Netanyahu Lübnan ateşkes talimatı: İsrail ordusuna ‘saldırıları durdurun ama çekilmeyin’ emri

Ne oldu?

Netanyahu Lübnan ateşkes talimatı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun orduya Lübnan topraklarına düzenlenen genel saldırıları durdurması, fakat askerlerin mevcut konumlarından çekilmemesi ve Hizbullah’a yönelik özel operasyonların devam etmesi yönünde verdiği direktiftir. İsrail basınına yansıyan haberlere göre bu talimat, İran ve ABD arasında varılan, Lübnan dahil tüm cephelerde ateşkesi öngören mutabakatın hemen ardından geldi. Karar, İsrail içinde koalisyon ortaklarından sert tepkiler alırken, sahadaki çatışmaların ne ölçüde duracağı belirsizliğini koruyor.

Neden gündemde?

Talimatın gündeme bomba gibi düşmesinin birkaç temel nedeni var. İlk olarak, İsrail ordusunun Lübnan’daki operasyonları yalnızca Hizbullah hedefleriyle sınırlı kalmayıp geniş bir bölgeyi kapsıyordu. Netanyahu'nun çıkışı, ateşkes beklentisini yükseltirken, Hizbullah cephesinden gelen “Biz böyle bir ateşkesi reddediyoruz” açıklamasıyla süreç çıkmaza girdi. İkinci olarak, talimat birbiriyle çelişen iki emri aynı anda içeriyor: Saldırıları durdurmak ama çekilmemek. Bu ikili durum, ateşkesin ne kadar kalıcı olacağı sorusunu doğurdu. Üçüncü olarak ise İran ve ABD arasındaki diplomatik temasların perde arkasına dair spekülasyonlar, Lübnan ateşkesini bölgesel bir güç pazarlığının parçası haline getirdi.

Son olarak İsrail iç siyaseti de konuyu sıcak tutuyor. Sağcı koalisyon ortakları, Hizbullah tehdidi tamamen ortadan kaldırılmadan atılacak herhangi bir geri adımı ulusal güvenliğe ihanet olarak niteliyor. Netanyahu ise uluslararası baskıyı dengelemeye çalışıyor.

Bilinmesi gerekenler

Ortaya çıkan tablo oldukça karmaşık ve titizlikle okunması gerekiyor. İşte öne çıkan noktalar:

• Ateşkes sadece genel saldırılar için: Netanyahu’nun talimatı, İsrail’in Lübnan geneline yönelik yoğun bombardımanını durdurmayı kapsıyor. Ancak ordu, Hizbullah’a karşı “nokta atışı” operasyonlara devam edecek. Yani tam bir sessizlikten söz etmek şu an için mümkün değil.
• Hizbullah cephesi ret mesajı verdi: Lübnan merkezli kaynaklara ve Orta Doğu basınına göre Hizbullah, İsrail askerleri Lübnan topraklarında kaldığı sürece ateşkesi tanımayacağını ilan etti. Bu da sahada tansiyonun düşmesini zorlaştırdı.
• İran-ABD mutabakatı iddiası: İsrail medyası, ateşkes talimatının İran ve ABD arasında varılan daha geniş bir mutabakatın sonucu olduğunu öne sürüyor. Buna göre mutabakat, bölgedeki tüm cephelerde eş zamanlı bir sükuneti hedefliyor. Ancak bu iddia henüz resmi kanallarca doğrulanmadı.
• Çelişkili mesajlar ve son dakika değişiklikleri: Son günlerde İsrail kaynaklı bazı haberlerde Netanyahu’nun ateşkesten vazgeçtiği, bazılarında ise müzakere talimatı verdiği belirtiliyor. Özellikle 26 Eylül 2024 ve 25 Mayıs 2026 tarihli gelişmeler, Başbakan’ın “tüm gücüyle saldırıya devam” emri verdiğini göstermişti. Bu son talimat, sahadaki stratejinin ne kadar kırılgan ve değişken olduğunu gözler önüne seriyor.

Sırada ne var?

Kısa vadede üç senaryo masada duruyor. En iyimser ihtimal, diplomatik kanalların devreye girmesiyle Lübnan hükümeti ve İsrail arasında doğrudan veya dolaylı bir ateşkes mekanizmasının kurulması. Orta yol, mevcut durumun donması: Genel saldırılar durur, Hizbullah’a yönelik sınırlı operasyonlar ve karşılıklı sızmalar devam eder. En kötümser senaryo ise karşılıklı ret açıklamalarının sahayı daha da germesi ve çatışmaların kısa sürede yeniden şiddetlenmesi.

Önümüzdeki saatlerde İsrail güvenlik kabinesinden çıkacak kararlar ve Lübnan tarafından gelecek resmi yanıt kritik önemde. Ayrıca ABD’nin bölgedeki askeri ve diplomatik varlığını nasıl konumlandıracağı, ateşkesin akıbetini belirleyecek ana faktörlerden biri olacak.