Niğde havai fişek patlaması: Bir işçinin hayatını kaybettiği olay neden tartışma yaratıyor?

Ne oldu?

Niğde havai fişek patlaması, 26 Eylül 2024 tarihinde Niğde’nin Bor ilçesine bağlı Kemerhisar beldesinde özel bir firmaya ait havai fişek fabrikasında meydana gelen bir endüstriyel kazadır. Saat 16.45 sıralarında, henüz kesin olarak belirlenemeyen bir nedenle şiddetli bir patlama gerçekleşti. Olay yerine hızla çok sayıda itfaiye, sağlık ve jandarma ekibi sevk edildi. Patlamanın şiddetiyle fabrika binasında büyük hasar oluşurken, ilk belirlemelere göre bir işçi hayatını kaybetti, bir işçi ise ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldı.

Niğde Valisi Cahit Çelik, olayın hemen ardından yaptığı açıklamada, patlamanın nedenine ilişkin araştırmanın başlatıldığını ve bölgede güvenlik önlemlerinin alındığını duyurdu. Hayatını kaybeden işçinin kimliği ve yaralının sağlık durumu hakkında resmi makamlar henüz ayrıntılı bir bilgi paylaşmadı. Patlamanın etkisiyle çevredeki bazı yapılarda da maddi hasar meydana geldiği bildirildi.

Neden gündemde?

Niğde’deki bu patlama, Türkiye’de son yıllarda sıkça gündeme gelen iş güvenliği zafiyetlerini ve patlayıcı madde üretim tesislerindeki riskleri bir kez daha gözler önüne serdi. Daha önce Sakarya’nın Hendek ilçesinde 2020’de yaşanan ve 7 kişinin öldüğü havai fişek fabrikası patlamasının yaraları henüz sarılmamışken, benzer bir olayın yaşanması kamuoyunda büyük tepki çekti. Olayın ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, bölgeye iş müfettişleri görevlendirdiğini açıkladı.

Patlamanın, mesai saati içinde ve işçilerin üretim yaptığı bir sırada meydana gelmesi, can kaybının daha yüksek olabileceği korkusunu da beraberinde getirdi. Medyada yer alan haberlerde, fabrikanın daha önceki denetim raporları ve iş güvenliği önlemlerinin yeterliliği sorgulanmaya başlandı. Ayrıca, bölge halkının fabrikanın yerleşim yerine yakınlığı konusundaki endişeleri yeniden gündeme taşındı.

Bilinmesi gerekenler

Yetkililerin ve yerel kaynakların aktardığı bilgilere göre olayla ilgili öne çıkan ayrıntılar şöyle sıralanıyor:

• Yer ve zaman: Patlama, Bor ilçesi Kemerhisar beldesinde faaliyet gösteren bir havai fişek fabrikasında 26 Eylül 2024 günü saat 16.45 civarında yaşandı.
• Can kaybı ve yaralılar: Fabrikada çalışan bir işçi olay yerinde hayatını kaybetti. Ağır yaralanan bir işçi ise Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tedavi altına alındı.
• Resmi müdahale: Niğde Valiliği ve Cumhuriyet Başsavcılığı patlamanın nedenine ilişkin çok yönlü bir soruşturma başlattı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da olay yerine teftiş ekibi yönlendirdi.
• Maddi hasar: Patlamanın şiddetiyle fabrika ana üretim binası büyük ölçüde kullanılamaz hale gelirken, yakın çevredeki bazı ev ve iş yerlerinin camları kırıldı. Can kaybının düşük olması, bazı işçilerin patlama anında molada olmasına bağlanıyor.
• Önceki olaylar: 2020 yılında Sakarya Hendek’te bir havai fişek fabrikasında yaşanan ve günler süren patlamalar zincirinin ardından mevzuatta yapılan değişikliklere rağmen, bu tür kazaların devam etmesi denetim mekanizmalarının etkinliğini tartışmaya açtı.

Sırada ne var?

Soruşturma kapsamında fabrikanın sahibi ve sorumlu yöneticilerinin ifadelerine başvurulacak. Olay yeri inceleme ekiplerinin yapacağı teknik çalışma, patlamanın kesin sebebini ortaya çıkaracak. Patlamanın bir üretim hatasından mı, ihmalden mi yoksa teknik bir arızadan mı kaynaklandığı sorusu, hem adli hem de idari soruşturmanın ana eksenini oluşturuyor.

Bakanlığın görevlendirdiği müfettişler, fabrikanın son denetim tarihini, varsa önceki eksikliklerin giderilip giderilmediğini ve iş güvenliği protokollerine uyumu inceleyecek. Ayrıca, hayatını kaybeden işçinin ailesine gerekli desteğin sağlanması ve yaralının tedavi sürecinin takip edilmesi bekleniyor. Kamuoyunda ise patlayıcı ve yanıcı madde üreten tesislerin şehir merkezlerinden ve yerleşim alanlarından uzaklaştırılması için yeni düzenlemeler yapılması yönünde çağrılar yükseliyor.

Olayın yankıları sürerken, yetkililer bölgede ikinci bir patlama riskine karşı güvenlik kordonunun korunduğunu ve soğutma çalışmalarının tamamlandığını bildirdi.