NATO Zirvesi'nde hediye tabanca tartışması: Sınırda takılan silahlar, imha edilen mermiler ve diplomatik kriz
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın NATO liderlerine özel üretim tabanca hediye etmesi, zirvede beklenmedik bir gündem yarattı. Bazı liderlerin hediyeyi ülkelerine götürememesi ve İngiltere Başbakanı'nın silahının imha edilmesi olayı farklı bir boyuta taşıdı.
Ne oldu?
hediye tabanca, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi'ne katılan bazı liderlere takdim ettiği, isme özel işlemeli toplu tabancalardır. NTV Haber'in aktardığına göre, Erdoğan zirve marjında liderlere anlamlı bir hediye vermek istedi. Bunun için Türkiye'deki özel bir silah üreticisine, liderlerin isimlerinin işlendiği, el işçiliğiyle süslenmiş koleksiyon değeri yüksek toplu tabancalar ve bunlara uygun mermiler hazırlatıldı. Hediyeler, zirvenin yapıldığı ülkede liderlere bizzat ulaştırıldı.
Neden gündemde?
Olayın duyulmasının ardından mesele hızla bir diplomatik protokol ve güvenlik krizine dönüştü. Medyascope'un haberine göre, zirvenin ev sahibi ülkesinin yasaları gereği, bu tür ateşli silahların ülkeye girişi ve ülkeden çıkışı çok katı izinlere tabi. Liderlerin güvenlik ekipleri, hediyeleri kendi ülkelerine götürmekte ciddi zorluklar yaşadı. İddialara göre, bazı liderler silahları ülkelerine götüremedi. Daha da çarpıcı olanı, BirGün'ün aktardığına göre İngiltere Başbakanı Keir Starmer'a verilen tabancanın, İngiltere'nin son derece katı silah yasaları nedeniyle kendi güvenlik birimleri veya ev sahibi ülke yetkilileri tarafından imha edildiği öne sürüldü. Teyit.org ise konuya ilişkin bir doğruluk kontrolü yaparak, hediyenin verildiğine dair görüntü ve kayıtları inceledi ve iddiaların büyük ölçüde doğru olduğunu, ancak imha sürecinin detaylarının netleşmediğini yazdı.
Bilinmesi gerekenler
- Hediye neydi? İsim yazılı, özel işlemeli, koleksiyonluk toplu tabancalar ve bunlara ait fişekler.
- Kaç lidere verildi? Dünya Gazetesi'nin haberinde sayı 32 olarak geçiyor. Bu, zirveye katılan tüm liderlere verilmeye çalışıldığı anlamına geliyor.
- Krizin kaynağı ne? Birçok NATO üyesi ülkenin, özellikle de zirvenin yapıldığı ülke ile İngiltere’nin, ateşli silahların bulundurulması, taşınması ve ülkeye sokulması konusunda tavizsiz yasaları bulunuyor. Diplomatik dokunulmazlık, bu tür fiziki eşyalar için her zaman geçerli olmuyor. Bazı liderlerin kendi ülkelerine silah sokamaması, diplomatik gelenekler ile ulusal güvenlik mevzuatının çarpıştığı bir an yarattı.
- Starmer'ın tabancası: İngiltere'de tabanca ruhsatı neredeyse imkânsıza yakın olduğu için, Başbakan Starmer'ın hediyesinin akıbeti bambaşka bir tartışma başlattı. Silahın imha edildiği iddiası, Türkiye'de “milli bir hediyeye saygısızlık” olarak yorumlanırken, İngiltere cephesinde “yasal zorunluluk” olarak değerlendirildi.
Sırada ne var?
Olayın diplomatik yankıları sürüyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı'nın, hediyelerin ulaştırılamadığı ülkelerle ilgili bir notayı veya resmi bir açıklamayı değerlendirebileceği konuşuluyor. Asıl merak edilen, diğer liderlerin tabancalarının akıbeti. Özel üretim bu silahların kaç tanesinin hâlâ liderlerin özel koleksiyonlarında olduğu, kaç tanesinin müzeye kaldırıldığı ya da Starmer'ınki gibi imha edildiği tam olarak bilinmiyor. Önümüzdeki günlerde konuyla ilgili meclise önerge verilmesi, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'ndan yeni bir açıklama gelmesi beklenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Cumhurbaşkanı Erdoğan NATO liderlerine hediye tabancayı neden verdi?
Zirve marjında, Türk el işçiliğini ve misafirperverliğini yansıtan, isme özel, anlamlı bir hatıra sunmak amacıyla verildiği açıklandı.
İddia edildiği gibi İngiltere Başbakanı'nın tabancası gerçekten imha mı edildi?
Konuyla ilgili teyit kuruluşları ve basın, İngiltere'nin katı silah yasaları gereği hediyenin ülkeye sokulamadığını ve imha edildiğini aktarıyor. Ancak sürecin resmi evraklarla tam olarak netleşmediği belirtiliyor.
Hediye tabancalar Türkiye'de mi üretildi?
Evet, özel bir Türk silah üreticisi tarafından, her bir lidere özel olarak el işçiliği ile üretilip işlendi.
Diğer liderler hediyelerini ülkelerine götürebildi mi?
Bazı liderlerin güvenlik protokolleri ve ev sahibi ülke yasaları nedeniyle silahları ülkelerine götürmekte zorlandıkları, bir kısmının ise sorun yaşamadan aldığı basında yer aldı. Tam liste ve akıbetleri resmen açıklanmadı.