güvenlik garantileri gibi başlıklarda geçici bir uzlaşı zemini oluşmuş, ancak Bucha’daki sivil katliamı iddiaları süreci kilitlemişti. Bugün gelinen noktada Rusya, 2022 sonbaharında ilhak ettiğini duyurduğu dört bölgedeki kontrolünü uluslararası alanda tanıtma hedefinden tam olarak vazgeçmiş değil. Ukrayna ise son dönemde Batı’dan aldığı askeri yardımların seyrine bağlı olarak müzakerelere temkinli yaklaşıyor. En son, Rusya’nın müzakere heyetindeki isimlerden Kirill Dmitriyev, barış anlaşmasında kısmi ilerleme sağlandığını belirtmişti. Buna rağmen sahada ateşkes sağlanabilmiş değil; Rus ordusunun Kiev ve diğer şehirlere yönelik hava saldırıları devam ederken, geçici ateşkes girişimleri kısa sürede ihlal edilmiş durumda.

Sırada ne var?

Putin’in İstanbul vurgusu, müzakere masasının yerini ve formatını şimdiden işaret ediyor. Türkiye’nin kolaylaştırıcı rolü, hem Karadeniz’deki denge hem de iki ülkeyle kurduğu diyalog kanalları sayesinde yeniden ön plana çıkacak gibi görünüyor. Önümüzdeki süreçte, özellikle ABD’nin seçim atmosferine girmesiyle birlikte barış inisiyatiflerinin hız kazanması veya tamamen rafa kalkması ihtimalleri eş zamanlı olarak varlığını koruyor. Batılı müttefiklerle Ukrayna arasındaki askeri yardım koordinasyonu ve olası yeni yaptırım dalgaları, Kremlin’in müzakere masasına hangi şartlarla döneceğini belirleyecek temel dinamikler olacak. Kısa vadede, tarafların ön koşulsuz müzakereye yanaşıp yanaşmayacağı belirsizliğini korurken, diplomatik trafiğin önümüzdeki haftalarda Ankara ve İstanbul hattında yoğunlaşması bekleniyor.