Piyasaların Kilitlendiği Tarih: Enflasyon Beklentisi Anketleri ve TÜİK Verileri Ne Anlatıyor?

Ne oldu?

Enflasyon beklentisi, Merkez Bankası'nın piyasa katılımcılarına ve reel sektöre düzenli olarak sorduğu, vatandaşların ve ekonomistlerin gelecek 12 ve 24 aylık dönemde fiyat artışlarının ne olacağına dair öngörülerini yansıtan kritik bir makroekonomik göstergedir. Son açıklanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 28,94 seviyesinden yüzde 29,14'e yükseldi. Buna karşın 12 ay sonrası TÜFE beklentisinde sınırlı bir iyimserlik hakim; bu oran yüzde 23,82’den yüzde 23,81’e geriledi. 24 ay sonrası beklentisi ise yüzde 18,43'ten yüzde 18,29'a düştü. Veriler, kısa vadede maliyet baskıları ve kur geçişkenliği nedeniyle yükselen tahminleri, orta vadede ise dezenflasyon umudunun canlı kaldığını gösteriyor.

Neden gündemde?

Konu, TÜİK’in Haziran 2026 ayına ilişkin enflasyon verilerinin açıklanmasına kısa bir süre kala gündemin zirvesine yerleşti. Milyonlarca memur ve emekli, temmuz ayında alacakları 6 aylık maaş zammı için bu verilere kilitlenmiş durumda. Piyasa beklentileri ile Merkez Bankası'nın yıl sonu hedefi arasında ciddi bir makas bulunuyor. TCMB, 2026 yıl sonu için enflasyon tahminini yüzde 24 olarak güncellerken, piyasanın yüzde 29’un üzerindeki beklentisi, fiyatlama davranışlarındaki katılığı gözler önüne seriyor. Ayrıca Euro Bölgesi'nde enflasyon beklentisinin yüzde 3,5’e gerilemesi, Türkiye’deki yüksek seyreden beklentilerin yarattığı negatif ayrışmayı daha da görünür kılıyor.

Bilinmesi gerekenler

Beklenti ve hedef uçurumu derinleşiyor

2027 ve 2028 vizyonu bile belirsizliğini koruyor. Merkez Bankası 2027 sonu için enflasyon tahminini yüzde 15, 2028 sonu için ise yüzde 9 olarak açıkladı. Ancak piyasanın 24 ay sonrası için bile hâlâ yüzde 18’in üzerinde bir tahmini olması, güvenilirlik sorununa işaret ediyor. Türkiye'de en son 2019 yılında tek haneli enflasyon görülürken, 2028 hedefinin tutması için önümüzdeki 2 yılda çok sert bir talep daralmasının yaşanması gerektiği ekonomistler tarafından dile getiriliyor.

Anketlerdeki çelişkili sinyaller

Piyasa katılımcıları anketi ile TÜİK’in yayınladığı hanehalkı verileri arasında tezat var. Piyasa oyuncuları aylık enflasyonda yavaşlama beklerken, halkın mutfak enflasyonu algısı resmi rakamların çok üzerinde seyrediyor. Yıl sonu TÜFE artışı beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 27,53 iken yeni verilerle birlikte bu oran kademeli olarak yukarı yönlü revize edildi. Bu durum, hizmet enflasyonundaki yapışkanlığın ve yönetilen fiyatlardaki zam beklentilerinin kırılamadığının en net göstergesi olarak okunuyor.

Sırada ne var?

Gözler, Haziran ayı TÜİK enflasyon verilerinin açıklanacağı tarihe çevrildi. TÜİK enflasyon oranı, her ayın 3'ünde saat 10.00'da kamuoyu ile paylaşılıyor. Temmuz ayı maaş zamları için belirleyici olacak bu veri seti, aynı zamanda Merkez Bankası’nın temmuz sonundaki yılın üçüncü enflasyon raporu öncesinde elini güçlendirecek ya da zayıflatacak. Piyasa, özellikle 12 aylık TÜFE oranının baz etkisiyle düşüş göstermesini beklese de, aylık artışın beklentilerin üzerinde kalması halinde temkinli duruşun daha uzun süre korunacağı mesajının verilmesi muhtemel. Uzmanpara ve Bigpara gibi finans platformlarının yayınlayacağı anlık analizler, piyasalarda volatiliteyi artırabilir.