Perde arkası diplomasi: Netanyahu'nun Trump'a Erdoğan şikayeti uluslararası basında yankı buldu
BBC ve DW'nin aktardığı haberlere göre İsrail Başbakanı Netanyahu, Beyaz Saray ziyaretinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İsrail karşıtı söylemlerini Başkan Trump'a şikayet etti. Zirvede Gazze ve bölgesel gerilimlerin masaya yatırıldığı öne sürülüyor.
Ne oldu?
Netanyahu Erdoğan şikayet, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Washington'daki temasları sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı ABD Başkanı Donald Trump'a şikayet ettiği yönündeki diplomatik iddialar bütünüdür. BBC News başta olmak üzere uluslararası medya, iki lider arasında Oval Ofis'te gerçekleşen görüşmede Türkiye'nin bölgesel politikalarının ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İsrail yönetimine dönük sert eleştirilerinin gündeme geldiğini bildirdi. İddialar kısa sürede Türk medyasında da geniş yankı bularak manşetlere taşındı.
Neden gündemde?
Konu, Türkiye-İsrail hattındaki zaten gergin olan ilişkilerin bir başka boyutunu gözler önüne seriyor. Netanyahu'nun, doğrudan muhatap almak yerine üçüncü bir ülkenin başkanı nezdinde şikayette bulunması, diplomatik teamüller açısından sıra dışı bir hamle olarak yorumlanıyor. Ayrıca bu görüşme, Trump yönetiminin Gazze'de ateşkes ve bölgesel istikrar için devreye aldığı yoğun diplomasi trafiğine denk gelmesi sebebiyle de kritik görülüyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın daha önce İsrail yönetimini “soykırım suçlusu” ve “savaş suçlusu” olarak nitelendiren söylemleri, Netanyahu'nun uluslararası alandaki imajını dengelemek için yeni ittifak arayışlarına girdiği şeklinde okunuyor.
Bilinmesi gerekenler
- Görüşme, Netanyahu'nun ABD’ye düzenlediği ve yoğun tartışmalara sahne olan son ziyareti kapsamında gerçekleşti. Bu ziyarette Gazze'nin geleceği ve İsrail'in bölgedeki askeri angajman kuralları ana başlıklardı.
- BBC muhabiri, Netanyahu'nun Trump'a kapalı kapılar ardında, “Türkiye Cumhurbaşkanı'nın İsrail'i hedef alan söylemlerinin bölgede radikalizmi körüklediğini” ilettiğini aktardı.
- İddialara dair ne Beyaz Saray'dan ne de Ankara'dan henüz resmi bir doğrulama veya yalanlama gelmiş değil.
- Cumhurbaşkanı Erdoğan, uzun süredir Türkiye'nin Hamas'ı bir terör örgütü olarak görmediğini ve Filistin meselesinde arabuluculuk rolünü sürdüreceğini vurguluyor.
Sırada ne var?
Kulislerde, ABD yönetiminin bu şikayet karşısında Ankara'ya yönelik eleştirel bir tutum takınmaktan ziyade tarafları yatıştırıcı bir rol üstlenmesi bekleniyor. Trump'ın Erdoğan ile geçmişten gelen pragmatik ilişkisi, konunun derinleşmeden kapatılma ihtimalini güçlendiriyor. Önümüzdeki günlerde yapılması muhtemel Erdoğan-Trump telefon görüşmesi, bu diplomatik krizin seyrini belirleyecek. Ayrıca gözler, NATO müttefiki iki ülke arasında devam eden üst düzey askeri ve istihbari temaslara çevrilmiş durumda.
Sık Sorulan Sorular
Netanyahu Erdoğan'ı Trump'a tam olarak neyle suçladı?
BBC'de yer alan habere göre Netanyahu, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı İsrail'i hedef alan sert söylemleriyle bölgede radikalizmi körüklemek ve nefreti teşvik etmekle suçladı.
Şikayet iddiasına Türkiye'den resmi bir yanıt geldi mi?
Şu an itibarıyla ne Ankara'dan ne de Washington'dan konuya ilişkin resmî bir doğrulama ya da yalanlama açıklaması yapılmadı.
Bu şikayet Türk-Amerikan ilişkilerini etkiler mi?
Uzmanlar, Trump ile Erdoğan arasındaki kişisel diyaloğun ve iki ülke arasındaki stratejik bağların, bu türden bir şikayetin yıkıcı bir krize dönüşmesini engelleyecek kadar güçlü olduğu görüşünde.