Öğrenci Affı Nedir, Kimleri Kapsıyor? 2026 Düzenlemesinde Son Durum ve Beklentiler
Üniversite ile ilişiği kesilen öğrencilere yönelik yeni af düzenlemesi TBMM gündemine taşınıyor. Teklifin kapsamı henüz netleşmezken, dar veya geniş bir senaryo üzerinde duruluyor; af, milyonlarca kişinin eğitim hayatına geri dönmesini sağlayabilir.
Ne oldu?
Öğrenci affı, Türkiye’de herhangi bir sebeple üniversite ile ilişkisi kesilmiş öğrencilerin, çıkarılacak bir yasa ile belirli şartlar altında yeniden yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptırabilmesini sağlayan yasal bir düzenlemedir. Uzun süredir kamuoyunda tartışılan yeni af paketi, AK Parti tarafından hazırlanan bir kanun teklifiyle 2026 yılının Haziran ayı başında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunuldu. Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) hazırladığı 27 maddelik taslağa dayanan teklifin, önümüzdeki günlerde Meclis komisyonlarında görüşülmeye başlanması bekleniyor.
Neden gündemde?
Öğrenci affı, özellikle ekonomik, sosyal veya akademik nedenlerle eğitimi yarım kalmış geniş bir kitleyi doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye’de geçmiş yıllarda çeşitli tarihlerde benzer aflar çıkarılmış olsa da, 2022 sonrasında özellikle pandemi ve uzaktan eğitim süreçlerinin yarattığı mağduriyetler nedeniyle kapsamlı bir düzenleme beklentisi oluştu. Şu anki teklif, kapsam açısından iki farklı senaryo üzerinde şekilleniyor. Dar senaryoya göre af, yalnızca 1 Temmuz 2022 tarihinden sonra ilişiği kesilmiş öğrencileri kapsayacak ve hiçbir ön şart aranmayacak; bu durumda yaklaşık 1,5 milyon kişi düzenlemeden yararlanabilecek. Geniş senaryoda ise 2022 öncesini de içine alan bir kapsam belirlenmesi, ancak yalnızca daha önce hiçbir öğrenci affından faydalanmamış olma şartı getirilmesi öngörülüyor. Bu senaryoda etkilenecek kişi sayısı 7,5 milyona kadar çıkabilecek.
Bilinmesi gerekenler
Af kapsamına girebilmek için belirli koşullar üzerinde hassasiyetle duruluyor. Hazırlanan taslak, yalnızca kayıt sildirenleri değil, aynı zamanda devamsızlık, disiplin cezası veya harç ödeyememe gibi idari nedenlerle ilişiği kesilmiş öğrencileri de yeniden sisteme dahil etmeyi hedefliyor. Özellikle geniş senaryonun benimsenmesi halinde, daha önce af hakkını kullanmış kişiler ikinci bir kez düzenlemeden faydalanamayacak. Henüz teklif Meclis Genel Kurulu’nda kesinleşmediği için resmi bir kanun metni yayımlanmış değil; bu nedenle başvuru tarihleri ve özel şartlar hakkındaki tüm detaylar taslak aşamasında. Düzenlemenin yasalaşması durumunda, af kapsamındaki öğrencilerin öğrenimlerine kaldıkları yerden mi yoksa belirli bir uyum programıyla mı devam edecekleri ise üniversitelerin senato kararlarına bırakılabilir.
Sırada ne var?
TBMM’ye sunulan kanun teklifinin bu hafta içinde Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu’nda görüşülmesi bekleniyor. Komisyon sürecinde kapsamın dar mı geniş mi tutulacağı, muhalefet partilerinin önergeleri ve sivil toplum kuruluşlarının önerileri doğrultusunda netlik kazanacak. Genel Kurul’da kabul edilmesinin ardından düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Gözler şimdi, milyonlarca kişinin üniversite diploması alabilme umutlarını belirleyecek olan oylamalarda ve teklifin nihai içeriğinde.
Sık Sorulan Sorular
2026 öğrenci affı tam olarak hangi tarihler arasındaki öğrencileri kapsıyor?
Henüz kesinleşmedi. Dar senaryoda yalnızca 1 Temmuz 2022 ve sonrasında kaydı silinenler kapsama alınırken, geniş senaryoda 2022 öncesini de kapsayacak şekilde düzenleme yapılması öngörülüyor.
Daha önceki afflardan yararlanan bir öğrenci bu aftan da faydalanabilir mi?
Dar senaryoda bu yönde bir kısıtlama beklenmezken, geniş senaryonun benimsenmesi durumunda yalnızca daha önce hiçbir öğrenci affından yararlanmamış kişilerin başvuru yapabilmesi planlanıyor.
Öğrenci affı yasalaştığında başvurular nasıl ve ne zaman yapılacak?
Kanun teklifi halen meclis sürecinde olduğu için resmi başvuru takvimi ve yöntemi açıklanmadı. Yasa çıktıktan sonra YÖK ve üniversiteler başvuru kılavuzlarını yayımlayacak.
Disiplin cezası veya harç borcu nedeniyle atılanlar af kapsamına giriyor mu?
Evet. YÖK'ün üzerinde çalıştığı 27 maddelik taslak, devamsızlık, harç ödeyememe ve disiplin cezaları gibi idari nedenlerle ilişiği kesilen öğrencileri de geri kazandırmayı amaçlıyor.