NATO Zirvesi'nde Erdoğan-Trump diyaloğu: "Seviyorum" mesajı ve F-35 sürprizi
NATO Liderler Zirvesi'nde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın savunma sanayii çıkışı ve Trump'ın beklenmedik F-35 açıklaması, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir sayfanın sinyalini verdi.
Ne oldu?
Erdoğan NATO zirvesi açıklamaları, Türkiye'nin savunma sanayiindeki konumunu vurguladığı ve ABD Başkanı Donald Trump ile karşılıklı sıcak mesajların verildiği kritik bir diplomatik ana sahne oldu. Zirvenin en çarpıcı çıkışı ise Trump'tan geldi. Trump, gazetecilere yaptığı kısa değerlendirmede "Erdoğan'ı seviyorum" ifadesini kullanırken, Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarını tedarik edeceğini öne sürdü. Bu sözler, yıllardır askıda olan ve iki ülke arasında gerilim yaratan F-35 programında yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlandı.
Neden gündemde?
Türkiye'nin F-35 programından çıkarılması ve S-400 krizi sonrası donma noktasına gelen savunma iş birliğinde, en üst düzeyden gelen bu pozitif sinyal masadaki dengeleri değiştirme potansiyeli taşıyor. Trump'ın açıklaması, Cumhuriyetçi başkan adayının seçim kampanyası sürecinde Türkiye'ye yönelik pragmatik yaklaşımının bir devamı niteliğinde. Öte yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın zirvede yaptığı konuşmada Türk savunma sanayiinin dünyada ilk 10'da yer aldığını söylemesi, Ankara'nın bağımsız üretim gücüne ve diplomatik elinin güçlendiğine işaret eden bir mesaj olarak okundu.
Bilinmesi gerekenler
Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO'nun geleceğine dair yaptığı değerlendirmede, Türkiye'nin ittifak içindeki vazgeçilmez rolüne dikkat çekti. Terörle mücadelede müttefiklerden somut dayanışma beklediklerini yineleyen Erdoğan, savunma harcamaları ve kapasite artırımı konusunda Türkiye'nin taahhütlerini fazlasıyla yerine getirdiğini belirtti. Zirvenin aile fotoğrafında da liderler arasındaki doğal diyaloglar dikkat çekti. F-35 programıyla ilgili olarak Trump yönetimi döneminde başlayan satış süreci, Türkiye'nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini tedarik etmesi üzerine ABD Kongresi tarafından CAATSA yaptırımları gerekçe gösterilerek askıya alınmıştı. Şu an için Trump'ın "alacaklar" sözünün teknik müzakere sürecini nasıl etkileyeceği merak konusu.
Sırada ne var?
Gözler, Trump'ın seçim yarışındaki performansına ve Ankara-Washington hattındaki diplomatik trafiğe çevrilmiş durumda. ABD Kongresi'ndeki Türkiye karşıtı eğilimin, olası bir Trump zaferinde dahi F-35 satışına ne ölçüde onay vereceği belirsizliğini koruyor. Kulislerde, Türkiye'nin Eurofighter Typhoon tedariki için yoğunlaştığı bir dönemde Trump'ın bu çıkışı, Ankara'nın savunma tedarikinde seçeneklerini maksimumda tutma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. S-400'lerin konuşlandırılması konusunda yaratıcı formüller gündeme gelmeden, F-35 programına dönüşün kısa vadede kolay olmayacağı tecrübeli diplomatik kaynaklarca dile getiriliyor.
Sık Sorulan Sorular
Trump, Erdoğan hakkında NATO Zirvesi'nde ne söyledi?
ABD Başkanı Donald Trump, NATO Liderler Zirvesi'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için "Erdoğan'ı seviyorum" dedi ve Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarını alacağını iddia etti.
Türkiye F-35 programına geri dönecek mi?
Trump'ın açıklamasına rağmen, Türkiye'nin S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle CAATSA yaptırımları altında olması ve ABD Kongresi'nin tutumu sebebiyle F-35 programına dönüş şu an için netlik kazanmış değil.
Erdoğan NATO Zirvesi'nde hangi konulara dikkat çekti?
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin savunma sanayiinde dünyada ilk 10 ülke arasında yer aldığını, terörle mücadelede müttefik dayanışması gerektiğini ve NATO'nun güvenliğindeki kritik rollerini vurguladı.
Trump'ın seçim kampanyasında Türkiye ile ilgili vaadi neydi?
Trump, yeniden başkan seçilmesi halinde Türkiye'nin F-35 programına dönüşü için olumlu sinyaller vermişti. NATO Zirvesi'ndeki bu açıklama, o vaatlerin yankısı olarak değerlendiriliyor.