NATO Zirvesi'nde diplomatik hediye gerilimi: Kanada Başbakanı Carney'den Erdoğan'ın revolver sürprizine 'sönük kaldı' yorumu

Ne oldu?

Kanada Başbakanı Mark Carney, NATO liderler zirvesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kendisine hediye ettiği revolver tabancaya ilişkin ilk kez açık bir yorumda bulundu. Liderler zirvesinin kulislerine damga vuran olayda Carney, "Erdoğan'ın hediyesinin yanında benimki sönük kaldı" ifadelerini kullanarak hem diplomatik bir nezaket gösterdi hem de hediyenin sıra dışı niteliğine mizahi bir gönderme yaptı.

Erdoğan'ın Kanadalı mevkidaşına tam olarak ne zaman ve hangi model bir revolver takdim ettiği kamuoyuna yansımazken, bu jest NATO tarihinde ender rastlanan bir diplomatik hediye türü olarak kayıtlara geçti. Carney'nin yorumu, zirvenin resmi gündem maddeleri arasında yer almamasına rağmen gazetecilerin soruları üzerine gündeme geldi.

Neden gündemde?

Diplomatik hediye alışverişleri, devletler arası ilişkilerde sembolik bir protokol rutini olarak görülse de ateşli silah hediye edilmesi uluslararası kamuoyunda şaşkınlıkla karşılandı. Carney'nin "benden uzak tutuyorlar" benzeri esprili ifadeler kullandığı da bazı Türk medya organlarında aktarıldı. Euronews'ün haberine göre, Erdoğan'ın bu alışılmadık hediyesi NATO liderleri arasında da kısa süreli bir gülümseme ve merak konusu oldu.

Kanada gibi sıkı silah kontrol yasalarıyla bilinen bir ülkenin liderine tabanca hediye edilmesi, siyasi sembolizm ve kültürel farklılıklar üzerine de yeni bir tartışma başlattı. Öte yandan hediye, Türkiye'nin yerli savunma sanayii üretimi bir ürün olarak yorumlandı ve bir tür dostluk nişanesi olarak sunulduğu değerlendirildi.

Bilinmesi gerekenler

Diplomatik protokolde hediyeler, çoğunlukla porselen, kitap, sanat eseri gibi kültürel nesnelerden oluşur. Ateşli silah gibi işlevsel ve şiddet çağrışımı taşıyan bir nesnenin hediye edilmesi, teamüllerin dışında bir durumdur. Ancak Türkiye'nin diplomatik geleneğinde zaman zaman özel üretim silah veya kılıç hediye edilmesine rastlanır. Bu gelenek, Osmanlı'dan günümüze dostluk ve müttefiklik göstergesi olarak sürdürülür.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın daha önceki zirvelerde de bazı yabancı liderlere benzer hediyeler verdiği biliniyor. Söz konusu tabanca, Türk savunma sanayisinin ürün gamından seçilmiş, sembolik değeri yüksek bir parça olarak değerlendiriliyor. Hediyenin Kanada yasalarına göre nasıl işleme tabi tutulacağı ve Carney'nin bu hediyeyi ülkesine götürüp götüremeyeceği ise merak konusu.

Sırada ne var?

Carney'nin esprili yorumu, iki ülke arasındaki samimi atmosferi yansıtarak gergin bir uluslararası ortamda olumlu bir diyalog zemini oluşturdu. Diplomatik kaynaklar, bu tür sıra dışı anekdotların liderler arasındaki kişisel bağları güçlendirebileceğini belirtiyor. Öte yandan Kanada kamuoyunda silah hassasiyeti nedeniyle hediyenin eleştiri konusu olabileceği de ifade ediliyor. İlerleyen günlerde Kanada Başbakanlık Ofisi'nden hediyenin akıbetine ilişkin sembolik bir adım gelip gelmeyeceği takip edilecek.