NATO Zirvesi'nde 'hediye' krizi: Türkiye'nin armağan ettiği tabancalar neden ülkelere götürülemedi?
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde bazı liderlere hediye ettiği özel üretim işlemeli tabancalar, ev sahibi ülkenin güvenlik prosedürleri nedeniyle liderler tarafından ülkelerine götürülemedi.
Ne oldu?
Erdoğan'dan NATO liderlerine hediye, Vilnius'taki NATO Zirvesi sırasında gündeme gelen ve diplomatik nezaket ile güvenlik bürokrasisinin çarpıştığı bir olaydır. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın zirve marjında bir dizi devlet ve hükümet başkanına Türkiye'de özel olarak üretilmiş, üzerinde işlemeler bulunan tabancalar armağan ettiği ortaya çıktı. Ancak bu jest beklenmedik bir engele takıldı; hediyeler, ev sahibi Litvanya'nın sıkı güvenlik protokolleri yüzünden zirve alanından çıkarılamadı ve liderler tarafından ülkelerine götürülemedi.
Neden gündemde?
Konu, uluslararası diplomaside alışılagelmişin dışındaki hediye seçimi ve yaşanan lojistik krizi nedeniyle hem Türkiye hem de uluslararası medyada yankı buldu. Hediye kabul etmediği basına yansıyan tek liderin Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis olduğu iddia edildi. Türk medyasına yansıyan bu detay, iki ülke arasındaki ilişkilerin hassas dönemden geçtiği bir süreçte ayrıca dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bununla birlikte zirvedeki tüm liderlere kendi imzasını taşıyan bir kitap ve bir mektup hediye ettiği, tabanca hediyesinin ise yalnızca belirli bir grupla sınırlı kaldığı belirtiliyor.
Bilinmesi gerekenler
Tabancaların ülkelere götürülememesi NATO gibi üst düzey bir zirvede sık rastlanan bir durum değil. Zirveye ev sahipliği yapan Litvanya'nın ulusal mevzuatı, ateşli silahların özel izinler ve prosedürler olmadan sivil uçuşlarla veya diplomatik bagajla taşınmasına izin vermiyor. Erdoğan'ın hediye ettiği, üzerinde özel motifler ve işlemeler bulunan bu silahlar koleksiyon değeri taşısa da, yasal olarak ateşli silah statüsünde değerlendirildi. Liderler, hediyeleri teslim alsa da, ani gelişen bu prosedür engeli nedeniyle silahlar güvenlik kontrol noktalarında takılı kaldı. Diplomatik kaynaklar, hediyelerin daha sonra kurye veya özel kargo yoluyla sahiplerine ulaştırılması için çalışma başlatıldığını ifade etti. Öte yandan bir başka kriz de Kosova konusunda yaşandı; Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'e, Kosova Başbakanı Albin Kurti'nin de bulunduğu ortamda hediye verilmesi diplomatik bir soğukluğa neden oldu.
Sırada ne var?
Krizin aşılması için Türkiye'nin Vilnius Büyükelçiliği ve ilgili ülkelerin misyonları harekete geçti. Tabancaların geçici olarak büyükelçilik rezidansında muhafaza edildiği ve diplomatik kargo statüsüyle ilgili ülkelere sevk edilmesinin planlandığı bildiriliyor. Bu sürecin birkaç haftayı bulabileceği ifade ediliyor. Konunun medyaya yansıması, önümüzdeki NATO toplantılarında liderlere verilecek hediyelerin protokol ekiplerince çok daha önceden ve detaylı bir lojistik planlamaya tabi tutulacağını gösterdi.
Sık Sorulan Sorular
Erdoğan NATO liderlerine ne hediye etti?
Cumhurbaşkanı Erdoğan zirvedeki tüm liderlere imzalı bir kitap ve mektup hediye etti. Ayrıca belirli bir grup lidere de Türkiye'de özel olarak üretilmiş, üzerinde işlemeler bulunan tabancalar armağan etti.
Tabancalar neden liderler tarafından ülkelerine götürülemedi?
Hediyeler, zirveye ev sahipliği yapan Litvanya'nın sıkı güvenlik ve ateşli silah taşıma prosedürleri nedeniyle liderlerin uçağına yüklenemedi ve zirve alanından çıkarılamadı.
Hediyeleşme sırasında başka bir diplomatik sorun yaşandı mı?
Basına yansıyan haberlere göre, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic'e, Kosova Başbakanı Albin Kurti'nin de bulunduğu bir ortamda hediye takdim edilmesi, iki ülke arasındaki siyasi durum nedeniyle diplomatik bir soğukluğa yol açtı.
Erdoğan'ın hediyesini kabul etmeyen lider oldu mu?
Medyada yer alan iddialara göre Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis tabanca hediyesini kabul etmedi. Ancak bu iddia henüz taraflarca resmi olarak doğrulanmadı.