Netanyahu Lübnan ateşkesi: İsrail ordusuna 'kısmi dur' talimatı, işgale devam sinyali
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun orduya verdiği yeni talimat, Lübnan'da ateşkes kavramını belirsizliğe sürükledi. Saldırıların bir kısmı durdurulurken, Hizbullah'a yönelik operasyonların süreceği ve işgalin devam edeceği mesajı verildi.
Ne oldu?
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Lübnan'a yönelik askeri faaliyetlere ilişkin orduya yeni bir talimat gönderdiği bildirildi. NTV Haber'in aktardığına göre Netanyahu, İsrail ordusuna Lübnan'daki saldırılara yönelik kısmi bir ateşkes emri verdi. Ancak İsrail Başbakanlık Ofisi'nden yapılan resmi açıklamada, bunun tam bir ateşkes olarak nitelendirilemeyeceği vurgulandı. İsrail, Hizbullah unsurlarını hedef alan operasyonlarını sürdürecek. Dahası Netanyahu'nun verdiği emrin, Lübnan topraklarındaki işgalin sonlandırılmasına yönelik bir adım içermediği; İsrail askerlerinin belirli bölgelerden çekilmeyeceği anlaşılıyor.
Neden gündemde?
Netanyahu'nun bu hamlesi, bölgede zaten pamuk ipliğine bağlı olan ateşkes umutlarını daha da karmaşık hale getirdi. Bir yandan uluslararası kamuoyundan yükselen ateşkes baskısı, diğer yandan ise İsrail'in askeri hedefleri arasında sıkışan bir tablo ortaya çıktı. BBC News Türkçe'nin aktardığına göre Netanyahu, Lübnan'da “ateşkes olmadığını” defalarca vurgulayarak İsrail'in Hizbullah'ı “güç kullanarak vurmaya devam edeceğini” duyurmuştu. Gelen son emirle birlikte, işgal bölgeleri dışında bir sükunet sağlanması beklenirken, bu durumun ne kadar sürdürülebilir olduğu şüpheyle karşılanıyor. SoL Haber'in iddiasına göre ise Netanyahu'nun talimatı bazı saldırıların durdurulmasını içeriyor ancak bu resmi olarak teyit edilmiş değil. Bu muğlaklık, bölgede kalıcı bir barışa dair beklentileri zayıflatıyor.
Bilinmesi gerekenler
Netanyahu ve İsrail güvenlik kabinesi, uzun süredir Lübnan'ın güneyinde bir tampon bölge oluşturulması konusunda ısrarcı. Bu hedef doğrultusunda, orduya verilen talimatlar genellikle iki aşamalı: Hava ve kara unsurlarıyla Hizbullah'ın askeri kabiliyetlerini vurmak ve eş zamanlı olarak sınır hattındaki fiili işgali tahkim etmek. Milliyet Gazetesi'nin analizine göre Netanyahu'nun son emri tam da bu ayrımı yansıtıyor: İşgal bölgeleri dışındaki hava saldırılarında kısmi bir duruş yaşanırken, işgal altında tutulan bölgelerdeki askeri varlık sürdürülüyor. Hizbullah cephesinden gelen açıklamalarda ise, İsrail'in “işgalci varlığı” devam ettiği sürece herhangi bir ateşkesin kabul edilmeyeceği belirtiliyor. Bu durum, kısmi ateşkes talimatını daha başlamadan işlevsiz kılma riski taşıyor.
Sırada ne var?
Bölgesel ve küresel aktörlerin gözü şimdi kısmi ateşkesin sahaya nasıl yansıyacağında. Diplomatik kaynaklar, ABD ve Fransa'nın öncülük ettiği ateşkes girişimlerinin bu muğlak emirle sekteye uğrayabileceğini değerlendiriyor. Eğer işgal gücü çekilmezse, Hizbullah'ın saldırılarına devam edeceğini açıklaması, çatışmaların dozunun kısa sürede yeniden artmasına yol açabilir. İsrail iç siyasetinde ise aşırı sağcı koalisyon ortakları, Lübnan'a yönelik operasyonlarda geri adım atılmaması için Netanyahu üzerinde baskı kuruyor. Uzmanlar, bu tablonun topyekûn bir ateşkesten ziyade, kontrollü bir gerilim yönetimi stratejisine işaret ettiğini belirtiyor. Sivillerin güvenliği ve insani yardım koridoru açılması yönündeki çağrılar ise şimdilik belirsizliğini koruyor.
Sık Sorulan Sorular
Netanyahu'nun orduya verdiği Lübnan talimatı tam olarak nedir?
Netanyahu'nun emri, işgal altında olmayan bölgelerdeki saldırılarda kısmi bir duruş öngörürken; Hizbullah'a yönelik operasyonların ve Lübnan topraklarındaki işgalin sürdürülmesini kapsıyor. Bu kapsamlı bir ateşkes değil.
Hizbullah İsrail'in ateşkes emrine nasıl tepki gösterdi?
Hizbullah, İsrail askerleri Lübnan topraklarından tamamen çekilmedikçe hiçbir ateşkesi kabul etmeyeceğini duyurdu. Örgüt, İsrail'in 'işgalci varlığını' meşru hedef olarak görmeye devam ediyor.
İsrail ordusu Lübnan'dan tamamen çekiliyor mu?
Hayır. Netanyahu'nun talimatları ve yapılan askeri açıklamalar, İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki tampon bölge işgalini sürdüreceğini gösteriyor. Şu anda tam bir çekilme söz konusu değil.
Uluslararası toplum bu duruma nasıl yaklaşıyor?
ABD ve Fransa başta olmak üzere Batılı ülkeler tam ateşkes için diplomasi yürütüyor. Ancak Netanyahu'nun ‘kısmi durdurma’ talimatının, kalıcı barış görüşmelerini zora soktuğu ve belirsizliği artırdığı değerlendiriliyor.